Voir du Pays (2016)

Mooi voorbeeld van een goed bedoelde film die uiteindelijk mislukt blijkt. Franse militairen, op de reis terug uit Afghanistan, moeten op Cyprus in drie dagen hun oorlogtrauma's verwerken, waarna ze verder reizen naar Frankrijk. Hoe zou jij zo'n scenario opbouwen? Eerst doen alsof er niks aan de hand is, dan je frustraties botvieren op de toeristen in je nabije omgeving, vervolgens op de inwoners van Cyprus en ten slotte op je mede-militairen?

De militairen vertellen met name over één gebeurtenis die tegelijkertijd via een computersimulatie in beeld wordt gebracht. Hier ligt de kracht van de film en het levert ontroerende scènes op. Maar verder? We gaan van de ene voorspelbare gebeurtenis naar de andere, terwijl iedere militair - ook de twee jonge vrouwen - van plastic blijft en geen enkele ontwikkeling doormaakt. De acteurs zie je getroubleerde militairen spelen en niet zijn.

Zoals vaak bij mislukte films doen de regisseurs alsof de kijker dom is, en dus nemen ze de kijker nadrukkelijk bij de hand in beeld en geluid. Ook in deze film. Elke gebeurtenis wordt vooraf in een shot of scène aangekondigd en mochten we de moraal ervan niet zelf hebben afgeleid, dan vertelt een filmpersonage nadien wel wat we hadden kunnen/moeten zien.

Jammer. Het onderwerp is frustrerend actueel, de computersimulatie als therapie is mooi uitgebuit en het herbelevingsrelaas van de eerste militair is ontroerend. Al het overige kennen we uit honderden andere films en boeken, en dat noemen we cliché's.

Na een tumultueus verlopen krijgsmissie in het Afghaanse berglandschap komt een groep Franse militairen aan bij een Cypriotisch vijfsterrenhotel. Te midden van dansende toeristen en verongelijkte vijftigers zouden zij in drie dragen hun herinneringen aan militaire crisissituaties achter zich moeten laten. Het vervolg laat zich raden: in Voir du Pays liggen ideaal en praktijk mijlenver uit elkaar.

Verder lezen

Van het strijdgewoel in Afghanistan onderweg naar huis verblijven Franse soldaten drie dagen op Cyprus om ervaringen en mogelijke trauma’s van zich af te praten. Althans dat is de bedoeling. Duidelijk is dat toeristen en eilandbewoners niet blij zijn met het verblijf van de Fransen. Eenmaal verwijderd van het front is ook de onderlinge saamhorigheid soms ver te zoeken.

Mij is niet duidelijk geworden of de legerleiding in zijn opzet geslaagd is. Dat geldt mutatis mutandis ook voor de filmmakers, die in mijn ogen een ietwat onduidelijke film hebben afgeleverd. Hij is het aanzien wel waard —zeker het tweede deel— maar of er veel van zal blijven hangen, betwijfel ik.

De berichten hier doen in mijn ogen geen recht aan deze uitstekende Franse film. Oke, als je een verhaal vertelt over militairen die terugkeren van een halfjaarlijkse missie naar Afghanistan, dan horen daar natuurlijk bepaalde thema's en ontwikkelingen bij. Maar de Franse aanpak is toch wel een heel andere dan de Amerikaanse als het op legerfilms aankomt. Het duo Labed en Soko staat centraal, twee vrouwen, dat is al verfrissend, en vooral hun onderlinge dynamiek is interessant. Alleen al dat je pas over de helft weet dat het schoolvriendinnen zijn, klinkt misschien onnozel maar dat is een mooie manier om de aandacht vast te houden. Het centraal stellen van dit duo creëert verbreding van de bekende thema's als de flinterdunne oorlogskameraadschap (waarbij de testosteronbommen en halve psychopaten die een gemiddeld leger rijk is ook aan bod komen). Het is allemaal prima gefilmd, zonder echt op te vallen. En tenslotte is het vooral een bijzonder overtuigende Ariane Labed die de film draagt en voortstuwt. Boeiend!

Niet bijster interessant. Het gaat over de oorlog, maar je krijgt de oorlog niet te zien, behalve wat gesimuleerde beelden op een scherm. De mediterrane omgeving ziet er mooi uit, maar uiteindelijk zit je te kijken naar pratende hoofden. Posttraumatische stress bij militairen is een heftig onderwerp, maar qua uitwerking viel daar meer mee te doen.