Without Memory (1996)

Als groot Kore'Eda fan deze docu een keer gezien op het IFFR. Hoewel inhoudelijk aangrijpend kon het me toch niet zo boeien, omdat het op mij een te degelijke en vooral te afstandelijke (in de verkeerde zin van het woord, te voorzichtig/bescheiden zeg maar) indruk op mij maakte. Maar ja midden in zo'n vermoeiend festival is het misschien ook niet de goede tijd om deze film te kijken.

Mooi.

Ik heb het normaal niet zo op docus, zeker niet als het onderwerp primeert en de rest baadt in amateurisme. Daar valt deze docu van Koreeda op zich wel onder, maar het is de menselijkheid die Koreeda's werk zo kenmerkt die hier een krachtig portret van maakt.

Hiroshi is een geweldig onderwerp. Z'n ziekte is bekend van Memento, maar daar wordt het vooral aangewend om een thrillertje mee op te zetten. De realiteit ligt anders en dat geeft Koreeda perfect weer. De eerste 20-25 minuten zijn pakkend. Hiroshi die elk uur zowat zijn leven opnieuw moet oppakken, zich telkens weer moet realiseren dat hij aan een verschrikkelijke ziekte lijdt.

Daarna richt de film zich meer op wat Hiroshi wel kan en wat de context van zijn ziekte is. Op eenvoudige wijze loopt Koreeda door wat feitjes die meer inzicht geven in wat Hiroshi wel en niet kan onthouden. Daardoor wordt de docu ook iets opgewekter.

Het is vooral het einde, waar Koreeda na 2 jaar nog maar eens onderstreept dat er nog niks veranderd is aan Hiroshi's conditie (je ziet hem telkens weer stilvallen, terug alles bij elkaar krabbelen en beseffen wat er eigenlijk met hem mankeert) dat hard aankomt. Vooral ook omdat het verder zo'n lieve, aimabele familie is. Allicht is dat deel wat sturend, maar het mist z'n effect niet.

Koreeda is de aangewezen persoon voor een docu als deze. De menselijkheid is voelbaar, het hoofdpersoon subtiel genoeg en de keuze van de fragmenten schetst tegelijkertijd een tragisch maar opgewekt beeld van Hiroshi. De docu zelf stelt op technisch vlak helemaal niks voor, maar dat neem ik voor een keertje voor lief.

3.5*

Toch wel een aandoenlijk en bizar relaas van een normale man die ten gevolge van een maagoperatie en de daaropvolgende behandeling problemen ondervindt met zijn geheugen en maar amper nieuwe gebeurtenissen kan opslaan. Beangstigend zelfs en op zich moeilijk voor te stellen hoe dit werkelijk voelt of ervaren wordt. Niet alleen voor Hiroshi zelf, maar minstens evenveel voor zijn vrouw.

Het viel me ook dat de documentaire erg sereen en empathisch werd gebracht. Niet sentimenteel, wel vaak met stiltes en de beelden voor zich laten spreken. Beelden die eveneens werden toegevoegd vanuit de eigen collectie van het gezin. Misschien wel het (noodgedwongen) voordeel dat ze heel veel leuke persoonlijke gezinsopnames hebben. Het gezin vindt op één of andere manier toch middeltjes om zo goed mogelijk om te gaan met de aandoening. Fijn!

In een ander luik van de docu wordt er gefocust op de medische oorzaken van de aandoening. Ook de bureaucratische rompslomp om als invalide erkend te worden etc... komt even aan bod. Minder interessant dan de mens achter het verhaal, maar eveneens een toonbeeld van het feit dat er steeds achter een dossier een mens of gezin zit die lijdt.