Apollon: Una Fabbrica Occupata (1969)

Hij bestaat niet meer : de Apollon drukkerij...wereldhistorische ironie: deze zwaarbevochten vakbondsoverwinning was er eentje van Pyrrhus, men had tijd en geld beter kunnen steken in omscholing van de arbeiders.

Film die door geleerden wordt beschouwd als eerste voorbeeld van docufiction/ faction in de Italiaanse cinema, geregisseerd door Gregoretti die jullie ook kennen van ROGOPAG en les plus belles escroqueries du monde, zij het niet meteen de meest memorabele segmenten uit die omnibi. Zoals zoveel geengageerde intellectuelen uit die roerige periode volgde hij de Apollon staking op de voet, en besloot de daad bij het woord te voegen: met hulp van enkele soortgenoten knutselde hij bijna ter plekke de film in mekaar, die in een week werd opgenomen.

Een collectief project van arbeiders en intellectuelen, die laatsten ook vertegenwoordigd door Zavattini ( die jullie kennen als schrijver van ladri di biciclette...) wiens ideeen over zgn. democratische cinema hier in de praktijk moesten worden gebracht, en Gianmaria Volonté ( die jullie ook kennen van a fistful of dollars en a few dollars more...), die hier optreedt als voice- over.

Dit alles natuurlijk georganiseerd door de PCI en bijbehorende vakbond, want wat begon als een wilde staking om een drukkerij open te houden moest het startpunt worden van een algehele Revolutie.

Faction zei ik: we zien in feite vooral reconstructies, beginnend in 60 met een braaf drukkerijtje waarin de baas nog wordt beschouwd als een weldoende vader, dit verandert echter als blijkt dat de goede man uit de pensioenkas jatte. Een aantal onruststokers- de beruchte revolutionaire avantgarde- onder het personeel dat al langer bezig was met opruiende aciviteiten, zag zijn kans schoon en hitste de rest op tot totale revolutionaire actie.

De lont in het kruitvat bleek de aanstaande en abrupte sluiting van de drukkerij te zijn, aangekondigd door de nieuwe chef : niet een duidelijk afgetekend individu, maar een onderdeel van het anonieme en mondiale wereldkapitaal: een consortium dat de grond waarop de fabriek staat wil omvormen tot een vastgoedproject.

Dat leidt tot - na het mislukken van onderhandelingen- de wilde staking, die echter al snel door de PCI en relletjesintellectuelen wordt omgevormd tot een brandpunt van revolutionaire strijd, met navolging in het hele land.

Docufiction zei ik: de arbeijers spelen- overdubd dat wel- op locatie zichzelf, terwijl de bazen worden vertolkt door PCI bonzen en intellectuelen ! Ik weet niet of iemand van de betrokkenen de wereldhistorische ironie daarvan inzag. Voor een film die in een week werd gedraaid- in zwartwit natuurlijk- komt hij zeker coherent en doordacht over, maar meer dan een kunstwerk is dit anno nu een puur tijdsdocument, dat lijkt me duidelijk. Eerder voer voor soosjologen of historici dan film buffs, al is het wel een goed voorbeeld van de zgn. militante cinema uit die tijd.

Dit alles begeleid door een experimentele free jazz score, de arbeijers hadden waarschijnlijk liever schlagers gehoord !

Hij valt te bekijken dankzij de DVD een paar jaar terug uitgebracht door de COOP.