Monolith (2023)

Een horror/thriller-film op één locatie met één personage, valt of staat natuurlijk met zijn verhaal en de prestaties van de acteur. En laat de film slagen op beide vereisten! De goede vertolking voor de camera is die van Lily Sullivan, die je eerder zag opduiken als Final Girl in Evil Dead Rise (2023).

Sullivan speelt een onderzoeksjournalist die uit de gratie is gevallen nadat ze de feiten van een bron niet goed had onderzocht. Ze besluit om via de podcast ‘Beyond Believable’ haar carrière weer nieuw leven in te blazen. Ze stuit op een buitenaardse samenzwering die verband houd met een "zwarte baksteen"

Het verhaal speelt zich grotendeels af in een villa met een reeks telefoontjes en podcast-opnamesessies terwijl de journalist (wiens naam nooit in de film wordt onthuld) verhalen te horen krijgt over stenen en de vreemde gebeurtenissen die daarop volgden. En dat is het...maar deze film doet veel met weinig!

Het kijken naar hoe iemand anders een podcast probeert te maken lijkt me nu niet direct spannend (eigenlijk is dat het in echt ook niet) maar door enkele korte uitzonderingen buiten de één locatie te monteren, een griezelige score toe te voegen en op een of andere manier het claustrofobische paranoia weet te maken, kom je een heel eind.

Natuurlijk werk ook het verhaal over mysterieuze zwarte stenen geheel mee aan effectiviteit. Wel jammer dat het meer de kant op ging van gebeurtenissen in het verleden keren terug in het heden. Een invasie van buitenaardse wezens had de film meer recht gedaan. Maar verder was dit buitengewoon effectieve film en (wederom) een aangename verrassing uit Australië!

In Monolith behandelt de Australische regisseur Matt Vesely de absolute waarde van het begrip waarheid in de huidige wereld. Een begrip waarmee veel wordt gerommeld. Wat is immers waarheid? Informatie komt via meerdere schijven tot ons. Informatie wordt gecontroleerd en gemanipuleerd voor het tot ons komt en de vraag is wat er dan nog rest aan waarheid.

Monolith is met een laag budget, met slechts één locatie en met slechts één prominent personage een bescheiden productie. De makers zetten dan ook niet in op spectaculaire effecten, maar veel meer op psychologische dramatiek. De kijker duikt in het verloop van de film dieper in de gedachtewereld van protagoniste Lily Sullivan. Zij maakt een podcast over een vrij vaag klinkend mysterieus verhaal dat zij zelf niet heel serieus neemt, maar dat haar steeds meer opslokt. Het vage wordt een mogelijkheid. Lily verliest de objectiviteit uit het oog en manipuleert het materiaal dat zij heeft verzameld dusdanig dat haar interpretaties van de mysterieuze gebeurtenissen heel langzaam in de richting van de waarheid schuiven.

Lily Sullivan heeft een dragende rol. En dat doet zij naar behoren. Ze slaagt er goed in om de kijker te betrekken in haar leefwereld, in haar gedachtewereld, in haar handelingen zonder daarin door te slaan. Hoewel betrokken, zorgt de film tegelijkertijd voor voldoende afstand tot het personage om haar morele misstappen te kunnen herkennen. Misstappen die het gevolg zijn van een verandering die zij gedurende de film doormaakt en er de oorzaak van is dat zij steeds minder op haar morele kompas vaart. Een boeiende ontwikkeling.

Lily is overigens niet het enige element in de film dat aan verandering onderhevig is. Ook de ruimte waarin zij werkt en leeft verandert. In beginsel is haar leefruimte elegant en met oog voor detail ingericht. In de loop van de film wordt de ruimte meer en meer een afspiegeling van Lily en is een benauwende omgeving bezaaid met post-its, printjes en notities die een belemmering vormen om met een open blik de wereld in te kijken. Regisseur Vesely en zijn cameraman Michael Tessari creëren op die manier een aardige metafoor voor de bubbel waarin Lily verkeert. Een bubbel die dusdanig ongestructureerd georganiseerd is dat hij haar diffuse zicht op de waarheid en haar wankelende psyche uitstekend reflecteert.

Visueel en acteertechnisch is de film goed gelukt. Inhoudelijk evenzo. Althans tot het einde. Met het einde was ik minder gelukkig. Tegen het einde verliest de film helaas aan vaart. Bovendien is het einde dermate warrig dat het lastig is om er een bevredigende eigen interpretatie op los te laten. Ondanks deze minder gelukte puntjes is Monolith over de gehele linie toch gewoon een intrigerende mysterie-thriller.