Silence of the Tides (2020)

Deze documentaire over de Wadden, de mensen die er wonen en werken en de Wadden bezoeken, het onderzoek dat er wordt uitgevoerd, en het leger dat er oorverdovend oefent, is bijna de ultieme natuurdocumentaire geworden.

Waarom ultiem?

Eindelijk geen off-screen stem die in de tegenwoordige tijd vertelt welke betekenis ik aan de beelden moet geven ("De mannetjes vechten om de aandacht van het vrouwtje"), eindelijk geen off-screen muziek die mijn stemming wil beïnvloeden (nu gaat het spannend worden), eindelijk geen ratjetoe aan onrustige camerashots en beelden waarin coherentie ontbreekt, eindelijk geen palet aan technische hoogstandjes (op de time lapse na).

Eindelijk biedt een natuurdocumentaire ruimte aan de kijker om zelf betekenis te geven aan de beelden in een coherente tijdslijn van de seizoenen die begint met de winter, waarbij een aantal motieven voor herkenbaarheid zorgen: de lepelaar en haar jongen, de Brandariswachter, het volgen van de kanoet, het kerkorgel en de spoorpostbode die begint en afsluit. Ik geloof dat ik niet één beweging van de camera heb gezien.

Waarom bijna ultiem?

De verleiding van de techniek bleek toch te groot: soms slow motion, teveel time lapse om eb en vloed te verbeelden, het orgel dirigeert uiteindelijk de blik van de kijker, en de subtiele geluidsband verliest regelmatig elke nuance in volume en in dubben van dieren- en omgevingsgeluiden.

Bijzonder:

Bij mijn weten heb ik op één uitzondering na (slot slachthuisscène) geen stilte gehoord...

De Kroon filmde op verschillende locaties in het door UNESCO beschermde Waddengebied om te tonen hoe de mens daar in balans met de unieke flora en fauna leeft. In tegenstelling tot de recente Wild-documentaires is hier (gelukkig) geen familievriendelijk commentaar waardoor je als kijker steeds actief aan het kijken bent. De beelden en de soundtrack zijn schitterend, maar het gebrek aan structuur of narratief maakt het moeilijk om de aandacht erbij te houden.

Prachtig in beeld gebrachte documentaire over het leven op en rondom de Waddenzee. Het is even wennen aan het ontbreken van een voice-over en muziek, maar gaandeweg begint de beeldenpracht een haast hypnotiserende werking uit te oefenen. Niet alle gekozen fragmenten zijn even boeiend en/ of relevant, maar overwegend is deze documentaire behoorlijk indrukwekkend, niet in de laatste plaats door het fenomenale camerawerk.

Een film over de vele aspecten van de Waddenzee. Mijn vrouw had hem een jaartje geleden of zo op tv al bekeken. Ze vond het wel hele mooie beelden, maar ook wel saai. Ik heb er toen ook een klein stukje van gezien en sloot me daar toen wel bij aan. Maar ik wilde hem wel bewaren om hem nog eens goed te bekijken. Dat heb ik vanavond gedaan. Aanvankelijk bleef ik er wel bij dat het vooral om de mooie beelden ging. Maar ik moet zeggen dat ik naar het einde toe, de film toch steeds meer ging waarderen en dat het toch wel degelijk een samenhangend geheel bleek te zijn. Eigenlijk gewoon een mooie film dus.

De documentaire is prachtig: de beelden zijn schilderachtig en wat het toont is fascinerend wat ook ermee te maken heeft dat de documentaire geen voice-over heeft die uitleg geeft zodat het soms even duurt voordat je begrijpt wat je ziet. De afwisseling van beelden houdt het ook interessant waarbij zo’n beetje alle aspecten van het leven in en rond de Waddenzee wordt getoond, van de uitgestrekte desolate, eenzame vlakten tot het hechte gemeenschapsleven in de dorpjes.