Der Architekt (2009)

Best aangename en aardige film waarin een gezin met eigenaardige omgangsvormen oma de laatste eer gaat bewijzen. Je zou het een roadmovie kunnen noemen.

Prima acteerwerk in een interessant décor.

De succesvolle, maar ook gesloten architect Georg Winter reist met zijn gezin dat bestaat uit zijn vrouw en zijn twee tienerkinderen, terug naar het afgelegen dorp in de Alpen alwaar hij geboren en getogen is. In het oude besneeuwde dorp wordt Winter onverbiddelijk met zijn verleden alsook met zijn troosteloze heden geconfronteerd.

Dat de film niet bepaald een vrolijke toon hanteert, moge duidelijk zijn. De acteurs weten het sombere gevoel dat de film oproept goed te vertalen in blikken en gebaren die veelzeggend zijn zonder dat je als kijker weet wat er allemaal onderhuids aan de hand is. Als je echter nauwlettend toekijkt, vallen de kwartjes relatief snel op hun plek en ontstaat het beeld van een gespannen gezin dat het verleerd is om met elkaar te comuniceren maar heeft geleerd om zich tegenover de buitenwacht achter een muur van traditionelte deugdzaamheid te verschuilen.

De fatsoenlijke schijnfaçade gaat in de film al gauw op in rook. De gezinsleden blijken heel merkwaardig gedrag te vertonen en vormen absoluut geen eenheid. Vrouw Eva die eerzuchtig en dominant is maar ook heel gefrustreerd. Zoon Jan die door zijn vader wordt veracht. Dochter Reh die onzeker en emotioneel overbelast is. En natuurlijk de gesloten en zwijgzame vader Georg die alleen met zijn dochter een emotionele band lijkt te hebben. De spanning druipt eraf.

Het gezin wordt in het dorp waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan en moderne media niet functioneren, keihard met zichzelf geconfronteerd. Uiteraard is de eerste reactie de voor de hand liggende oplossing om de ogen te sluiten en terug te keren naar het ‘veilige’ bestaan in de grote stad. Dat lukt helaas niet. De weersomstandigheden laten dat niet toe. De gedwongen ingeslotenheid confrontert de personages met elkaar en zet de persoanges onder enorme psychische druk.

Steeds weer jaagt regisseur Ina Weisse in haar debuut haar personages naar buiten. Daar ligt de schijnbare belofte tot ontsnapping. Het grimmige berglandschap dat met sneeuw is overdekt. De sneeuw waarin ze zich vervolgens moeizaam en vruchteloos voortbewegen. De sneeuw dwarsboomt iedere vluchtpoging. De elementen zijn genadeloos en steeds weer keren de personages gedwongen terug naar elkaars confronterende en beklemmende nabijheid. Dat gebeurt met veel überdrama.

Het verhaal dat heel subtiel, terughoudend en met weinig informatievoorziening begint, ontwikkelt zich gelijktijdig met de vruchteloze uitstapjes tot een tamelijk platte vertelling, waarin verwijten en (re)acties voor soapachtige taferelen zorgen. Onuitgesproken conflicten, leugens, frustraties en onderdrukte geheimen barsten los in het ruige onvoorspelbare winterse sneeuwlandschap dat als metafoor voor de zieleroerselen van de personages dient.

Nadat de in beginsel terughoudend gepresenteerde conflictsituatie zo halverwege de film heel dynamisch en enerverend tot ontploffing wordt gebracht, belandt de film in optisch rustiger vaarwater. Alles lijkt gezegd. Alles is duidelijk. Wat rest is ongemak.

Optische rust heerst er zeker. Onderhuids broeit het verder. Sneeuw smelt en keert weder.