Maya (1949)

Ze bestaat niet : Maya...logisch want ze is een illusie, zoals alles illusie is...maar dit onderwerp kunnen we beter overlaten aan de wijsgeren. Bernard was er geen, maar wel een ooit gerespecteerd auteur die zijn gloriedagen beleefde voor de oorlog, maar al bezig was in de vergetelheid te geraken. Deze film kon hem daarvan niet redden, niet omdattie zo slecht zou zijn maar wel omdat hij heel erg lijkt op een film van voor de oorlog, en niet uit 49.

Bernard schreef- waarschijnlijk geinspireerd eerder door lectuur van Schopenhauer en Jung dan door de Indische oertexten zelf- het scenario, dat duidelijke invloeden verraadt van klassiekers als le grand jeu of Pepe le moko, dat laatste vooral vanwege de setting in een niet met name genoemde havenstad aan de mediterranee, gesuggereerd wordt Genua maar daar niet opgenomen ( grotendeels studio productie, en wat scènes in Marseille geschoten zo te zien ).

Symboliek galore op een anno nu wat lompe en opdringerige wijze : we beginnen in de mist op zee, dan breekt de mediterrane zon door. Enter Inkijinoff- jawel- als Indiër die zijn maats van koopvaardijschip "l'albatros " - wederom een naam die van alles suggereert- duidelijk maakt dat dit alles Maya is.

In concreto wordt dit dan geillustreerd aan de hand van de wederwaardigheden van zeelui en hoertjes, meer bepaald Bella- Romance, niet meer zo piep maar nog goed uitziend, hier wat lijkend op Bernadette Lafont. Zelf is ze het vleesgeworden proza en staat altijd klaar met een cynische wise crack, haar klanten zien in haar wat ze willen zien. Dalio- een hofmeester op een cruiseschip- ziet in haar zijn geliefde markiezin, een suicidale bedelaar ziet in haar een goede fee, en Grenier in een soort Gabin rol ziet in haar zijn geliefde Marie. En Inkijinoff ? Die laat haar een sluierdans uitvoeren waarbij hijzelf op de sitar tokkelt.

Bella echter komt zelf in de greep van Maya, en wil met Grenier een square leven gaan leiden. Deze illusie moet wel uitlopen op een deceptie...

Enfin, zowel inhoudelijk als visueel heel erg jaren dertig met de nodige coryfeeen uit die tijd en aanknopend bij het zgn. poëtisch realisme, een stroming die zijn tijd reeds had gehad en zijn werk gedaan. Dit werk kwam te laat, niemand zat er schijnbaar op te wachten en een succes werd het niet.

À propos : er zijn wel enkele frappante gelijkenissen tussen deze film en de novelle het dwaallicht- de titel alleen al- van Elsschot, tot en met de naam Marie/ Maria. Het verhaal van Elsschot kwam trouwens eerder...maar Fransen lezen geen Hollands schrijvende Belgen, dus het zal toeval zijn.

Zijn er hier Belgen die meer weten ?

Pessimistische film met de onmogelijkheid geluk en echte liefde te bereiken als thema.

Viviane Romance is de centrale figuur, mysterieus en mooi.

Franse films uit die periode hielden er aan prostituées steeds voor te stellen als braaf, edelmoedig en slachtoffer van een pech die hun in die rol had geduwd. "Maya" is niet anders. Daarnaast veel zeelui en...illusie.

Bijzondere film van Raymond Bernard die voorheen reeds instond voor knappe films als "Les Misérables" en "Les Croix de Bois".