Le Monde Tremblera (1939)

Er bestaan er niet zo veel van : Franse SF/ mad scientist films... Dit is dan ook een vrij uitzonderlijke productie, te meer omdat de regisseur Pottier niet bepaald iemand is die je associeert met originaliteit. Hij bedacht de idee ook niet zelf, maar inspireerde zich op een vergeten romannetje van al even vergeten auteurs, bewerkt tot scenario door niemand minder dan Clouzot !

Is weinig verrassend derhalve eerder opgezet als een sriller dan een SF, waarbij het masjien dient als de macguffin. Met op het eind wat aanzetten tot een disaster movie avant la lettre, maar de focus blijft eerder op mad scientist Dauphin en zijn misdadige capriolen gevestigd. Gecombineerd allicht met de gebruikelijke moraliserende waarschuwingen omtrent science run mad en een pleidooi voor onwetendheid.

Trouwens : het is eerder fantasy dan SF, aangezien in chaostheoretische en quantummechanische onzekerheidsprincipe tijden ( en dat principe was in 39 al gekend..) een apparaat dat iemands tijdstip van overlijden tot op de seconde nauwkeurig kan berekenen omdat alles strikt gedetermineerd zou zijn door geheel kenbare wetten van oorzaak en gevolg, onmogelijk ware. Nog los van de practische bezwaren en de niet meteen geloofwaardige manier waarop alles is uitgewerkt, goedkoop bovendien met een koddige pre- computer in een lab dat in een keurige villa in een buitenwijk staat.

Maar zoals ik al suggereerde draait het eerder om de human interest, zoals Frankenstein draait om de psyche van het monster. Het mionster hier is tegelijkertijd de scientist, Dauphin die een toonbeeld van cynisme en gewetenloosheid blijkt te zijn en iedereen in zijn omgeving gebruikt, desnoods kapotmaakt, om zijn doelen te bereiken. Als zijn "geweten " treden Gallois, een brave arts en humanitariër, en zijn vriendinetje Solognes op. Die mogen de gekende tirades tegen op hol geslagen en ontmenselijkte wetenschap spuien. Er is echter ook nog niemand minder dan Erich von Stroheim, minstens even gewetenloos en cynisch als de anti- held. Deze schavuit mag de al even verplichte anti- kapitalistiese boodschap indirect verkondigen : hij wil uit deze helse machine een slaatje slaan door een levensverzekeringsscheme op te zetten. En passant is deze fielt nog de pappa van Solognes, Dauphins geliefde !

Subtiel is het derhalve allemaal niet, en je moet het tevens zien in het licht van die tijd : 39, tussen depressie en oorlog. Te verstaan uit een algeheel angstklimaat, dat tegen het eind ook wordt opgeroepen en waarin we even op all out apocalyptisch terrein lijken te zitten. Daartoe waren de middelen echter ontoereikend, en de intrige blijft die van een als SF vermomde psychotriller.

Koddig en gedateerd is het zeker, maar de prent heeft een goed ritme dat niet verslapt, mede dankzij Clouzot waarschijnlijk, al hadden zinloze terzijdes als de verplichte comic relief wel weggelaten kunnen worden. Noem het een metafysisch/ fantastische meditatie in een pulpy genrehabijt . Heb me niet verveeld met deze mallotigheid , maar zal niet ieders kop thee zijn. Bovendien zullen Stroheim buffs wellicht teleurgesteld zijn dat de goede man halverwege uit het verhaal verdwijnt.

Deze prent werd in onze contreien uitgebracht als "de aarde zal beven " en moet door velen gezien zijn, ook nadien nog tig keer op teevee. Ik wil dus jullie stemmen zien. Of dit kan worden ge******** met f****** ? Forse che si, forse che no...