La Légion Saute sur Kolwezi (1980)

Het Franse leger is zoals jullie weten weer volop in het nieuws met militaire acties in Afrika, op zijn zachtst gezegd niet altijd even succesvol. Deze film nu is gebaseerd op de feiten omtrent de bevrijding van de gijzelaars in Kolwezi, Zaire, door het 2ème REP , uit de klauwen van Katangese rebellen. Het Franse leger verleende uiteraard enthousiast medewerking aan dit zeldzame succesverhaal, dat wel begint met de mededeling dat er toch 11 militairen en 70 burgers sneefden, aan wie de film is opgedragen.

Overgevoelige kijkertjes die zichzelf willen geselen vanwege Leopold 2 en zijn 8 miljoen doden , de slavernij, bloeddiamanten of omdat ze gewoon niet goed bij hun hoofd zijn, moeten dit maar overslaan want het betreft hier een gung-ho film met een eerst schieten en daarna geen vragen stellen attitude. Waarbij de lol is dat veel echte legionairs en veteranen van Kolwezi hier zelf als figuranten meedoen.

Dat geldt niet natuurlijk voor o.a Cremer als medewerker van de mijnen die met een Congolese is getrouwd, Farmer als vrouwelijke helft van een Belgisch koppeltje die een soort Quebeqois spreekt, Perrin als Franse ambassadeur in Kinshasa, en als eigenlijke held Gemma, lt. Frederico die weliswaar Frans spreekt maar volstrekt niet te verstaan is.

Voor de Belgskes heb ik slecht nieuws: de Belgen- en dan bedoel ik de politiekers en militairen- komen er niet best af hier, ondanks de aanwezigheid van Belg Vaneck.

Maar eh..waar kennen jullie die Coutard toch van? Inderdaad, als fotograaf van auteurs als godART en trufFAUT, al was zijn samenwerking met Schoendoerffer voor deze film waarschijnlijk belangrijker.

De knokscènes waren mede door het non-Hollywood budget en de inmiddels ouderdom van de film een tamelijke afknapper, juist vanwege wat halfslachtige pogingen tot " realisme" .

Gistermiddag nog even op Netflix aan de slag met deze totaal onbekende oorlogsfilm, iets waar ik vooral aan begon omdat hij er nu eenmaal opstaat, en in de hoop een onbekend pareltje te vinden. Maar nadat ik de cijfergemiddeldes had gezien en halverwege de film was werd wel duidelijk dat dit niet het geval was.

Duidelijk is het beginpunt te Zaïre in een regio met veel, heel veel belangrijke en gewilde grondstoffen met een soort van burgeroorlog achtige coup met gegijzelde Europeanen tot gevolg. Maar het moet gezegd dat het vanaf het begin niet wil met de karakters in de vorm van Pierre en Damremont die gewoon niet interessant zijn, bovendien wat wil je op zo'n godvergeten plek waar het gemiddeld een graad of dertig is. Ik moet er niet aandenken! Vervolgens duurt het ook nog wel even voordat er eindelijk wat gebeurt waarop er met de schermutselingen en executies een The Killing Fields achtig beeld geschapen. Maar uiteraard kan deze film zich daar onmogelijk aan meten.

Vervolgens is het toch wachten op het grote ingrijpen dat lang duurt met verschillende malen vertraging en uitstel wat wel typerend is in dergelijke situaties. Grappig overigens een shot van een Hercules met eronder duidelijk Europees waarschijnlijk Belgische landerijen en structuren en niet Afrika. Het ingrijpen van de parachutisten is nog enigszins een pleister op de wonde met het nodige aan actie, toch komt het allemaal veel te laat en is het veel te weinig om een oninteressante film met fletse karakters nog enigzins te redden. Daarom geen voldoende wat mij betreft.

Jean Seberg.

Nee. ze speelt niet daadwerkelijk mee in deze film, want haar ontijdige dood onder zeer verdachte omstandigheden verhinderde het dat haar scenes afgemaakt konden worden. Die werden uiteindelijk opnieuw gefilmd met Mimsy Farmer, en wellicht verklaart dat haar wat wezenloze optreden en het gebrek aan diepte in de meeste karakters.

Het verhaal heeft verder dan ook de diepgang van de oorlogsboekjes, de boekjes van iets van 50 blaadjes op a6-formaat of zo die je in die tijd voor iets van vijf cent bij de sigarenboer krijgen kon. Wat jammer toch dat ik mijn verzameling daarvan niet bewaard heb, niet dat het iets op zou leveren voor de verkoop maar als tijdsbeeld enorm interessant. Hoe makkelijk we er toen over heen stapten dat de jeugd werd opgevoed met oorlogsmisdaden en erger.

Tegelijkertijd zou de film ook verplicht kijkvoer moeten zijn voor de overal-tegen-mensen, die bij elk bericht over alternatieve energiebronnen beginnen te zaniken over het trieste lot van de mijnwerkertjes in de Congo. Daar had je dus in de jaren-70 al mee moeten beginnen, dat is wel het minste.

Verder is er maar weinig te melden over de film. Een link tussen de regisseur en het ouevre van Schoendoerffer zie ik toch niet zo direct, al is het voor de hand liggend om te denken dat beiden wellicht een wat extremer rechtse politiek zouden kunnen hebben aangehangen. In Frankrijk niet geheel ongebruikelijk, als het over de voormalige kolonieen gaat, en daarmee toch weer subtiel anders dan onze eigen zwarthemden alhier. Wellicht het duidelijkst uitgesproken in de vermaning halverwege in de film Je suis pas Noire, je suis Legionnaire!. Kom daar bij ons eens om.

Potver wat is dit voor pareltje op Netflix…. Goed verhaal, leuke karakters en het lijkt authentiek … aanrader