L'Homme du Niger (1940)

Het bestaat niet meer : Frans Soedan...dat was helemaal geen onderdeel van wat nu Soedan is, zo blijkt. Eerder wat nu de westelijke Sahel is, die zoals gekend goeddeels wordt doorkruist door de Niger waar de film zijn naam aan dankt. Niet aan het land echter, want de prent werd opgenomen in Mali, meer bepaald Bamako. Toch al wat voor een productie uit die tijd en schijnbaar vrij duur.

Ik was aanvankelijke geschokt door de vele blackfaces in beeld, leek wel een NPO kiddiefilm. Maar iemand die wel eens in die contreien was geweest vertelde me dat negers daar heel erg normaal zijn ( vandaar de naam Niger, ongetwijfeld...) en niemand er ter plaatse enige aanstoot aan schijnt te nemen. Blanken zijn er zeldzamer, het verhaal gaat zelfs dat toen de eerste witmensen in bonte uniformen opdoken, ze werden gehouden voor acteurs uit kindertoneel. Vandaar dat de kolonisatie vlotjes verliep. Dit alles terzijde.

De film dan : ik hoopte/ dacht dat het hier een echte vintage avonturenfilm zou betreffen, op locatie nog wel. Dat viel echter vies tegen : au fond is dit een weepy melodrama met tamelijk bizarre en vergezochte intrige. Die niet werd verzonnen voor de gelegenheid : scenario is gebaseerd op een roman van de vergeten Pallard oid., scenaro van de nog gekende exoticus Joseph Kessel.

Als toen gebruikelijk draait de film om de blanke helden en dienen locaties en locals slechts als decorstukken, bovendien wordt de gelegenheid gebruikt om de zegeningen van het Franse koloniale bestuur ze bezingen. Het hospitaal bij voorbeeld.

Daar draait de film echter niet primair om, gelukkig misschien voor gevoelige kijkertjes die dit allemaal incorrect zullen vinden. Zelfs het grandioze project om van de Niger een tweede Nijl te maken en een glorierijke beschaving naar Egyptisch model op te bouwen, is niet meer dan een veredelde macguffin . Het blijkt hier namelijk weer eens te gaan om een...liefdesdriehoekje en een point d'honneur vs point d'amour conflict.

Dat wordt uitgewerkt via held Franssen vooral, fiere Belg die hier een Franse kolonel voorstelt en wat dat betreft overtuigt, minder op zijn plek is echter als romantic lover van de 30 jaar jongere Ducaux, die overigens vrij lelijk is. Dritte im Bunde Dumesnil, jongere collega Franssen en liefdesrivaal. Franssen lijkt de strijd om Ducaux te winnen, edoch : net als zijn Heilige landgenoot Damiaan krijgt hij lepra....en nu wordt het absurd : lepra blijkt niets voor te stellen en kan met een kuurtje worden genezen, maar Franssen lijkt dit als enige niet te weten en vlucht weg van zijn grote liefde die hij niet wil besmetten oid. Maar dat slaat dus verder volstrekt nergens op.

De film herstelt zich niet van deze miskleun, al krijgen we op het eind nog wat semi- avonturenfilm stock situaties als een inboorlingenopstand. Zeer bescheiden echter, al was het dan dankzij de docu- achtige weergave ervan nog het visueel interessantste onderdeel van de film.

Te weinig en te laat , en een Rouch avant la lettre hoeft u hier niet te verwachten. Vooral veel onbedoeld hilarisch, over the top gebracht melodrama.

Veel mensen moeten dit trouwens gezien hebben onder de titel "de held van de Niger " , later ook op tv . Waarom zie ik dan geen stemmen ?