Oeconomia (2020)

Knappe docu over een essentieel onderwerp; er zijn wat mij betreft te weinig journalistiek ingestoken documentaires over de (westerse) financiële wereld. Oeconomia laat - waarschijnlijk onbedoeld, maar toch - zien waarom. Losmann gaat gewapend met charts & graphics, een kritische houding en een flinke portie geduld op zoek naar de fundamenten van de westerse economie. Onderweg is het zuchten en volhouden geblazen. Zij die móeten weten waar ze over spreken, weten dat ineens niet meer, of weigeren te spreken, of spreken alleen onder strikte voorwaarden. Hetzelfde verhaal voor wat gefilmd mag worden en wat niet. Telefoongesprekken zijn nadien opnieuw ingesproken. Je wilt bij een documentaire over een zodanig basisch en kernachtig onderwerp normaliter niet het idee krijgen dat de sprekers niet alles vertellen, of iets te verbergen hebben. Toch ontkom je daar in mijn ogen bij het kijken niet aan, en dat is een knap gegeven; het is namelijk niet Losmann die opzichtig vist of suggestief te werk gaat, maar haar doelpubliek dat knagende vragen verder stuwt en verstevigt. De geïnterviewde vertegenwoordiger van de ECB heeft volgens mij half niet door dat zijn laatdunkende houding (''dat snappen de mensen toch niet''...''dat is te moeilijk..'' - maar vervolgens geen goede uitleg kunnen of willen voorzien) meer zegt dan een transparant exposé van twee uur onder spanningsloze omstandigheden zou doen. Voor zover kijkers dat kunnen waarnemen, blijft de regisseur in ieder contact diplomatiek en rekt ze haar kritiek niet verder dan haar persoonlijke onderzoek en de conclusies van haar gesprekken haar toelaten. Waarom stuit ze dan toch telkens op ontwijk-bureaucratie en halve antwoorden? Haar meest minachtende respondent verwoordt het treffend: ''ik zal je uitleggen waarom je vragen neerbuigend zijn''. En vervolgens: ''hier kun je een thesis over schrijven, en dan nog kun je niets veranderen''.

[Overigens hoop ik dat NPO (2/3)Doc deze film oppikt voor ná IDFA '20 - gezien via IDFA online]