Fremont (2023)

Redelijke film over een jonge Afghaanse vrouw die als immigrant woont en werkt in Amerika. Een nogal een droog portret (het voornamelijk statische camerawerk en acteerwerk dragen hier ook aan bij). De droogkomische interacties tussen de personages zijn hier en daar wel leuk, maar het wordt wel langdradig.

De film lijkt wat op Sometimes I Think about Dying (Film, 2023) die ook nu in de Nederlandse bioscopen draait: in beide gevallen is het een zwarte komedie over een jonge vrouw die voorzichtig het liefdespad opgaat. In dit geval betreft het een Afghaanse immigrante die het geluk heeft gehad om als vertaler voor het Amerikaanse leger net op tijd toen de Taliban de macht grepen het land te kunnen verlaten en in Amerika een normaal leven leidt met contacten met onder meer collega’s op het werk, haar Afghaanse buren en een psychiater maar juist vanwege dat normale leven toch nog een stukje geluk mist: een vriendje. Ze werkt in een fortune-cookie-fabriek waar ze op een gegeven moment de spreuken mag bedenken hetgeen haar psychiater inspireert tot het zelf bedenken van een aantal nieuwe geluksspeuken waaronder ‘In de haven is een schip veilig maar daar is een schip niet voor gemaakt’ hetgeen haar waarschijnlijk weer inspireert tot een gewaagde actie om het liefdesgeluk te vinden. Anders dan de hoofdpersoon in Sometimes I Think about Dying is zij niet zozeer introvert – al praat ze erg weinig waardoor de film toch een introvert karakter heeft hetgeen wordt versterkt door de zwart-witbeelden – maar gaat het meer over vertrouwen dat zoals ook bij internetdaten het geval is het risico meebrengt dat je wordt belazerd, hetgeen een spreuk die ze zelf had bedacht waarmaakt: het geluk dat je zoekt zit in een ander gelukskoekje.

Al met al is het een kalme film die gelijk de gelukskoekjes gaat over het vinden van geluk en vol levenslessen zit en die nergens overdondert maar goed in elkaar zit.

PS;. Ik weet niet wat het is met de vermelde tijdsduren van de films de laatste tijd maar ook bij deze film vind je overal een andere tijdsduur; hij duurt in ieder geval korter dan de 98 minuten die hier wordt opgegeven.

Ja, fijne film en helemaal in mijn straatje. Een slice of life in prettig zwart-wit en geen grootse verhalen maar echte mensen. Hoogtepunten zijn de scènes met de automonteur. Vooral de nieuwkomer Anaita Wali Zada is eindeloos boeiend om naar te kijken. Een hele fijne lieve zachte uitstraling maar ook met een enorme muur om haar heen waar emotie niet echt binnen lijkt te dringen. Als de dokter een heel verhaal vertelt met allerlei betekenis dan vraagt ze enkel wat het woord 'decimeren' betekent, een woord dat die dokter in zijn lange verhaal gebruikte. Wat is het? PTSS zoals de dokter denkt? Of iemand die gewoon heel introvert is met een bepaalde apathie? Maar deze film is eerder een karakterschets waarin iets wordt getoond dan dat de filmmaker daadwerkelijk iemand wil ontleden.

Vaag deed de film qua thematiek en stijl denken aan het bijzonder mooie Here (Film, 2023) , al is die nog net een slagje beter (hoewel afgerond de score gelijk is). Af en toe had het tempo wel iets beter gemogen maar naar boven afgerond 4,0*.

De Afghaanse tolk Donya [Anaita Wali Zada] ontsnapte 8 maande geleden aan de Taliban. Nu werkt ze in een gelukskoekjesfabriek in haar nieuwe woonplaats Fremont, waar ze haar draai nog niet heeft gevonden. Haar collega Joanna [Hilda Schmelling] geeft haar datingtips, maar Donya’s enige afspraak (onder valse voorwendselen) is met een huisarts [Gregg Turkington] die ze vraagt om een slaapmiddel. In plaats daarvan neemt hij ongevraagd de rol van psycholoog op zich. Donya vindt iets van een uitlaatklep voor haar gevoelens wanneer ze wordt aangesteld als de nieuwe schrijver van de spreuken of voorspellingen die in de gelukskoekjes komen. Droogkomisch drama met een aantal amusante observaties doet qua acteerstijl ietwat denken aan de films van Wes Anderson, maar door de stemmige zwart-witfotografie en de onderkoelde toon komt de humor niet altijd uit de verf.

Een intieme en eigenzinnige kleine film over een immigrant in Amerika die in een gelukskoekjesfabriek werkt. Het vat de eenzaamheid en onthechting van de maatschappij die mensen doorstaan perfect samen. Het slaagt er ook in om een aantal leuke grappen tussen de kleinere momenten te proppen.

Voor mij was het een beetje te rustig en ingetogen om echt indruk te maken. Maar met een speelduur van slechts 92 minuten vliegt de tijd echter wel voorbij.

3*

Een zwart-witfilm over eenzaamheid. Een film van Babak Jalali, die werd geboren in Iran maar het leeuwendeel van zijn leven in Londen woonachtig was. In Fremont vertelt hij over de Afghaanse Donya die in haar thuisland als vertaler werkte voor het Amerikaanse leger, naar Amerika is gevlucht en sinds acht maanden in de Californische stad Fremont woont. Ze heeft werk gevonden in een fabriekje waar gelukskoekjes worden gemaakt. Ze maakt de tekstjes. De avonden brengt ze alleen door in haar appartementje. Ze is eenzaam.

De film kiest niet voor de melodramatische toon. In Fremont wordt de eenzaamheid op een rustige, vrij laconieke en humoristische manier vormgegeven. De verteltrant en stijl doen denken aan de werken van Aki Kaurismäki en Jim Jarmusch. Fremont is dan ook een fantastische film. De zwart-witte beelden die het gebeuren registreren, roepen een melancholische sfeer op. Het verhaal doet dat niet. Heerlijke locaties ook. Heerlijk saai. Heerlijk niet uitbundig. Neem het fantasieloze appartementencomplex waar Donya woont te midden van andere vluchtelingen. Neem het amper gefrequenteerd restaurant waar Donya haar avondmaal nuttigt. Of neem het sfeerloze fabriekje waar Donya werkt. Alle locaties zijn maar sobertjes opgetuigd. Een soberheid die wordt versterkt door de kille impact van de zwart-witbeelden.

De gebeurtenissen in de film hebben een treurige ondergrond maar zijn veelal absurdistisch van aard. In samenhang met de ietwat stoïcijnse houding van Donya ontstaat vervolgens een tragikomische film. De ernst verdwijnt niet maar wordt overdekt met een prettig humoristisch sausje. In een aantal scènes zien we Donya een sessie doen met haar psychiater. In de sessies komen we meer te weten over Donya. Bijvoorbeeld dat ze als enige van haar familie in staat was Afghanistan te ontvluchten en dat ze een slaapstoornis heeft. Serious business en geen reden tot luchtigheid.

Toch wordt de luchtigheid altijd ergens gevonden. In deze scènes is het de psychiater die voor de luchtigheid zorgt. Hij doet dat in een ultieme poging om de zwijgzame Donya te verlokken tot meer openheid, Om metaforische redenen, leest hij haar veelvuldig voor uit White Fang van Jack London en raakt daarbij tot tranen toe geroerd terwijl Donya als gewoonlijk erg gereserveerd op de pogingen van de psychiater reageert. Het is heerlijk droogkomisch. Er zijn meer grappige scènes, maar deze sprongen er voor mij in komische zin uit. Geweldig acteerwerk trouwens van de mooie Anaita Wall Zada in de centrale rol. Ik was erg onder de indruk van haar fraaie fysieke verschijning en haar acteerwerk. Ook onder de indruk van de film trouwens. Prachtfilm.

"Wanneer was de laatste keer dat je hart heftig tekeer ging", wordt op een bepaald moment aan de flegmatieke Donya gevraagd. Het antwoord blijft uit. Als Donya ergens onderweg de automonteur Daniel (korte maar goeie rol van Jeremy Allen White) tegenkomt, kennen we het antwoord en gaan graag mee in de verrukkelijke absurde romantische ambiance waarop deze fijn flonkerende indieparel de kijker trakteert.