I Vinti (1953)

Antonioni meets natural born killers.Wie had ooit gedacht dat opa en oma in hun jazzkeldertijd met moordplannen rondliepen,getraumatiseerd als ze waren door de ervaringen van kind in oorlogstijd?

Dat is althans de premisse waar MA zijn film met een dreigende voice-over mee begint.Dat doet met de kennis van nu allemaal een beetje belachelijk aan,als je ziet hoe we het sindsdien zo "herrlich weit gebracht"hebben op het gebied van de serial killer als celebrity/cultheld.

Waar deze film in het 1e deel dat in FR speelt wel in slaagt,is de vulgariteit ,stompzinnigheid en lelijkheid van de misdaad te tonen in al zijn triviale treurigheid.

Het 2e,Italiaanse deel is weinig uitgwerkt,het 3de Britse deel lijkt eerder te waarschuwen voor homosexualiteit dan voor geweld.De anti-held is duidelijk zo gay als een snee en heeft teveel decadente pruldichters gelezen en nageschreven(hij heet ook niet toevallig Aubrey).Helaas is de reconstructie van de moord ietwat knullig in beeld gebracht.

Verbaasd dat hier nog maar zo weinig over geschreven is. Niet dat het een echt goede film is, maar het blijft er wel één van Antonioni.

De film over jongeren die voor diverse redenen deliquent gedrag vertonen gaat jammer genoeg nooit diep genoeg. Het zijn enkele kleine verhaaltjes, zonder dat er al te veel morele vraagstukken e.d. opduiken. Het beste deel was het laatste, over de dichter in Londen die uit persoonlijk winstbejag - geld én roem, allicht in de hoop de liefde van het meisje van zijn dromen te winnen - een vrouw vermoordt en vervolgens akkoordjes sluit met een sensatiekrant. In dit laatste deel kwam het ethisch vraagstuk en de morele aanklacht wat mij betreft het sterkst naar voor, terwijl de twee andere delen teveel een schets zijn zonder meer.
Voorts vond ik het jammer dat de hele film in het Italiaans is, in plaats van de oorspronkelijke talen van het land (Frankrijk en Engeland) te respecteren. Op deze manier had de film zich perfect kunnen afspelen op drie verschillende locaties binnen Italië, al wou Antonioni allicht duidelijk maken dat het toen fout zat met bepaalde jongeren over heel Europa. Tenslotte is er niets dat écht in het oog springt bij I Vinti.

Aldus behoort de film tot één van de mindere Antonioni's die ik al gezien heb, met een relatief goed laatste deel en een uur vooraf waar niet veel beklijvends gebeurt. Een standaard 3* volstaat.


3*

Engelsen en Fransen die Italiaans praten is natuurlijk behoorlijk knullig.

Verder geen grote maar wel prettige film.

In potentie heel behoorlijk, maar de uitwerking laat te wensen over. De drie losse verhaaltjes zijn alle net te kort om te beklijven en meer dan een lichte sfeerschets wordt het niet. Antwoorden op het 'waarom' komen er ook niet en deze verhalen blijven wat hangen daardoor in nikserigheid. Daarnaast is het jammer dat de jongeren in Frankrijk en de UK niet hun moerstaal spreken maar Italiaans. Wel redelijk sfeervol, maar nergens nog zo bijzonder gefilmd als in latere films van Antonioni. De film verveelt niet en de twee uur gaan redelijk soepel voorbij, dus nog wel 3,0*.

Tja... Vroege Antonioni met een moraliserend intro, en in ons ironisch en individualistisch tijdsgewricht lachen we er een beetje om, murwgeslagen door geweldsexplosies als we zijn op televisie en in de bioscoop. Zelf heb ik niet zo'n moeite met deze insteek, ik kon in ieder geval wel sympathie opbrengen voor de vrij nuchtere vertelstijl waarmee deze drie verhalen over "zinloze" moorden worden gepresenteerd. Bovendien heeft elke episode een interessante hoofdpersoon met een mooie kop : Jean-Pierre Mocky als het opschepperige slachtoffer dat met vals geld blijkt te strooien, Franco Interlenghi als de smokkelaar (één jaar voordat hij op mij zo'n verpletterende indruk zou maken in Fellini's I vitelloni) en Peter Reynolds als de arrogante dichter die niet van komma's houdt. Daarnaast zijn de lokaties treffend (de stadse achtergronden, de kasteelruïne, de verlaten bouwplaats, het duin of park waar het slachtoffer in de Engelse episode wordt gevonden, de overtuigend-sjofele interieurs) hetgeen nog eens wordt geaccentueerd door de knappe zwart-wit-fotografie, de dialogen zijn intelligent met hun plannen, hun verveling en hun misplaatste ambitie, de regie is strak en het spel is in orde, ook van de minder bekende (amateur?)acteurs.
        Antonioni schijnt expliciet afstand van deze film te hebben genomen, en de obstakels die een succesvolle realisatie van zijn ideeën in de weg stonden waren ook niet de minste : het Franse verhaal werd veranderd omdat de familie van de tieners in kwestie bezwaren maakte, bij het Italiaanse deel had de censuur een probleem met het oorspronkelijke gegeven van een terrorist die een munitiedepot op wil blazen, en in het Britse verhaal moest de moord wat minder gruwelijk in beeld worden gebracht. En wat betreft de geluidsband waar de laatste drie gebruikers hier moeite mee hebben, het was wel degelijk de bedoeling om in elke episode de nationale taal te spreken, maar naar het schijnt werd de film in Engeland niet uitgebracht en in Frankrijk verboden, waarna hij uiteindelijk geheel in het Italiaans nagesynchroniseerd in Antonioni's thuisland werd uitgebracht (en flopte). De Raro Video-DVD heeft de film echter geheel gerestaureerd en daarbij ook de oorspronkelijke geluidsbanden toegevoegd, zodat je de film alsnog méér in lijn met Antonioni's bedoelingen kunt bekijken, terwijl wij het in Nederland met de gangbare Homescreen-DVD moeten doen (prima beeld, maar geheel Italiaans gesproken en met nul extra's).
        Ik geef toe dat ik bevooroordeeld ben : de films van Antonioni begeleiden mij al bijna veertig jaar, en in al die tijd ben ik er nog niet op uitgekeken en over uitgedacht, dus als ik mensen langs verlopen flatgebouwen en door mistroostige straten zie lopen ben ik meteen weer "thuis" (en dan nog een park waar een moord wordt gepleegd, aan welke film doet dát denken?). Elk der drie episodes heeft wel wat, en het Engelse deel vind ik zelfs uitgesproken sterk (hoewel eerder in psychologisch dan in sociaal-realistisch opzicht), dus al met al ben ik toch wel heel blij dat ik I vinti aan mijn Antonioni-verzameling heb kunnen toevoegen.

Hmm, ik lees nu in het bovenstaande stuk dat Antonioni min of meer afstand heeft genomen van deze film. Dat maakt hem misschien wel interessanter, want ik zag een film die nogal wat mankeerde.

De opening is heel moralistisch en heeft een nogal hoog "de jeugd van tegenwoordig"-gehalte. Waar sommige tijdgenoten in deze tijd veel meer een basis zochten in delinquent gedrag van jongeren gooit Antonioni het op de oorlog en de normalisering die de jongeren als kind meemaakten. Zonder dat hij daar na die opening nog echt iets mee doet.

Het eerste verhaal in Frankrijk is het boeiendst en heeft iets beklemmends in zijn bijna nuchtere zinloosheid. Het Italiaanse deel is nogal schetsmatig en overdramatisch. Het Britse deel is het meest moralistisch en ook het meest cynisch over de huidige generatie, maar ik geloofde er niet zoveel van.

Fijne decors in naoorlogs Europa. Prima acteurs met uitstraling en verder veel potentie die niet echt waargemaakt wordt.

Ik zag tot deze pas 4 films van Antonioni (inclusief Eros, waar hij slechts eenderde van maakte) en dat is veel te weinig. Na Werner Herzog is dit de volgende regisseur waar ik de komende tijd wat focus op leg.