Irati (2022)

Historische epos verweven met Baskische mythologie!

Regisseur Paul Urkijo Alijo die al overtuigde met het fantastische Errementari (2017) keert terug met een nieuwe film! En hoe? Wederom met een prachtige, vormgeven wereld! Hoge productiewaarden op beperkt budget.

Het begint net voordat de Slag bij Roncevaux op 15 augustus 778 plaats zal vinden, Eneko Ximenez, zoon van de heer van de vallei zoekt hulp bij Luxa, een Soorginak een priesteres/assistent van de godin Mari. Hoewel hij in naam een ​​christen is, is hij niet helemaal zeker en uiterst bezorgd over de schare Franken. Volgens afspraak snijdt hij tijdens de slag zijn eigen keel door, en ontketend zo een regen van gigantische rotsblokken die de Franken verpletteren. De Baskische strijdmacht versloeg inderdaad tijdens deze slag in de bergpas in de Pyreneeën de achterhoede van het Frankische leger van Karel de Grote.

Welkom in het Baskenland, van de 8e eeuw, de vroege middeleeuwen, en net als elders in Europa, heeft het christendom bijna de oude overtuigingen van het heidendom doordrenkt van natuur en de aarde, uitgeroeid. Het is inmiddels jaren na de slag en de christelijke zoon Eneko (Eneko Sagardoy, (was ook de hoofdspeler in de vorige film) wil aanspraak maken op de titel Heer van de Vallei maar daarvoor moet hij de botten van zijn ‘heidense’ vader terughalen. Hij krijg hierbij hulp van de vrouw Irati. Vanaf dan zit Eneko tussen de botsing van het geloof in de mythologische heidense wezens en de christelijke god.

De film is geheel in de Baskische taal en de setting is adembenemend, van de bergen en bossen tot diepe grotten (allemaal op locatie gefilmd) lijken echt eeuwenoud. Alles van decorontwerp, kostuumontwerp, locatie en de cinematografische stijl zijn verbazingwekkend. Wonderlijk is dat ook de speciale effecten (zowel praktisch als door de computer gegenereerd) er met een budget van iets meer dan 4 miljoen euro zo goed uitzien. (daarmee ook direct de grootste producties die in Baskenland is gemaakt)

De filmmaker maakte met zijn eerste film over een Baskische sprookje al zwaar indruk op mij en nu doet hij dat opnieuw met deze Baskische folklore gebaseerd op het stripboek 'The Irati Cycle'! Er zijn weinig films zoals dit dus je kan wel stellen dat ik dit een uitzonderlijk ambitieuze zeldzaamheid vind, en daardoor heb ik een nog grotere waardering voor regisseur Paul Urkijo Alijo gekregen!