Maria Danneels (Of het Leven Dat We Droomden) (1982)

Maria Danneels (Of het Boek Dat De Hert Eigenlijk Niet Wou Verfilmen)

Een tijd geleden nog eens Het Drinkend Hert in het Nauw - Robbe De Hert (2003) - BoekMeter.nl gelezen en ergens aan het begin van het boek wijt de regisseur een hoofdstuk aan Maria Danneels. Daarin vertelt hij dat hij door de toenmalige BRT werd 'gepusht' om een verhaal van een grote "Vlaamsche" schrijver te verfilmen. Tussen al die namen (onder andere Stijn Streuvels, Felix Timmermans en Ernest Claes) zat ook ene Maurice Roelants en na overleg met zijn vaste rechterhand, scenarist Fernand Auwera, besloot hij om Maria Danneels te gaan verfilmen.

De Hert had er nog het volgende over te vertellen: "Ik kreeg twee dagen om te beslissen. Thuis probeerde ik het boek te lezen. Na bladzijde zeven viel ik in slaap en toen ik moest beslissen, had ik net negen bladzijden gelezen. Maar ik ondertekende het contract met de BRT, met boven mijn handtekening als opmerking: à la Godard" Daaruit kun je al afleiden dat het bronmateriaal niet echt gerespecteerd ging worden en hoewel ik het verhaal van Roelants niet ken, denk ik dat het vrij duidelijk is dat De Hert (en Auwera) gewoon hun eigen goesting hebben gedaan. Iets wat resulteert in een speciale film in ieder geval. De Hert herwerkt het verhaal dat zich afspeelt in de jaren '30 van vorige eeuw naar de Golden Sixties en gebruikt die periode voor een flinke dosis maatschappijkritiek. Zo moet onder andere de politie, de waanzinnige bewapening met zijn miljardenverslindende oorlogsmachine en de dictatuur van het geld (ik quote even letterlijk uit de film) eraan geloven. De Hert schopt dus serieus om zich heen en juist dat maakt dit een boeiende zit.

Vooral omdat het ook een film is waar de liefde voor het vak wel vanaf druipt. De personages hebben een spoedcursus 'over film praten' gekregen waardoor er naar menig film wordt gerefereerd en De Hert kiest er af en toe zelfs voor om de gevoelens van zijn hoofdpersonen uit te beelden door bepaalde filmfragmenten te tonen. Wanneer Maria te weten komt dat haar vader indertijd overspel pleegde met een patiënte, krijgen we de vechtpartij tussen James Dean en zijn vader uit Rebel Without a Cause te zien. Bovenal is het ook een film over film waarin we een scenarist zien worstelen met hoe hij nu in vredesnaam dat boek moet gaan verfilmen en is het verhaal van Maria niet meer dan een hersenspinsel van ideeën van iemand op de trein en van reeds gefilmde scènes. Hierdoor krijg je een aantal keer dezelfde scène anders uitgewerkt te zien (een conversatie wordt op een bepaald moment in plat Antwerps gebracht) en zijn er acteurs die zich verspreken in hun dialoog. Het geeft het allemaal een nogal bevreemdende indruk die me pas na een tijd echt wist te bekoren.

Hetzelfde voor de cast trouwens. Deze keer geen verplichte 'bekende koppen' om wat geld in het laatje te doen komen, de film is ook bedoeld als televisiefilm, waardoor we een aantal debutanten krijgen. Karen Van Parijs is er als Maria Danneels daar één van en die doet het goed. In het begin misschien wat moeizaam, maar het gaat haar beter af dan Arlette Weygers. Blij in ieder geval dat de focus net iets meer op Danneels is komen te liggen dan op Irène. Herman Gilis is als Richard trouwens wel een goede stoorzender tussen beide dames. Geen bekende koppen, maar wel een bekende stem aangezien de immer aanwezige Jan Decleir zijn stem aan de scenarist verleent. Het lichaam wordt dan weer gespeeld door Guido Van Camp. Let vooral ook nog op twee cameo's van De Hert zelf. Eentje in de cinemazaal waar hij een opmerking maakt naar Maria en Irène dat als ze ruzie willen maken, dat ze dat dan maar thuis moeten doen en de tweede cameo is ergens in een café waar hij gemakkelijk te herkennen is aan zijn typische witte handdoek op zijn schouders.

De kortfilm De Geboorte en Dood van Dirk Vandersteen Jr (nog steeds hier te zien trouwens!) is denk ik mijn favoriet werk van De Hert, maar dit komt toch wel in de buurt. Beiden hebben wel wat dezelfde stijl trouwens, ik hoop toch echt eens aan De Hert zijn oudere werk (zoals een S.O.S. Fonske bijvoorbeeld) te geraken.

4*