Sunrise: A Song of Two Humans (1927)

Wie dit waardeerd, zou het late jaren 20 werk van Borzage is moeten checken, naar het schijnt (staan nog ongezien in mijn kast) lijkt het erg veel op elkaar:
veel studiosets met bizarre diepteverschillen
Janet Gaynor
Een simpele lovestory die visueel groot opgeblazen wordt
lekkere tracking shots
allemaal gemaakt onder studio Fox

Ze heten:
The River, Liliom, 7th Heaven, Lucky Star, Street Angel.

Erg mooi. Met momenten vertederend, dan weer enorm spannend.

Jammer.

Op basis van het eerste deel had hier een dikke voldoende ingezeten.Het ontbreken van dialoog betekent hier vooral het ontbreken van domme dialoog, waardoor de film zich echt toespitst op de relatie tussen beide personages. Meevaller. Ook de soundtrack kon mij absoluut niet irriteren, al vond ik het ook niet echt wat je noemt erg mooi.

Visueel wél de moeite. Mooie zwart/wit contrasten en ik vond de split screens en overlays best wel wat hebben. Zo vormt zich een aardig sfeertje waarbinnen het hele verhaal zich afspeelt in de eerste 45 minuten. Daarna is het verhaal op, maar de film blijkbaar niet.

De scenes bij de kapper, de fotograaf en de kermis zijn eigenlijk om te huilen. Idiote humor komt om de hoek kijken, pre-hippy blijdschap voert de boventoon en het gaat echt helemaal nergens meer over. Het is gewoon een half uur overbruggen tot het onvermijdelijke einde. Onbegrijpelijke keuze van Murnau.

Het einde getuigt ook van weinig durf, hoewel ik moet zeggen dat ik me met beide eindes niet echt kan verzoenen. Het onweer is zo'n plat plotmechanisme dat je het meteen na het bijleggen al kan voorspellen, de redding is zo mogelijk nog platter. Had toch allemaal net iets subtieler gemogen.

Acteerwerk was verder redelijk, al kwamen vooral de angst en paniekemoties nogal strip-achtig over.

Het is jammer van het hele middenstuk. Het breekt de film, verknoeit het einde en is op zichzelf ook kwalitatief stukken minder dan de eerste 45 minuten. Maakt nog steeds wel dat dit de beste film uit de '20 is die ik ondertussen gezien heb.

2.5*

De beste film uit de jaren '20 die ik tot nu toe gezien heb.

Weinig (onnodige) lappen tekst. Iets fijns in een stomme film en één van de belangrijke redenen dat deze film goed te doen is. Ook het acteerwerk was best goed, in ieder geval een stuk minder om gelachen dan in een film als Nosferatu.

Toch jammer van al die happy couple scènes. Eentje had ik nog wel goedgekeurd, maar Murnau rekt zijn film na een tijdje wat te veel. Of hij wilde simpel weg nog 'de lachers' op zijn hand krijgen. Vond met name die oude kerel die tien keer de dame haar bandjes omhoog deed erg vervelend.

Het stadsdeel was dan ook duidelijk het minst interessant, maar verder is het wel leuk gedaan. Het einde had ik graag iets anders gezien, maar dat kun je toch niet verwachten van een film uit die tijd.

3*

Nou wil ik allesbehalve je waardering voor deze film omlaag trekken, maar toch even voor de duidelijkheid: romantische films met een slecht einde waren al gemaakt voor Sunrise uitkwam. Vanwege spoilerredenen kan ik ze hier niet noemen.

Ik bedoel niet alleen een slecht einde, ik bedoel gewoon een duister einde.

Ik weet niet of je een woordgrap maakt met betrekking op het feit dat de zon opkomt aan het einde van de film (zoals in de titel) of dat je een gruwelijk einde wilde, met dood en al. Maar als je op het laatste zinspeelde dan ja, zo'n eindes waren er in de films al in 1927. Waarom zouden ze er niet zijn? Tragedies zijn al minstens zo oud als de literatuur.

Wat een schitterende combinatie is het nummer Skinny Love van Bon Iver met een aantal prachtige scènes uit de film Sunrise. Complimenten aan de maker, die ervoor gezorgd heeft dat deze twee parels samen één geheel vormen.

Dan liever deze.

Fascinerend hoe Sunrise zo op de emotie van de kijker weet in te werken met subtiel acteerwerk (voor een stomme film!) en een treffend gebruik van licht en donker. Ook voor mij is het principe van een man die, nadat hij zijn vrouw heeft willen vermoorden en zich op dezelfde dag weer met haar verzoent, een slag te ongeloofwaardig. Daarom kan ik het helaas niet zien als een echt meesterwerk.