Windhorse (1998)

Ik heb een tijdlang zitten dubben over het cijfer wat ik deze film zou moeten toekennen. Puur film- en verhaaltechnisch stelt het namelijk nauwelijks iets voor, en de acteerprestaties zijn lachwekkend amateuristisch. Maar als ik dit allemaal tegen de achtergrond van de film houd, moet ik bekennen dat het toch behoorlijk aangrijpend is. 'Windhorse' is namelijk grotendeels illegaal opgenomen in Tibet zelf, onder de neus van de onderdrukker. Om de (Tibetaanse) medewerkers te beschermen is er bijvoorbeeld geen aftiteling. Wel aftitelingsmuziek, maar verder gewoon een zwart scherm. Dat maakte misschien nog wel de meeste indruk.

Achteraf gezien is deze opzet misschien wel de enige mogelijkheid geweest: was 'Windhorse' een documentaire geworden, dan hadden de makers nooit de situaties kunnen filmen als wanneer ze er een 'speelfilm' van hadden gemaakt zoals nu - je kan niet zomaar elke dag de arrestatie van Boeddhistische nonnen filmen, bijvoorbeeld. Het zou een verzameling van momenten zijn waarbij Tibetanen voor de camera hun verhaal vertellen. Ook een Blair Witcherige 'mockumentary' is eigenlijk geen mogelijkheid, omdat dit makkelijk kan worden afschilderd als 'aangedikt' en 'geen representatie van de werkelijkheid' (dat gevaar heeft de film in deze vorm natuurlijk ook, maar toch naar mijn gevoel iets minder). Een hele filmploeg Tibet insmokkelen is onmogelijk, en met een hele filmploeg in de studio en op andere locaties schieten zou de geloofwaardigheid van de film ondermijnen. De wetenschap dat 'Windhorse' in Lhasa is geschoten, en Tibet moet zijn uitgesmokkeld, is één van de grootste krachten ervan.

Klein tegenvallertje wat inhoudelijk niks met de film te maken heeft: ik had me Lhasa mooier voorgesteld.