Father Mother Sister Brother (2025)

Hele naturelle, onderkoelde, droogkomische slice of life, inclusief menige awkward stilte, lange autorit en verholen blikken vol jaloezie, pijn, verdriet en liefde. Centraal staan ongemakkelijke familiesituaties en de afstand tussen ouders en hun kinderen. Nergens velt Jarmush echter een verdict; het is allemaal louter observatie. Daardoor zit er nergens echt een grote synthese of eureka-moment in de film, maar het voortkabbelende karakter heeft zeker iets. Verhaal nummer 2 - Mother - vond ik er persoonlijk bovenuit springen. Wat waren de stiltes, blikken en steken tussen de drie vrouwen snijdend en pijnlijk, op een hele simpele, niet-dramatische manier. Fantastisch acteerwerk van Blanchett, Krieps en vooral Charlotte Rampling als de moeilijk te lezen moeder die toch een stilzwijgende autoriteit uitstraalt. Verhaal 1 is het meest droge en grappige, al gaf ik daar niet zozeer om de personages, en verhaaltje 3 duurde me iets te lang, al heeft die wel een mooie conclusie die de film net een tikkeltje minder cynisch afsluit.

Coole, frisse soundtrack ook, met als mooie uitschieter ''Spooky'' van Anika. Zelfde geldt voor de beelden en cinematografie. Ondanks de banaliteit van de situaties heeft het dankzij Jarmush' camerawerk vaak iets poëtisch, zeker in het laatste hoofdstuk.

3.5*.

Terwijl zoveel filmmakers bloed, zweet en tranen steken in uitgewerkte en doorwrochte verhaallijnen, kan je net zo goed een handvol kortfilms bij elkaar harken en het resultaat een film noemen. Relatos Salvajes deed het met zes kortfilms, Jim Jarmusch beperkt zich in Father Mother Sister Brother tot drie. En won er prompt de Gouden Leeuw mee.

Natuurlijk ga ik wat kort door de bocht en zijn er heel wat goed gevonden parallellen en contrasten te spotten die een samenhang creëren tussen de drie 'hoofdstukken' van deze film, maar wie verwachtte dat er bijvoorbeeld drie verhaallijnen door elkaar lopen en samenkomen, moet ik teleurstellen. Elk hoofdstuk heeft heel wat goeds te bieden: Tom Waits als warrige vader en Adam Driver en Mayim Bialik als zijn van plaatsvervangende schaamte omkomende kinderen in het eerste. Charlotte Rampling als dominerende moederfiguur in het tweede. Twee mij onbekende acteurs, Indya Moore en Luka Sabbat, die wel echt broer en zus lijken in het derde. Er zijn zoveel gevatte dialogen en grappige vondsten. Maar er zijn ook te veel nietszeggende momenten, shots die weinig toevoegen, dialogen die louter voor de expositie lijken geschreven, Cate Blanchett die weinig van haar klasse laat zien. Spijt dat ik deze film gezien heb, heb ik dus niet, maar essentiële cinema die toont wat het is om zoon, dochter, vader, moeder, broer of zus te zijn is het ook niet.

De eerste twee verhalen zijn sterk: de vervreemding tussen ouder en kind en daardoor het wat ongemakkelijke samenzijn waarin een emotionele binding wordt gespeeld die er niet (meer) is, is even geestig als (pijnlijk) herkenbaar. Het derde verhaal, met de twee andere verbonden door een ditmaal letterlijke afwezigheid van de ouders en de motieven als skaters op de weg, de Rolex-horloge en water als gespreksonderwerp, lijkt er niet goed bij te passen omdat het niet die verveemding en ongemak heeft en haalt naar mijn gevoel de kwaliteit van de film als geheel wat omlaag.

Jim Jarmusch stort zich op ouder-kindrelaties in deze Gouden Leeuw winnaar. Dat gaat in een drieluik - dit is na lange tijd weer eens een episodenfilm van Jarmusch - van heel slecht naar goed.

We beginnen met Father, waarin Adam Driver en Mayim Bialik, broer en zus, beiden maatschappelijk succesvol, na jaren weer eens op bezoek gaan bij hun oude hippievader Tom Waits, die ergens pittoresk, maar wel heel afgelegen woont. Waits heeft duidelijk iets te verbergen, want hij maakt voor het bezoek zijn huis extra rommelig. Er blijkt een afgrond te gapen tussen vader en kinderen. Ze hebben niet alleen elkaar niets te vertellen, er wordt actief bedrogen. Dit deel is een kurkdroge tragikomedie in Jarmuschs gekende stijl.

Ik had al een tijd niets vernomen van Tom Waits, dus ik was een beetje bang dat het niet zo goed met hem ging, maar hij blijkt nog kakelvers. Toevallig(?) bracht hij bijna tegelijkertijd met de film ook weer nieuwe muziek uit, een protestsong samen met Massive Attack.

In het middelste deel Mother is Charlotte Rampling een succesvolle Ierse schrijfster die haar twee dochters Cate Blanchett en Vicky Krieps dan nog tenminste 1x per jaar ontmoet voor een gezamenlijke lunch. De dochters blijken een soort Jekyll en Hyde versie van hun moeder: totale tegenpolen met de moeder ongeveer in het midden. Hier zijn flintertjes van daadwerkelijk contact (bijvoorbeeld de beide dochters als ze de boeken ontdekken) en pogingen daartoe (wachten op de Uber), maar het knalt tegen in jaren opgebouwde muren op.

Dit is het deel met de grootste namen, maar zonder dat het slecht werd, kon het me het minst bekoren. Positief is dat Charlotte Rampling die nog net iets ouder is dan Tom Waits, zo mogelijk nog fitter oogde. Deze film is een co-productie van Mubi en de filmstudio van Saint Laurent. Ik weet niet helemaal wat ik er van moet denken dat een modemerk films gebruikt als lange reclamespots, maar iedereen ziet er dus wel om door een ringetje te halen uit, Rampling in een soort van een overall afgeleide rode jurk voorop.

Het derde deel Sister Brother vond ik het sterkste, terwijl het de minst bekende acteurs heeft. Tweeling broer en zus Indya Moore en Luka Sabbat handelen de laatste punten van het opruimen van het Parijse appartement van hun bij een vliegtuigongeluk omgekomen bohemien ouders op, terwijl ze terugdenken aan hun ouders en hun jeugd.

Jarmuschs sterkste punt als regisseur is altijd het zonder sentimentaliteit oproepen van melancholie geweest, vaak ook met een hang naar memento mori. Zijn meesterwerk is niet voor niets Dead Man. En dat is nu precies de kern van dit derde deel.

Ik moet zeggen dat dit een film is die me tijdens het kijken en vlak daarna wel erg klein en wat vlak leek. Jarmusch heeft ook altijd een soort obsessie met spulletjes, liedjes en trivia die in weg komt te zitten van het verhaal, die ook nu weer terugkomt. En dan komt die Saint Laurent-reclamelaag nog overheen.

Maar ik merk dat de film blijft hangen. In de dagen sinds ik de film heb gezien zijn thema's en connecties steeds meer op hun plaats komen te vallen. Wat eerst een beetje willekeurig lijkt, blijkt bij nader inzien heel erg precies geconstrueerd.

(Gezien in Lab111)

Een broer [Adam Driver] en zus [Mayim Bialik] bezoeken hun vader [Tom Waits] voor het eerst sinds de begrafenis van hun moeder twee jaar geleden. Twee tegenpolen van zussen [Cate Blanchett, Vicky Krieps] bezoeken hun moeder [Charlotte Rampling] en tweeling Billy [Luka Sabbat] en Skye [Indya Moore] nemen afscheid van het appartement in Parijs waar hun recent verongelukte ouders woonden. In elk deel van dit drieluik wordt gekenmerkt door een geheim en terugkerende elementen zijn de rituelen van de autoreis, de aankomst, het gezamenlijk drinken van water, thee of koffie en het afscheid. Er zijn amusante momenten die herkenbare ongemakken van verplichte bezoekjes karakteriseren, maar vooral de eerste twee delen lijken wel een eeuwigheid te duren.

Met "Father Mother Sister Brother" levert Jim Jarmusch een typische, maar ook vermoeiende oefening in minimalisme af. De film voelt in de eerste plaats als een uitgesponnen praatfilm, waarin personages eindeloos om de kern heen draaien zonder ooit echt tot iets te komen. De dialogen zijn bewust alledaags en stilistisch uitgepuurd, maar missen vaak scherpte of emotionele impact. Wat bedoeld lijkt als contemplatief en subtiel, slaat geregeld om in langdradigheid. De drie verhalen tonen wel interessante familiale spanningen, maar blijven te afstandelijk om echt te raken. Jarmusch’ voorkeur voor stilte en kleine gebaren zorgt hier eerder voor traagheid dan voor diepgang. Ondanks een degelijke cast en enkele mooie observaties, voelt de film uiteindelijk als een reeks half uitgesproken gesprekken die nooit volledig beklijven. Not my cup of tea.