Begrijpt U Nu Waarom Ik Huil? (1969)

Van Gasteren werd door prof. Jan Bastiaans, destijds hoogleraar psychiatrie in Leiden, gevraagd een documentaire te maken over zijn methode om oorlogsslachtoffers te behandelen d.m.v. sessies waar de drug LSD werd toegediend.

Bastiaans hoofddoel met de film was om het te gebruiken als een soort van podium, om een college te geven voor studenten wereldwijd. Het eerste kwartier van de docu is dan ook een college, waar Bastiaans in een collegezaal in het Engels de thematiek + behandeling uiteenzet en het publiek laat kennis maken met 'Joop', een oorlogsslachtoffer en studie-object.

Wat volgt is een 40-minuten durende 'samenvatting' van een 5-uur durende sessie waar Joop LSD krijgt toegediend. Behoorlijk heftig, vol ongemakken, huilbuien (incl. de titel vraag van Joop naar Bastiaans), associaties, scheldpartijen, en verkrampte handen.

Op het laatst krijgen we natuurlijk van Joop en zijn vrouw te horen dat de methode succes heeft en dat het ontzettend veel baat heeft gehad met de relaties in hun gezin.

Voor korte duur ongetwijfeld. In 2003 kreeg deze documentaire een vervolg, De Prijs van Overleven. Van Gasteren bleef in contact met Joop, die in 2000 overleed. Zijn vrouw + drie kinderen doen een boekje open over de gezinssituatie, die alles behalve gelukkig was.

Begrijpt U Nu Waarom Ik Huil? werd in 1971 vertoond op de Nederlandse tv, wat leidde tot roodgloeiende telefoontjes, een maatschappelijke discussie + Kamervragen. Jan Bastiaans' methode was al controversieel, in 1992 overleed een patient tijdens een sessie. Meer interessante info over Bastiaans en het gebruik van drugs in de psychiatrie is te vinden alhier.

n de jaren '60 werd er geëxperimenteerd met sessies onder invloed van LSD met overlevenden van concentratiekampoverlevenden die leden aan wat toen concentratiekampsyndroom of overlevendensyndroom werd genoemd. De bevrijdde mensen (ten tijde van deze documentaire pas 25 jaar geleden) die zulke extreme dingen hadden meegemaakt dat hun hele bestaan in het teken stond van hun trauma's. Met LSD werd getracht om emoties uit zo'n persoon te halen om de meer conventionele therapie te helpen en Joop uiteindelijk te laten leven. Die emoties komen en zijn niet altijd samenhangend en voor de overlevende Joop nogal overweldigend. Je ziet iemand intens lijden en herbeleven en je kunt er niet volledig bij.

De film begint met het inbedden van de sessie in een soort college en daarna volgt een samenvatting van 40 minuten van de sessie van uren. Nog eens bijna 25 jaar later kreeg deze documentaire een vervolg, De Prijs van Overleven , die ga ik morgen zien. Wat ik weet is dat die film het optimistische einde van deze relativeert, Het hielp minder dan hier voorgespiegeld.