Requiem for a Dream (2000)

Dat had ik dus eigenlijk ook wel. Verschrikkelijke film was dit.

Eerst en vooral vond ik de cameravoering, de flitsende montage, het constant switchen tussen de verschillende personages in een razend tempo erg vervelend.

Ook dat ze de hele tijd het innemen van de drugs (spuiten van heroine, het snuiven...) lieten zien was mij na een tijd echt gaan irriteren, leuk dat ze het een keertje lieten zien, maar geen 2 uur aan een stuk...

Verder had ik totaal geen binding met de personages, het verhaal was veel te langdradig en totaal oninteressant, de dialogen waren suf. Pff kon allemaal maar weinig boeien.1,5*

Dat ze de inname van de drugs een keertje lieten zien vond ik niet erg, maar na 10 keer hetzelfde te zien, was het mij toch net wat te veel.




Ik kon eigenlijk maar amper sympathie opbrengen voor de personages, ze kwamen allemaal zo naïef en cliché over. Ook het proberen te tonen van de gedachten van elk personage werkte niet bij mij, was net wat te veel van het goede en had op het einde vooral het gevoel dat geen enkel karakter mij echt kon boeien.

Ik verwachtte een hoop, maar bleef uiteindelijk ietwat teleurgesteld achter. Het is allemaal aardig om te zien hoe men afglijdt, de wijze waarop dat in beeld wordt gebracht is zo nodig nog mooier en ja, in het laatste kwartier stijgt de prent daadwerkelijk naar grote hoogten. Maar dat kon ik niet van de gehele prent zeggen. De personages wisten me maar mondjesmaat te boeien en de editing was me zo nu en dan een doorn in het oog. 3,50, max.

Het geheel deed mij wat denken aan een light-versie van Enter the Void. Her en der wat flikkerende beelden, surealisme en schokkende scenes, maar over het algemeen een stuk beter te verteren. Vond dit uiteindelijk een goede film en dat kwam voornamelijk door het verhaal van Sara Goldfarb.

Het begint al bij de geweldige vertolking door Ellen Burstyn, die ervoor zorgt dat ik me helemaal kon inleven in de situatie van deze weduwe. Sara is een veel te lieve, niet al te intelligentie alleenstaande vrouw die hopeloos probeert invulling te geven aan haar doelloze realiteit. Na een misleidend telefoontje belandt ze in een waanwereld, welke haar weer een reden geeft om 's ochtends op te staan. Elke dag wordt een zoektocht naar haar "fix": het afvallen, het beste plaatsje in de zon, de roem van televisie, aandacht in het algemeen, etc. Alhoewel Sara zich aanvankelijk fijn voelt in haar droomwereld, komt de realiteit met enige regelmaat hard om de hoek kijken. De koelkast begint te bewegen en de eerste tekenen van krankzinnigheid doen zich voor. De waanzinnig goede nachtmerrie scene geeft het startsein voor een climax opbouw, welke tot apotheose komt tijdens de shockbehandelingen. Brok in m'n keel.

Parallel hieraan loopt het verhaal van Harry, Tyrone en Marion. Toch wel een beetje een standaard harddrugs verhaal, waarin de nodige clichés niet geschuwd worden. Het laatste half uur is vrij intens, maar menig documentaire vertelt soortgelijke verhalen beter en schokkender. Nergens wordt de kwaliteit van Sara Goldfarb gehaald.

Welke droom, en van wie, gaat hier eigenlijk verloren? Ik zou het niet weten.

In deze verbeelding van de onontkoombare ondergang van de naar een beter leven strevende personages slaagt Aronofsky er niet in de spanning tussen droom en werkelijkheid voelbaar te maken.

Dat ligt denk ik allereerst aan de dromen die de personages hebben, of beter gezegd, aan hoe die aan de kijker gepresenteerd worden. Zelfs in de meest banale, belachelijke of kinderlijke dromen kan de grootheid van het menselijk verlangen doorklinken, en, vanwege de onvervulbaarheid, het tragische ervan.

Maar hier ontstijgen de werkelijke verlangens, die achter de dromen liggen, nergens het niveau van de damesbladen- dan wel CSI-psychologie. Het is dan eigenlijk ook wel weer logisch dat het licht zwakzinnige Burstyn-personage in die stijl toch haarfijn weet uit te leggen waar het bij haar aan schort.

Wel grappig, om middels Libelle-clichés de 'waarheid' achter het onzinnige object van verlangen bloot te leggen. Dat brengt me op de gedachte dat de hele gang van zaken, zoals die in deze film wordt voorgeschoteld, eerder voer is voor een komedie, dan voor een tragedie, zoals de bedoeling geweest schijnt te zijn.

Ook het pondje puur, het nostalgische dromen van de veiligheid van moeders armen, en de liefde ('Je bent het mooiste meisje dat ik ooit heb gezien', 2x) vermogen wat mij betreft niet de emoties los te maken. Je zou uit die theatrale ontboezeming - en het geloof dat de aangesproken persoon daaraan zegt te hechten - , en ook uit die 'analyse' van Burstyn, de conclusie kunnen trekken dat daar de crux juist niet ligt, maar daar zijn verder geen aanwijzingen voor.

Het probleem van deze film ligt wat mij betreft niet alleen bij de dromen, maar ook bij de personages op zichzelf. Het is kennelijk gewoon niet Aronofsky's stiel om interessante karakters neer te zetten; dat viel me bij Black Swan ook al op.

Uiteindelijk wordt in het laatste deel van de film de hellegang van de personages wel effectief en met flair in beeld gebracht, maar de ellende van personages die voor mij nooit tot leven zijn gekomen laat me eigenlijk volkomen koud; de steeds snellere opeenstapeling van die ellende werkt dan eerder op de lachspieren.

Het was waarschijnlijk beter geweest als Aronofsky zijn acteurs wat minder had laten leuteren, en zich wat meer geconcentreerd had op de hellegang an sich; misschien had in de afstand die ontstaat in de presentatie van personages als niet meer dan zetstukken op een schaakbord, wel de ruimte gelegen voor ontroering en emotie. Nu is de balans zoek, omdat de karakterschetsen maar een beetje afgeraffeld zijn. Laat dat dan maar helemaal achterwege, als het je kennelijk niet interesseert.

En ik denk dat uiteindelijk daar mijn grootste grief tegen deze film ligt: ik heb sterk de indruk dat Aronofsky zijn personages, en zijn publiek, niet erg hoog heeft zitten.

Deze film is een grote trip die steeds erger word naarmate het einde komt en wanneer het dan afgelopen is, is het eigenlijk al te laat. De indruk die deze film op mij heeft achtergelaten is enorm, ik blijf er telkens maar aan terug denken. Ik moet zeggen, als Darren Aronofsky de regie niet had gedaan was deze film lang niet zo goed geweest. De manier waarop hij de impact van drugs in beeld brengt is geniaal. Misschien moet je zelf ook wat ervaring met drugs hebben om echt door te hebben hoe goed hij dat doet. Van de acteurs zet vooral Ellen Burstyn een geweldige rol neer in deze film, geen wonder dat ze genomineerd was voor een Oscar. De transformatie van een eenzame moeder naar een totale psycho is geweldig. Dit is een film die je gezien MOET hebben.

Ik heb deze een tijd uitgesteld, maar vandaag dan toch bekeken. Helaas toch echt een van de slechtste films die ik heb gezien. Het verhaal heeft al niks om het lijf, we zien enkele junkies steeds verder afglijden. Na een paar minuten kun je al globaal voorspellen hoe dat afloopt. De personages zijn niet al te zeer uitgediept en wekken geen enkele sympathie op, ook dat helpt niet om goed in het verhaal te komen. Het had wel geholpen om wat meer achtergrond bij de personages te krijgen, zodat er eventueel een band ontstaat bij de gebeurtenissen in de film. Boeiende dialogen of gebeurtenissen zijn er ook niet echt, dus daar moet de film het ook niet van hebben.
Zeer irritante en om de haverklap terugkerende tussenshots van dollarbiljetten, coke en opgezette pupillen. Verder ook veel snelle en wisselende beelden. De soundtrack werd ook telkens herhaald en kon ik op een bepaald moment ook niet meer waarderen.

Boeien kon de film mij absoluut niet en ik heb hem dan ook met veel moeite uitgezeten. Ik kan er verder ook niet veel positiefs over zeggen. Niet iets wat ik ooit nog eens terug ga kijken.