Wij Zijn 18 (2014)

Vanavond om 23u op Nederland 2

Oh mazzel speelduur, dacht ik te kort was...

Nogal kunstmatige "documentaire". Jongens zijn duidelijk gescout van het plaatselijke Amsterdamse castingbureau. Wou dat ik zo'n brede kaaklijn en gepolijste uitstraling had toen ik 18 was. Documentaire wil zowel een mooie sfeer neerzetten (zwart wit beelden en cameravoering) als een mooi coming out of age verhaal vertellen, maar het komt allemaal zo onecht over. Leek haast alsof ik naar een Anderson zat te kijken. Jammer.

Saai onnozel geneuzel van 18 jarige pubers.........

Niet saai, fragmentarisch, té fragmentarisch. De negen jongemannen komen niet alle negen evenveel aan het woord, zodat de balans zeer zeer zeer ver weg is. De achtergrond van de jongelui is ook niet altijd even duidelijk. Dat er maar 1 allochtoon tussenzit (de excuus-Antilliaan die het in z'n eentje moet ziet te rooien en rapper wil worden) is natuurlijk al geen goede doorsnee van de 18-jarige jongeman in Nederland. De homoseksueel blijkt trouwens ook allochtoon te zijn komen we later achter als hij vertelt dat hij geadopteerd is (en een of andere latino-naam blijkt te hebben), maar goed, door de fraaie zwart-wit beelden zien we het allemaal niet meer zo wit en zwart...?

Gegoten in negen hoofdstukken, fraai geschoten scenes met hier en daar (we've seen it before) een pogingkje experimentele/arthouse cinema. Het is jammer dat de jongens in beeld geïnterviewd worden. Met puur voice-overs en mooie beelden was het wellicht een huzarenstukje geweest. Liever helemaal 'gekunsteld' dan half dus. Of juist helemaal inhoudelijk dan half. Jammer!

Ik kreeg niet het idee dat de documentaire een beeld probeert te schetsen van de doorsnee 18-jarige Nederlandse jongen. Het gaat naar mijn mening vooral om deze negen jongens, die allemaal verschillend zijn maar toch ook veel overeenkomsten hebben. Om het dan te hebben over een excuus-antiliaan, het verwijt te maken dat de kijker te laat doorkrijgt dat de homo ook allochtoon blijkt te zijn en iets zeggen over de betwistbaarheid van de kaaklijn die de jongens hebben (wat reuze meeviel en volgens mij niet iets is wat je na je 18e nog sterk ontwikkeld) vind ik eigenlijk de plank een beetje misslaan. Ik heb gekeken naar een mooie documentaire over in veel opzichten verschillende jongens die toch allemaal dezelfde vragen en onzekerheden hebben.

Dit is de eerste documentaire die ik de afgelopen dagen over een bepaalde leeftijdscategorie heb gekeken. Uiteraard ben ik al 'lang' geleden 18 geweest en ik vroeg me af of deze docu me iets nieuws kon vertellen over jongens van deze leeftijd.

Het antwoord daarop is: nee.

Het positieve van jongens van deze leeftijd is dat ze over het algemeen het hart op de tong hebben liggen. Heel handig is dat. Laten deze jongens nu eens net zo zijn. Dit betekent dat er veel wordt gepraat over hun lichaam, seks, feesten en hun toekomstvisie. Goh, verassend! Maar het is ook iets waar ze op deze leeftijd veel mee bezig zijn. Dus het zou vreemd zijn als het niet aan bod zou komen.

Deze jongens komen over alsof ze in ieder geval vrij zelfverzekerd zijn. Gelukkig zijn het geen opscheppers. Maar wijzer word ik er niet van. Uiteraard zit er niet veel verschil van 18 jarigen van 'vroeger' en nu. Iedereen gaat in de basis dezelfde ontwikkeling door. Dat blijkt wel. Bovendien zit er niet veel verschil in de cultuur van toen ik 18 was en nu, dus ook daar weinig verassingen.

Wat wel te verwachten is, is een groep jongens die bij elkaar is gezet om te praten over wat hen bezig houdt. Ik vind het eigenlijk wel jammer dat er niet voor gekozen is om de jongens in hun eigen thuissituatie te filmen. Ookal is dat waarschijnlijk een heel gedoe met privacy en dergelijke. Het had de docu zeker boeiender gemaakt.

Wat we nu hebben is een groep die elkaar niet kent, en dus netjes en zelfverzekerd aan elkaar en de camera verteld over de gekozen onderwerpen.

Die gekozen onderwerpen krijgen allemaal wat vreemd gekozen, verheven titels die wat powerpoint-achtig worden aangekondigd. Zonder verdere opsmuk. Net alsof dit is gedaan om het verder overmatige gebruik van de zwart-wit filter wat te balanceren. Want echt mensen, ik vraag me nogal af waarom dit zovaak is gedaan. Het gaat niet om het verleden, maar het heden. Dit zijn jonge jongens. Het zijn geen zware onderwerpen. De interviews zijn ook niet zo kunstzinnig dat dit nodig was geweest. Met andere woorden, het had allemaal best gewoon in kleur gemogen.

2*