Miel-Emile (2019)

Vanaf 18 april 2019 in de bioscoop (MOOOV)

Regisseur Peter van Houten is van huis uit schilder en heeft zich op eigen houtje bekwaamd in het filmvak: camera, regie en montage. Na La Vie de Jean-Marie (2014) volgt hij nu een tweede zoon van de kinderrijke familie Raaijmakers, de inmiddels 80-jarige, eigenzinnige en filosofisch ingestelde Miel.

In de film tovert Van Houten met beelden die hij vormt tot ze passen bij de woorden van Miel en bij de voorgelezen brieven van diens moeder, vertelde hij tijdens de Q & A op het IFFR 2019. Zwart/wit, kleur, strak, vervormd - ze wisselen zonder enige regelmaat. Wie zich eraan overgeeft, geraakt in een betoverende trance, bij wijle ondersteund door Nacht und Träume van Schubert.

Ik was niet de enige die meedeinde op het ritme van deze bijzondere documentaire, gezien de hoge notering die ook deze film van hem haalde in de publiekswaardering van IFFR. Miel ontpopt zich als een eenling die weigert te voldoen aan maatschappelijke conventies en die na heel wat strijd uiteindelijk aan zichzelf in de natuur genoeg heeft.

Mogelijk volgt een derde film, over de al lang geleden overleden, even eigenzinnige en tirannieke vader die na WO II met zijn gezin wegtrok naar Cabrils in de Franse Pyreneeën.

Een interessante film. Soms therapeutisch, maar soms ook een tikkeltje gemaakt kunstzinnig. Had er een halfuur, en de meest nietszeggende scenes uitgehaald, en het was een hele goede film geweest. Verbaast me trouwens dat dit zo'n grote distributie krijgt, want het is eigenlijk een experimentele film van 2,5 uur...

Van 1977 tot 1982 maakten Jan Fillekers en Henk van der Horst (bekend van Farce Majeure) samen met Arnold-Jan Scheer het programma Showroom, waarin ze excentrieke, kleurrijke Nederlanders zonder vooringenomenheid filmden. De items duurden zo'n 25 minuten, maar Peter van Houten rekt hier dat format uit tot belachelijke proporties. Miel komt uit een gezin van 12 kinderen dat opgroeide in een familiekolonie waar zijn eigenwijze en brute vader met de scepter zwaaide. Ongeveer 120 minuten lang dingen zeggen die rechtstreeks uit Allerhande Dingen Over De Natuur van Klazien út Zalk lijken te komen. Van Houten wisselt dat - schijnbaar om pseudo-meditatieve redenen - af met shots van kletterende hagelstenen, een mier die met een Dorito sjouwt, een regenboog en meer van dat soort fraais. De vermoedelijke boodschap is dat wij als mensen wat beter naar de natuur zouden moeten kijken, maar het is op zijn zachtst gezegd ironisch dat Van Houten bioscoopbezoekers 150 minuten dwingt om naar een filmscherm te kijken. De eerste 90 minuten zijn ronduit slaapverwekkend, dan volgt een kwartier waarin Miel iets interessants vertelt over een vete met een landeigenaar en zijn stieren. Dan is het weer 30 gapen en eindigt dit met een aardige meditatie over de dood en de betekenis van een mensenleven. Maar het moge duidelijk zijn dat het veel leuker is om te kijken en luisteren naar Walter de Rochebrune