All We Imagine as Light (2024)

Mumbai is één grote smeltkroes van mensen die het geluk naar een beter leven zoeken. Blijkbaar telt Mumbai veel (inheemse) migranten waar ze in alle anonimiteit en vervreemding trachten een nieuw leven op te bouwen ondanks de facetten die zo eigen zijn aan een (verpauperde) miljoenenstad. India is op dat vlak enorm fascinerend op cultureel-religieus vlak, complex ook. En voor vrouwen is het extra moeilijk wegens de op patriarchale gestoelde samenleving.

In "All we imagine as light" volgen we drie verpleegsters die verbinding en identiteit nastreven. Het gaat over zelfbeschikking en bestaansrecht, beiden nogal plompe begrippen en het is soms wat zoeken waar de regisseur heen wil. Toch is het een sereen portret geworden, een stille strijd, tegen beter weten in soms. We volgen de drie vrouwen elk met hun eigen verlangens en beproevingen, niet slecht allemaal, maar ik connecteerde niet altijd met alle verhalen.

Ik vond het prachtig. De film gaat zoals meer dit jaar op het IFFR over ontheemding en ontworteling. Wat moet je als je vanuit een overzichtelijk dorp wegens werk in een van de grotere steden in de wereld terecht komt? De film oogt echt prachtig en is ook een fraai stadsportret van Mumbai met een vlekkeloze locatiekeuze en raakt aan allerlei aspecten van het leven in zo'n complexe stad. In het laatste deel van de film keren we terug naar een van de dorpen en krijgt de film een mystiek en surrealistisch gevoel wat de film een bijzondere verbinding geeft met het verleden en met zijn omgeving.

Ik vind het vooral mooi dat de cultuur voor westerlingen zo toegankelijk in beeld wordt gebracht. Gene probleem als het geen hapklare brokken zijn die we gepresenteerd krijgen, sommige films en verhalen in andere media zijn juist bedoeld om je aan het denken te zetten en de contrasten tussen wat je kent en wat er wordt verteld door jouzelf te laten ontdekken. Maar hier kun je gewoon rustig het verhaal in stappen en je laten meevoeren. En dan krijg je ook iets moois.

Geen idee of een tweede keer kijken mij meer op zal leveren, maar wellicht spot ik dan meer details in het verhaal. Prachtig vond ik in ieder geval hoe Prabha de drenkeling aansprak als haar man en zo toch nog de afsluiting kreeg die ze altijd wilde.

Voorlopig een 4/5. Wellicht later meer. Ik heb er een uitgebreide recensie over getypt.

Het eerste deel van de film speelt in Mumbai af en ofschoon de stad vuil en overbevolkt is, is de wijze van in beeld brengen altijd poëtisch en ofschoon de verhaallijnen eenvoudig zijn – de drie verpleegsters van wie het verhaal wordt verteld hebben alle drie zo hun moeilijkheden in het leven c.q. de liefde – en er veel over banale zaken wordt gesproken raakt het wel de kern van het leven en is het uitgesprokene vaak toch filosofisch zoals “Mumbai wordt de stad van dromen genoemd. Ik noem het de stad van illusies” en als de jongste zegt niet te kunnen trouwen met een man die ze niet kent zegt de ander “ook bekenden kunnen op een dag vreemden voor je zijn”. De jazzy muziek op de achtergrond maakt het helemaal af: dit is een poëtische film die zelfs het alledaagse een transcendente aura geeft.

De film trekt je als een ASMR-ervaring (in de stad regent het in dat verband de hele tijd) telkens weer naar binnen en het tweede deel waar ze zijn teruggekeerd naar het platteland trekt dat door naar een mystiek zoals ik die van sommige Thaise films ken, hetgeen ook de ruimte geeft voor een soort hallucinatie die Prabha tegelijk juist wakker maakt. Het maakt ook duidelijk dat de regisseur een vrouw is want de film gaat er in feite over dat de vrouwen zichzelf ontdekken waarmee ze zich innerlijk bevrijden zelfs als de samenleving nog patriarchaal is. Maar de feministische boodschap stoort niet: de film is subtiel en hypnotiserend en weet stilletjes zowel van het leven van de vrouwen als van de film als medium een kunstwerk te maken.

Mumbai is een stad voor eenzame dromers die daar blijven, omdat er in ieder geval geld en werkgelegenheid is. Verpleegkundige Prabha [Kani Kusruti] is door haar vader uitgehuwelijkt aan een man die in Duitsland werkt en woont. Ze d eelt een kamer met Anu [Divya Prabha] die met haar vriend Shiaz [Hirdhu Haroon] door de stad dwaalt. Omschreven als een film om bij weg te dromen en dat is precies wat mij overkwam. Het camerawerk van Ranabir Das mag er zijn, maar bij gebrek aan verhaal of actie droomde ik regelmatig weg en dat is geen enkel probleem. Maar daarvoor had ik ook naar het hart van de Kalahariwoestijn kunnen gaan. Of misschien nog beter: lekker op bed gaan liggen. Het soort navelstaarderij waar met in Cannes geen genoeg van krijgen – dit won daar dan ook de Grand Prix.

Ja, dit is helemaal het soort films waar ik van houd. Dan toch zeker het eerste volle uur. In een grootstad waar enkele normale mensen worden gevolgd die normale dingen doen en alles blijft enorm down to earth. Zo fijn. Juist doordat er weinig theatraals of bijzonders gebeurt maakt deze film zo zijn. Deze week zag ik ook Paris dat juist net op zwaarder drama zit en daardoor voor mij veel minder werkte.

De prachtige dromerige beelden van Mumbai helpen ook enorm, je voelt de tropische vochtige hitte gewoon (nog niet het niveau van In the Mood for Love maar het gevoel komt in de buurt). Ook prettig ingetogen geacteerd en kleine momentjes maken het, als zuster Anu in het begin gewoon wat op haar bureaustoel wiebelt en ronddraait.

Het laatste halfuur is iets zwakker omdat men uit de grote stad gaat en die hele sfeer wat verdwijnt. Nog steeds een prima film maar gewoon net iets minder boeiend. Het einde, die laatste scène, enorm klein gehouden is dan wel prachtig en de afsluitende muziek zorgde dat ik nog een tijdje de aftiteling bleef kijken. 4,0*.

Nee. Dit is niet een film waarvan ik blij ben die gezien en tijd in geïnvesteerd te hebben. Gelukkig voelt het niet als groot tijdverlies, maar toch, de 2 uur konden beter besteed worden.

Een film die zich afspeelt in de grote stad Mumbai in India. Geen typische Bollywood film. Althans geen film die ik met mijn geringe kennis van de Indiase cinema als typisch voor Bollywood zou kenmerken. In deze film geen bonte veelkleurigheid en zang- en dansscènes. Zelfs de actiescènes ontbreken. Misschien is de reden van soberheid gelegen in het feit dat de film voor het grote deel een Franse productie is.

De film vertelt over drie vrouwen uit drie generaties. Elk verschillend van de ander. Elk met haar eigen sores. Elk alleen, maar onderling verbonden. In een heel rustig tempo duikt het drama steeds dieper de leefomstandigheden van de drie vrouwen in. Heel geleidelijk worden de vrouwen geïntroduceerd. Heel geleidelijk worden steeds brokjes informatie aan de individuele vrouwen gekoppeld. Aan Prabha die met een man is getrouwd die in Duitsland werkt, maar die ze nooit ziet en amper spreekt. Aan Paryaty die de oudste van de drie is en evenals Prabha een ander geen diepere inkijk in haar leven gunt. En tenslotte aan Anu die de jongste, de nog niet gedesillusioneerde en de meest opene is van de drie vrouwen. Zij heeft een stiekeme relatie met een Moslimman. Iets dat in de Indiase samenleving niet op prijs wordt gesteld. Een samenleving met strenge normen en waarden, zo blijkt. Veel van hetgeen in de film gebeurt, vindt derhalve noodgedwongen in het verborgene plaats.

In een tijdsbestek van twee uur schildert de film een portret van het leven in de miljoenenstad Mumbai aan de hand van de drie vrouwen en een aantal minder prominente personages die in de stad wonen en de stad iedere dag meemaken. Allemaal zijn ze op zoek. Op zoek naar betere omstandigheden en persoonlijk geluk. Regisseur en schrijver Paval Kapadia gebruikt haar drie protagonisten als middel om maatschappelijke misstanden in India te tonen. En die misstanden passeren dan ook. Zo komen onder andere de kloof tussen arm en rijk, de achterstelling van Moslims en het tekort aan woonruimte aan bod. Het geluk ligt in Mumbai bepaald niet voor het oprapen.

Dat Kapadia haar voetsporen heeft liggen in het maken van documentaires is zichtbaar in de nauwkeurige observaties die de camera als bij toeval registreert. Gedrag en handelingen van de personages voelen namelijk erg naturel aan. Soms is het alsof je je in een documentaire bevindt. In een aaneenrijging van losse indrukken. Een reeks losse fragmenten die chronologisch zijn gerangschikt. Soms is het alsof de camera zonder strikte aanwijzingen van de regie gewoon maar spontaan registreert wat er gebeurt. Het is daarom dat de film wat chaotisch maar tegelijkertijd ook authentiek oogt. Her chaotische aspect zorgt voor een brok dynamiek in de film. Het authentische aspect zorgt voor een gemakkelijke inleving in de personages.

All We Imagine as Light is geen vrolijke film. Ondanks de vele problemen die aan de personages knagen, waart er op een bepaalde poëtische manier toch altijd een gevoel van hoop rond. Een gevoel dat dingen kunnen veranderen. Daarnaast bestaat een enorme onderlinge solidariteit die de drie vrouwen onderling verbindt en hun de kracht geeft om de confrontatie met weerstanden aan te gaan. Van de samenleving die de oude tradities stevig omarmt, hoeven ze niets te verwachten. Ze zorgen daarom zelf voor de lichtpuntjes terwijl op de achtergrond het ongrijpbare en logge wezen van de miljoenenstad Mumbai als altijd duister op de loer ligt in afwachting van een kans om de lichtpuntjes weer te doven. Fijne film dit. Hij kroop heel geleidelijk onder m’n huid.

De film greep me niet, helaas. All We Imagine as Light heeft best wel wat filmtechnische kwaliteiten, en Payal Kapadia levert een gedegen, poëtisch langspeel-debuut af, dat duidelijk wel een eigen visie voor ogen heeft. Zeker in de tweede helft waan je je in een soort dromerige wereld, met hoe lang sommige scènes soms blijven 'stilstaan', en met momenten vond ik dat een mooi effect overbrengen. Maar vaker wel dan niet werd ik als kijker eigenlijk heel fel op een emotionele afstand gehouden. De personages zijn in se niet ongelooflijk interessant - hoewel ze wel goed worden neergezet door de cast - en hun strubbelingen blijven eigenlijk heel fel aan de oppervlakte. Het tempo dobbert wat vooruit en tegen het einde komen er een aantal inzichten naar boven, maar het duurt lang, en het tempo voelde voor mij vaak heel stroperig aan. Alsof het maar niet vooruit wilde gaan, terwijl ik er op een gegeven moment klaar mee begon te zijn. Dan is het een lange zit.

En ik zie de dromerige, poëtische kwaliteiten zeker en vast - ik vond het ook heel mooi gefilmd allemaal. Ik had het graag beter gevonden - op papier klinkt het als een filmpje right up my alley, maar - helaas - niet het geval, en uiteindelijk jammer genoeg een vermoeiende zit. Magere 2.5*.