Parthenope (2024)

Veel elkaar bijtende gevoelens en soms denk ik dat mijn waardering te weinig is en soms te veel. De film is een fantasievolle, vrije en vaak fraaie film die vooral gaat over schoonheid en vergankelijkheid. Het is tegelijk een verslag van het leven van de titelfiguur en een liefdesbrief aan Napels zelf. Met name in de (sterkste) tweede helft kom je weergaloos fraaie scenes tegen die soms Felliniaans zijn.

Maar: Ook iets te veel voelt de film ook een fantasie van een man van middelbare leeftijd hoe het zou zijn te leven als een bijzonder mooie vrouw. Vooral het nogal lange 1968-deel, maar ook her en daar daarna nog kijk je naar een jongedame die heel erg door een man gefilmd is en de mannen die voor haar vallen. En daar wringt het, als portret van een vrouw komt de film flink te kort en is de film vaak zelfs plat.

Mooie sfeerfilm, maar dat kan eigenlijk ook niet missen met Sorrentino.

Zoals hier al vermeld is 't visueel allemaal zeer sterk, hoewel ik het 't niveau van bijv La Grande Bellezza niet vind halen, of misschien ben ik te verwend .

Ik heb weinig kennis van de historie van Napels, dat had wellicht nog wat extra dimensie gegeven en wat scenes kunnen verklaren, maar zonder die kennis jezelf gewoon mee laten voeren in de surrealistische sferen en mooie beelden (ja, die dame mag er zijn!) volstaat voor mij.

Parthenope [Celeste Dalla Porta] wordt geboren in 1950 en is vernoemd naar de Griekse nederzetting die later uitgroeide to Napels. Haar schoonheid maakt haar tot een object van begeerte voor onder anderen Sandrino [Dario Aita] en Raimondo [Daniele Rienzo] en Parthenope worstelt haar leven lang met het rijmen van de perceptie op haar uiterlijk met de haar innerlijke gedachten en gevoelens. Prachtig gefilmd en goed gespeeld door Porta, maar Sorrentino’s mooifilmerij en soms Fellini-achtige parade aan vage figuren beginnen al snel te vervelen. Als je je graag laat overspoelen in een visueel rijkgeschakeerde filmwereld vol oppervlakkigheden zit je hier goed. Een beetje meer inhoud en wat minder geforceerde pogingen om het publiek te verrassen c.q. choqueren was welkom geweest.

De titel alleen al verwijst naar de symboliek. Parthenope was een Griekse sirene die mannen verleidde (vooral door aantrekkelijke geluiden). Ze stortte in het water en nadat haar lichaam aanspoelde werd ze begraven in de stad die later Napels zou worden. In de film zien we de aantrekkelijke Parthenope die de harten (en meer) van mannen op hol doet slaan, en dat in de mooie zomerse stad Napels.

Niet de eerste keer dat Paolo Sorrentino met symboliek werkt, in combinatie met prachtige beelden. Het resultaat van deze film is dan wel een hele mooie film geworden, maar qua verhaal is Sorrentino wat verdronken in de hoeveelheid symboliek. Het deed soms denken aan bvb de Italiaanse film Malèna van Giuseppe Tornatore. Hoe mooi ook, is Celeste Dalla Porta geen Monica Bellucci die meer mystiek en charisma in haar personage stak.

Als je van de films van Sorrentino houdt, is dit niet slecht. Maar je blijft op je honger zitten en voelt dat het qua verhaal nogal geforceerd is. Blijft over: de mooie beelden en meestal kleurrijke figuren. Al wordt het nooit echt memorabel. Al wil ik voorlopig toch mijn score iets naar boven afronden...

Sorrentino's films vind ik moeilijk te ontcijferen. Grande Bellezza vond ik al een taaie film maar deze vind ik er helemaal over. Parthenope is zowel een personificatie van Napels zelf, de stad van Sorrentino, waarmee hij een liefde-haat verhouding lijkt te hebben. Vanuit de positie van Parthenope zelf is het ook een ode aan het jong zijn, en de vluchtigheid ervan, met dat knagende gevoel dat men het onderste uit de kan niet heeft gehaald (ze blijft single en kinderloos).

Niemand ziet in feite Parthenope en wie ze is (ze is extreem intelligent en wordt assistente in de universitaire vakgroep antropologie). Iedereen ziet alleen maar de weerspiegeling van haar schoonheid. De jongeren zien begeerte, de ouderen zien hun vervlogen verleden en de priester ziet mysterie.

Hij kan mooi filmen de Paolo, dat zeker, maar zijn personages zijn vlak en oninteressant, de dialogen horen eerder thuis in een bacheloropleiding wijsbegeerte, waardoor deze film me niet goed is bevallen. 2* voor de mooifilmerij en het mooie einde. Voor het overige pretentieuze cinema.

Mooie plaatjes, maar voor de rest echt een draak om naar te kijken. Te lang en veel te saai.

Loze mooifilmerij.

Een ode aan Napels wellicht, maar dat had Sorrentino al eens gedaan in zijn overigens geniale 'È stata la mano di Dio' (2021), en als je deze film daar tegen afzet dan ontbreekt er toch wel erg veel. En in plaats van een persoonlijk verhaal krijgen we dan deze keer wat filosofische bespiegelingen over wat antropologie ook alweer is, maar wel wat erg uit de losse pols - als je een zakje fortune cookies koopt krijg je al meer mee.

Sommige beelden zijn heel, heel mooi - en ook voldoende intrigerend om te blijven spoken. Maar van Sorrentino verwacht ik dan toch iets meer dan alleen dat, en dat is dan precies wat ik niet zie in deze film. Nou verbergt hij wel eens vaker waar het hem precies over gaat, maar een korte zoektocht laat zien dat ik niet precies alleen ben in dit opzicht. Wellicht is dit gewoon inderdaad een gemakzuchtig tussendoortje, een lege doos met een mooi papiertje. En daar past de score voorlopig dan ook maar bij.

Een bijzondere film. Maar dat is wat je kan verwachten bij Sorrentino. Maar is het ook mooi en goed en wanneer is het mooi en goed bij Sorrentino? Mooi is het hier zeker. Prachtige beelden van Napels en zijn kustomgeving wat hier af en toe surrealistisch aan deed. Goed? Vast...alleen kon ik niet goed achter de diepere betekenis van de film komen. De schoonheid en lelijkheid van Napels? De mensen in Napels die zich minder voelen dan de Noord Italianen? Iets waar Sorrentino zelf onder gebukt gaat wellicht? Een paar langdurige gewaagde scenes die je doen fronzen. De quasi erotische scene in de kerk is prachtig gefilmd met een lange aanloop. Maar wat? en vooral waarom? Parthenope zelf is een schoonheid zonder weerga. En ze is ook intelligent. Ze wordt zelfs professor,..ja ja. Niet dat we haar zien studeren of zien worstelen met de studie of zo. Het komt haar aanwaaien. En bij het plotse einde is ze ineens oud en is er van haar schoonheid weinig meer over. En zal dat dan de strekking zijn van deze film. De vergankelijkheid en teloorgang van de schoonheid van Napels. Van de stad en haar inwoners. Een en ander wordt fraai omlijst met een diverse en goede soundtrack waarbij met name de songs indruk maken.

Al met al een bijzondere film, het kijken waard, en ook eens her kijken ooit. Voor nu drie sterren. Toch teveel onduidelijk wat de symboliek betekent hier. En is het symboliek? Drie sterren.