Head (1968)

Meer dan 4 jaar geleden dacht ik waarschijnlijk dat 3 sterren een dikke voldoende betekende voor een film. Nu weet ik wel beter.

Na hem herzien te hebben, kan ik niet anders concluderen dat Head een meesterwerk in absurdisme is. Een bombardement van visuele grappen en vondsten, met The Monkees als middelpunt. Af en toe had ik het idee dat ik naar een langere aflevering van Monty Python zat the kijken, alleen dan Amerikaans.

Dat de Monkees (ondanks hun TV-carrière) niet echt goed acteren, hoort erbij. Het rommelige in hun acteerwerk past precies in de rommelige sfeer die in de film zit. Zo rommelig zelf, dat het niet in een plot samen te vatten is.

The Monkees rennen over een brug, springen in het water en we zien allemaal sketches, waarna de Monkees weer gaan rennen en weer in het water springen. Tja, inderdaad een vreemd plot.

Ik kan nu niet anders dan deze film een dikke 4,5 geven, want dit is briljant. Elke film waarin Frank Zappa met een pratende koe loopt, Victor Mature roos heeft in de vorm van The Monkees en waarin de band hun "gemaakte" image (alleen Michael Nesmith was muzikant, de rest van de band waren acteurs die gekozen werden om de serie aantrekkelijker te maken) in de zeik neemt is voor mij top!

4,5*

"The Monkees is the crazieeest people"

Waarschijnlijk de vrolijkste film die ik heb gezien. Klassieker van de counterculturele cinema. Marshall McLuhan zal zijn vingers erbij afgelikt hebben.

Een paar gedachtes over deze film:

De Monkees breken hier los van hun pop-imago, maar tegelijkertijd heeft de gehele film dezelfde vederlichte toon die de Monkees-tv-serie kenmerkte. Dit is natuurlijk geen toeval; regisseur Bob Rafelson, die kort erna films als Five Easy Pieces en The Postman Always Rings Twice zou maken, was verantwoordelijk voor de tv-show waarmee de (kn)Aapjes uitgroeiden tot de eerste boyband.

De band was een mediafenomeen, mede omdat critici begonnen te vermoeden dat de band helemaal niet te horen was op hun albums. Het fotogenieke viertal was echter niet zo vrij van talent als hun status deed vermoeden; Peter Tork, Mickey Dolenz en vooral Michael Nesmith hebben op meerdere momenten in hun carrière laten horen dat ze goede songs konden schrijven.

Het is een logische ontwikkeling van Beatles-vehikels A Hard Day's Night en Help!, films waarin de manie rondom de nietsvermoedende band de basis vormt voor het verhaaltje, om daar vervolgens weer de verkoop van bioscooptickets en singletjes mee te generen. Net als The Beatles zijn hun Amerikaanse spiegelbeeld een 'band on the run'. Niet alleen in de film dus; de film was een uiting van Rafelson en de band om hun imago te ondermijnen. Het zou ook het einde van de originele bandopstelling zijn, en daarmee het begin van het einde van het merk The Monkees.

De film is ook een amalgaam van de ontluikende countercultuur in de populaire Amerikaanse cinema, die de naam New Hollywood zou krijgen; zo spot de oplettende kijker Dennis Hopper, (choreograaf/actrice) Tony Basil en Jack Nicholson - die later samenwerkten voor (Rafelson-productie) Easy Rider, een psychedelische NH-film met popsoundtrack die de filmgeschiedenis zou veranderen - Sonny Liston en Frank Zappa. Oh, en Timothy Carey, de Nicholas Cage van zijn tijd? Een andere Rafelson-productie, The Last Picture Show, heeft overeenkomsten met de zelf-referentialiteit van Head.

Rafelson gebruikt de logica van een LSD-trip (het script kwam tot stand door een marihuana-gedreven bijeenkomst van Rafelson en Nicholson, waarvan de op een geluidsband opgenomen ideeën vervolgens door een op LSD trippende Rafelson werden gestructureerd tot plot), en deelt maatschappijkritische klappen uit aan de consumeristische, imperalistische en mediageile VS. De audiovisuele montages bevatten tv-beelden van soaperige commercials, straatreportages en in Vietnam vastgelegd oorlogsgeweld. Kort erna deden Medium Cool, Jean Luc-Godards Godards Sympathy for the Devil en andere revolutionaire kunstfilms uit deze periode iets vergelijkbaars.

Deze meta-film bestaat dus op meerdere niveaus; de film is een circulaire Monkees-episode op LSD, waarin de band meerdere keren op de studioset te vinden is, en de film wisselt slim fictief en authentiek filmmateriaal met elkaar af.

Daarbij bevat de film een paar ijzersterke songs; waaronder countryrocker Circle Sky (Nesmith), David Jones' onvergetelijke performance van Daddy's song (Harry Nilsson) en vooral Porpoise Song (Barry Goffin en Carole King).