Corpo Celeste (2011)

De handcamera en de Italiaanse drukdoenerij in het begin van de film lieten een wat chaotische indruk, maar éénmaal dat de film zich focust op geloof, met de doorgedreven voorbereidingen op de catechese, en op de persoon van Marta (bijzonder overtuigende vertolking van Yle Vianello) gaat de film echt boeien en valt er zeker wat moois te beleven. Merkwaardig goed gebracht zijn de scènes waar bijvoorbeeld Santa, die overtuigd van haar geloof en niets onverlet latend om het de jongeren bij te brengen, de ontgoocheling van haar leven krijgt wanneer een priester haar als voor de Kerk onbestaande acht of wanneer de dorpspriester lijsten aanlegt van personen die hij heeft geronseld om voor zijn kandidaat in de verkiezingen te stemmen, én zeker, over de ganse lengte van de film, als Marta observeert en zoveel ongerijmdheden in de door de Kerk beheerste samenleving vindt.

Flashback Corpo Celeste & Le Meraviglie

''Door de ogen van haar protagoniste onderzoekt Rohrwacher de verschillen tussen compassie en ‘hemelse rechtvaardigheid’, tussen emotionele authenticiteit en verhulde machtszucht. De zoektocht naar identiteit is hier ook altijd een zoektocht naar de betekenis van tijd en plaats, naar ideeën over mens en wereld en de schurende dimensies daarvan.''

Vanuit het perspectief van de 13-jarige Marta vertelt de film over een episode in haar leven waarin zij na te zijn opgegroeid in Zwitserland in de verwarrende en bevreemdende omgeving van het Zuid-Italiaanse Calabrië belandt. Geen fijne omgeving. Vervallen huizen, een half afgebouwde snelweg en een opgedroogde rivierbedding bepalen het stadsbeeld. In deze stad moet Marta na het keurige Zwisterland het sacrement van het Vormsel ondergaan. Kritisch en afstandelijk observeert zij haar nieuwe omgeving en beschouwt zij de katholieke rituelen.

De film is fragmentarisch van opzet. Gebeurtenissen die zich in Marta‘s leven afspelen lossen elkaar snel af. Ze reflecteren heel accuraat haar radeloosheid in haar zoektocht naar zekerheden. Behalve een nieuwe temperamentvolle omgeving met religieuze en sociale veranderingen, heeft het gesloten meisje te kampen met individuele hervormingen van puberale aard. Corpo Celeste van regisseur Alice Rohrwacher is een echte Coming of Age.

De film kent geen inleiding maar dropt de kijker midden in de hectiek van een religieus ritueel. Een soortement bedevaart. Evenals Marta moet de kijker zich maar zien te redden in het duiden van allerlei chaotische taferelen vol onbekende personages. Die vertelwijze haalt de belevingswereld van Marta dichterbij en maakt nieuwsgierig. Het helpt trouwens enorm dat Yle Vianello die het personage Marta sensibel vorm geeft haar zeer geloofwaardig invult. Dat het verhaal is gevat in krachtige beelden vol symboliek en de film oog heeft voor absurditeit en de humor niet schuwt, helpt eveneens enorm.

Ik zag tot nu toe alleen Lazzaro Felice. Dat is een gelaagde en in zekere zin complexe film waarbij het echte leven danst met politieke theorie en religieuze parabels. Zeer geslaagd. Dit debuut blijkt wat thema's gemeenschappelijk te hebben, maar is heel anders. Dit is juist een heldere en eenvoudige vertelling, maar ook weer heel erg mooi.

In Corpo Celeste bereidt Marta zich voor op haar vormsel. Maar tegelijk wankelen haar zekerheden. Door de verhuizing van Zwitserland naar Italië, doordat ze de hypocrisie van volwassenen begint te doorzien ook. Wat moet je dan met een ritueel waarin je bijna getuigd het wel zeker te weten? Niks is meer zeker.

Twee belangrijke krachten in dit debuut. De grote hoeveelheid onuitgesproken emoties en gevoelens in de beelden. En Rohrawachers gevoel voor het absurde van de hele situatie waardoor ze een meer uitsproken scene als die waar het Christusbeeld in het water valt. Veel regisseurs zouden dat too much vinden en bij veel regisseurs zou het dat ook zijn. Maar door de toon van de film is het hier een bevrijding. Fraai.