Promised Paradise (2006)

Madecineman en Indonesië dat was een beetje liefde op het eerste gezicht (gelukkig ga ik er dit jaar weer heen ) vandaar dat deze documentaire zeker mijn belangstelling heeft.

Indonesië is een fascinerend land als het op godsdiensten aankomt, in het grootste moslimland ter wereld zijn christenen, hindu en budisten ook thuis. Veel indonesiërs die ik ben tegengekomen zou ik omschrijven als gematigd godsdienstig met een sterke hang naar tradities en folkore. Als geen ander zijn ze in staat om elementen uit traditioneel geloof en moderne godsdienst met elkaar te mengen. Dit zorgt er volgens mij voor dat in het overgrote deel van dit immense land de verschillende bevolkinggroepen in vrede en rust naast elkaar kunnen leven.

Toch, op het wereldtoneel is de laatste jaren veel gebeurt, de tijden veranderen. Opgedrongen tegenstellingen zorgen dat extremisme kan ontkiemen. Ook Indonesië ontkomt niet aan deze maatschappelijke veranderingen en heeft al een aantal maal aan den lijve de schok van een terroristische aanslag moeten ondervinden.

Wat er in de maatschappij gebeurt vindt zijn weerslag op de kunst. Agus Nur Amal is waarschijnlijk nog het best te omschrijven als de indonesische versie van Michael Moore Op een populaire en amusante wijze vermaakt hij het volk, op straat, in zaaltjes en op moslimscholen, maar wil tegelijk ook een boodschap overbrengen en een gevoel verwoorden. Niet mis te verstane kritiek op de extremisten van Bin Laden en consorten. Hij is het geluid van de zwijgende gematigde meerderheid die gewoon in vrede wil leven en niets met aanslagen te maken willen hebben. Want vooral het leven van de gewone man en vrouw wordt diep geraakt door zinloos terrorisme.

Agus wil nog verder, hij wil ook antwoorden gaan halen bij de mastermind achter de aanslagen op Bali, de gevangengenomen Iman Samudra. De stukjes interview met deze Iman zijn waarschijnlijk de reden dat de documentaire tijdens een filmfestival in Jakarta door de censuurcommissie van het programma is gehaald. Maar is het wel een echt interview? Zegt de artiest in het begin niet, dat dit zijn TV-uitzendig is en dat je niet alles wat op TV komt moet geloven! Oordeel zelf maar...

Daarnaast schetst deze documentaire ook een beeld van de hedendaagse maatschappij, die ook in het paradijselijk Indonesië steeds meer verhard. Een en ander wordt duidelijk als Agus zo met zijn zoektocht bezig is dat hij zijn zwakbegaafde en op straat levende vriend Endang vergeet. Endang die met grote moeite het hoofd boven water weet te houden zonder zijn maatje. Ook individualisme neemt een steeds hogere vlucht ten koste van de traditionele gemeenschapszin.

Qua beelden niet al te indrukwekkend maar zeker een mooi portret van een interessant kunstenaar en een fascineerend inkijkje in een maatschappij die toch wat anders is dan de onze. 3.5*