Van de Koele Meren des Doods (1982)

Van de Koele Meren des Doods is een film uit 1982 van Nouchka van Brakel met Renée Soutendijk in de hoofdrol. Het is een verfilming van het gelijknamige boek van Frederik van Eeden, dat in 1900 verscheen.

Het fictieve verhaal speelt zich af in de negentiende eeuw en beschrijft het leven van Hedwig Marga de Fontayne (1856-1888), die opgroeit in een rijke familie. Na de dood van haar moeder raakt haar vader aan de drank en is hun geld snel op. Vervolgens belandt Hedwig van depressie naar psychose naar zelfmoordpoging, en sterft uiteindelijk berooid, slechts 32 jaar oud.

Gisteren zag ik de uitgebreide versie van meer dan drie uur, en daar zitten beslist trage en saaie stukken in. Daarnaast vond ik de film weinig diepgang hebben, en had dan ook moeite mee te leven met het hoofdpersonage. Dat is zeker niet te danken aan Renée Soutendijk, die met haar scènes waarin ze geestelijk doordraait bewijst dat ze echt wel acteren kan. 3*

Dit is een film die ik waarschijnlijk lang geleden wel eens gezien heb, maar waar ik me toch maar bitter weinig nog van kon herinneren. Over het leven van een vrouw en het ontdekken van de liefde in voor en vooral tegenspoed.

In het begin van de film keek ik er nog vooral naar met een voorliefde voor de klassieke Nederlandse film ondanks zijn onvolkomenheden van slecht geluid en houterig acteren, maar gaandeweg bouwde de film toch wel mooi op en leek het acteren van Renee Soutendijk toch ook steeds beter te worden. En zo werd het uiteindelijk toch wel een mooie film met een open einde. Wat ik niet verwacht had. Ik vind het wel bijzonder dat hier op moviemeter bij de beschrijving van de film Renee Soutendijk helemaal nergens genoemd wordt. Ze heeft notabene heel duidelijk de hoofdrol in de film. Daar is geen enkele twijfel mogelijk.

Film die qua titel toch erg bekend is en in mijn beleving tot het bekendere Nederlandse werk hoort. Gezien had ik de film nog nooit, op wat losse fragmenten met een kleine fantasie in mijn jeugd betreffende Soutendijk, verassen deed de film verder niet en viel jammer genoeg best wel tegen.

Merkwaardig gaat de film van start met overacting, kinderlijke muziek en dialogen die niet in de Fabeltjeskrant zouden misstaan. De muziek wordt beter naar verloop, met de dialogen wil het niet echt vlotten. De film wordt wel iets interessanter rond de sterke en zware lading van het geloof. Hel en verdoemenis voor zondaars, de pastoor wint er geen doekjes om en de gouvernante is ook niet mals met haar sneue opmerkingen. Je zou jezelf inderdaad iets aandoen met zoveel naargeestig praat. Helaas is het toch de realistische toon van die tijd.

Het leven van Hetty vervalt na een redelijke periode in een soort sleur waarna de ene tegenvallende beslissing na de andere volgt met een neerwaartse spiraal tot gevolg. Lastig is toch de worsteling met het keurslijf en de ingeprente denkbeelden van het geloof en de angst te durven doen wat ze graag wil. De zwangerschapsdepressie en het ontbreken van een moreel kompas werken niet in haar voordeel gedurende dit tragische verhaal waar het toch ontbreekt aan extra diepgang.

Van De Koele Meren Des Doods valt dan ook best wel tegen en scoort hooguit met het tragische beeld dat iemand zo verpest is door zijn opvoeding dat deze zelf eigenlijk niet meer een keuze kan maken tussen goed en kwaad, of in dit geval geen enkele keuze zoals ze zelf zegt bij gebrek aan consequenties. Maar verder wil het allemaal weinig boeien en is het de vraag wat de schrijver in gedachten had en of het boek veel beter is. Soutendijk is het benoemen nog wel waard als fraaie dame die goed acteert en zijn bekende gezichten als De Lint en Faber leuk. Maar behalve dat is deze film waarschijnlijk snel vergeten met de tijd.