The Prisoner of Shark Island (1936)

Uitstekende film over waargebeurde verhaal van de dokter waar John Wilkes Booth naartoe vluchtte nadat hij Abraham Lincoln vermoordde. Booth was voor Dr. Mudd een vreemdeling toen deze bij kwam om zijn gebroken been te laten verzorgen. Dr. Mudd hielp hem dan ook, maar werd kort daarna gearresteerd en beschuldigd van verraad en samenzwering tot moord.

Alleen vond ik de versie met Dennis Weaver Ordeal of Dr. Mudd, The (1980) net even iets beter.

Nadat John Wilkes Booth [Francis McDonald] president Lincoln [Frank McGlynn Sr.] heeft vermoord tijdens een toneelvoorstelling, breekt hij zijn been wanneer hij van het balkon op het podium springt. Booth weet te ontsnappen en met hulp van David Herold [Paul Fix] laat hij zich behandelen door dokter Samuel Mudd [Warner Baxter] die de laars kapot snijdt en het been voldoende weet te behandelen zodat zijn patiënt direct weer kan vertrekken. Wanneer twee soldaten zich de volgende dag melden bij Dr Mudd vinden ze de laars met daarin de naam Booth en arresteren ze de dokter wegens betrokkenheid bij de samenzwering om de president te vermoorden.

Tot zover is het verhaal historisch correct. Dr Mudd werd veroordeeld maar ontsnapte op het nippertje aan executie. In plaats daarvan moest hij zijn levenslange gevangenisstraf uitzitten op Shark Island. De veroordeling van Mudd is nog altijd controversieel, maar verschillende pogingen om zijn naam te zuiveren zijn op niets uitgelopen. Het scenario van Nunnally Johnson schildert Mudd af als een onschuldig slachtoffer, iemand die het slachtoffer werd van zijn doktersplicht. Daarmee negeert deze film cruciaal bewijsmateriaal. Johnson suggereert zelfs dat de jury onder druk werd gezet om alle aangeklaagden te veroordelen om rellen te voorkomen.

Dat maakt het verhaal van de barmhartige dokter weliswaar interessant, maar het verdraaien van de werkelijkheid is moeilijk te slikken. Uiteraard geldt dat ook voor de racistische stereotypering van de zwarte karakters. Dat doet niets af aan het uitstekende acteerwerk van Warner Baxter, die in John Carradine een ijzersterke schurk tegenover zich weet te vinden. An sich is dit een luchtig, vlott en goed gemaakt actiedrama, dus wie zich niet teveel bezig houdt met historische correctheid zal hier absoluut van kunnen genieten.

Conventionele John Ford film. Waarbij het gemakshalve ervan uit ging dat Dr. Samuel A. Mudd een onschuldige, liefhebbende echtgenoot en vader was, die "toevallig" op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was, toen John Wilkes Booth, de moordenaar van Abraham Lincoln aan zijn deur klopte. Als ze dit in het midden hadden gelaten was er sowieso meer spanning geweest en anno nu...tja is de film gewoon gedateerd. Dat blijk ook nog eens naar voren te komen in hoe ze zwarte mensen portretteren. In de film is Mudd een slaveneigenaar, maar een oh, oh zo'n aardige slaveneigenaar, dat als er iemand spreekt over anti-slavernij ze liever voor slavernij kiezen...? Zwarte soldaten in de gevangenis worden ook voorgesteld als kinderlijk, met grote ogen van onwetende angst en niet in staat om te helpen. Het jaartal is 1936 dus geen van de acteurs die de slaven spelen, was het waard om vermeld te worden in de aftiteling. Het lijkt erop alsof de film 'Hoera voor de Confederatie!' schreeuwt, maar ik denk niet dat dat de bedoeling was...Visueel is het niet slecht, tijdens de buitenopnamen van de gevangenis zijn er zeker een paar spannende momenten maar voor het grootste gedeelte gebruikt het, het verhaal voor dramatische doeleinden maar echt medeleven voor de persoon is er niet.

Het is veelbetekenend dat het eerste dat we na de openingscredits zien een titelkaartje is waarop Dr Samuel A. Mudd vergiffenis wordt geschonken – door een senator, niet door de Amerikaanse president, de regering of een hoge rechtbank, waaruit de oplettende kijker al kan opmaken dat Mudds onschuld misschien niet zo onomstreden is als deze film wil doen voorkomen. Als ik dat voorbehoud maak zie ik hier een boeiende en mooi gefotografeerde film, strak geregisseerd (geen wonder met deze regisseur die vaak al "in de camera" monteerde), met een prima hoofdrol van Warner Baxter en nog beter tegenspel van John Carradine op z'n onaangenaamst, en met een lange ontsnappingssekwens die ikzelf ook negentig jaar na dato nog ervoer als nagelbijtender-spannend dan menig moderne thriller-scène, misschien wel omdat het onrecht dat Mudd (volgens deze film) was aangedaan zó groot is dat ik er des te meer op zat te hopen dat het hem zou lukken om weg te komen èn blijven. Kortom, voorbijgaand aan het bezwaar van de mogelijke historische onjuistheid (en van de toen gangbare raciale stereotypen) is dit nog altijd een meeslepende film wat mij betreft (vanwege de tijd waarin dit zich afspeelt zou je het zelfs een Western- of Burgeroorlog-film kunnen noemen, maar het is natuurlijk eerder een verhaal over onschuld versus het zoeken naar een zondebok).