Deburau (1951)

Hij heeft echt bestaan : J-B Deburau ( 1796- 1846 ) ....daar vertel ik nix nieuws mee, net zoals het geen nieuws is dat Deburau de creator was van het beroemdste pantomime personage : Pierrot, dat zijn zoon hem opvolgde, of dat hij onder de naam Baptiste op draaft in LEDP van auteur Carné, vertolkt door Barrault( zij het dat diens personage nogal afwijkt van Guitry's interpretatie hier ).

Guitry had zoals meestal voorafgaande aan de verfilming al een eponiem toneelstuk gefabriceerd, meer bepaald in 1918, waarin hij de mimespeler in feite vooral gebruikte als een projectie van zijn eigen persoonlijkheid. Ik ken het stuk niet, maar het lijkt er op dat we hier niet meer hebben dan een registratie ervan op film zonder inhoudelijke wijzigingen. Wat betekent dat het rijm- vrij uitzonderlijk voor Guitry- hier is gehandhaafd, wie weet om een negentiende eeuwse feel op te roepen. Registratie zei ik: de visuele geintjes die we kennen uit Guitry's gekendste werken ontbreken hier vrijwel geheel, slechts eentje als ik me goed herinner : de "lijst " waarin Marie du Plessis - vertolkt door Marconi, Guitry's toenmalige echtgenote en matig actrice- verschijnt. Wie ? Wel : la dame aux camelias, natuurlijk. Ook die heeft echt bestaan, maar haar affaire met Deburau schijnt dichterlijke fictie te zijn. Ook Armand Duval verschijnt hier, als opvolger van Deburau in de hoedanigheid van Marie's minnaar. Zoals de held ook op de planken wordt opgevolgd door zijn zoon, als in de realiteit.

Zo komen we op het eigenlijke thema van de film: ouderdom en vergankelijkheid, typisch voor Guitry's oeuvre na de oorlog, veel somberder dan zijn eerdere werk. In de derde akte vooral maakt hij dan ook een zieke, afgeleefde indruk. Buitendien is het een gelegenheid voor Guitry om zijn filosofietjes over het wezen van het toneelspelersschap rond te strooien, gecombineerd met de vader- zoon relatie maakt dit dat de film erg doet denken aan le comédien, je zou ze bijna kunnen beschouwen als een tweeluik. Al doet deze nog meer aan als een pure toneelregistratie, geheel binnenskamers spelend en met een duidelijke onderverdeling in 4 acten.

Bij vlagen inhoudelijk boeiend, maar vooral een solovoorstelling van Guitry die de geestigheid mist van zijn gekendste werken. Eerder voor de completisten dus van deze auteur.