Bwana Kitoko (1955)

Misschien heeft Luc deze gezien?

Propagandafilm uit eigen land!

Volgende week woensdag te zien op Canvas!

Het is een episch verhaal over de ontmoeting van de jonge vorst met zijn kolonie, liefst 80 keer groter dan het moederland. De reis maakt een grote indruk op de jonge Boudewijn. De 'trieste jonge vorst' zal er voor het eerst glimlachend worden gezien. 'Bwana Kitoko' wordt zijn Congolese bijnaam, 'mooie heer'. 'Bwana Kitoko' is gemaakt door André Cauvin, een Belgisch cineast met reputatie en gedraaid met grote middelen: 35 mm kleurenfilm en 80 minuten lang. Het is een triomfantelijke propagandafilm, die moest tonen hoe goed het was in onze kolonie. De kleurrijke en spectaculaire documentaire brengt verslag uit over de lange reis van de koning en zijn gevolg, met veel oog voor de exotiek van de kolonie en het 'beschavingswerk' van de Belgen. Amper vijf jaar later -in 1960- gaven diezelfde Belgen Congo de onafhankelijkheid. De Nederlandstalige versie van de film werd ingelezen door Jozef Coolsaet, die later directeur programmering van de BRT werd.

De echte bijnaam van Boudewijn in Congo was 'mwana kitoko', wat 'mooie jongeman' betekent en een eerder spottende betekenis heeft. De smalle Boudewijn kwam immers niet overeen met het beeld dat de Congolezen van een traditionele chef hadden.

Wat de film betreft: Een interessante kijk op de visie die veel Belgen op Congo hadden. Toch weet de film te boeien met oa. met de weergave van de vangst van een Okapi, fragmenten van dansen en een roeiwedstrijd op de Congorivier.

Het is zeker een indrukwekkend tijdsbeeld van de koloniale waanideeën die in de jaren 50 nog steeds de koning te rijk waren.

Hier en daar kreeg ik wel jeuk van het commentaar. "Als er hoog bezoek komt, dan gaan de inlanders zich wassen", en "zie daar, de koning krijgt een bloemetje aangereikt van een inlands meisje in Europese kledij".

Verder is deze documentaire niets meer dan een uitgebreid Polygoon-nieuwsbulletin. Inclusief een half uurtje stijlbreuk als we worden getrakteerd op een natuur-documentaire met een veel te lange antropologische bijdrage van de vangst van een okapi door de pygmeeën.

We zien 'bwana kitoko' veel zwaaien, een defileetje afnemen en een toespraakje houden. Maar wat vond hij nou echt van dit staatsbezoek (hoogtepunt was blijkbaar de safari?). Wel een gemis, maar ach, het is dan ook interessant propaganda-materiaal uit de donkere bladzijden van de Belgische geschiedenis.