Les Cinq Gentlemen Maudits (1931)

Ze bestonden nog maar net : geluidsfilms van auteur Julien Duvivier...de eerste was David Golder met Baur die hier ook meespeelt, heb ik niet gezien. We zijn hier duidelijk nog in de experimentele fase van de talkies dus u weet wat dat inhoudt : een stomme film waar later een geluidsband aan is toegevoegd, zo'n beetje. Komt allemaal bizar over en vooral erg ongemakkelijk, film was indien een paar jaar later gemaakt een stuk beter geweest. Die geluidsband is trouwens volslagen hysterisch en zorgt er voor dat je de indruk hebt naar een puur experimentele avantgarde film te kijken.

Niet dat dit in het geheel niet te genieten zou zijn, Duvivier was toch geen prutser en heeft genoeg oog voor de visuele aspecten om dit standaard jaren 30 mystery voor de diehards nog interessant te maken. De fotografie is nog in stomme sferen en onder de invloed van het impressionisme met heel veel close-ups, maar het opvallendste aspect is natuurlijk de location shooting waarin het ( noord )Afrikaanse licht en de zon goed tot hun recht komen, evenals het water maar dat laatste is slechts in het begin als de vervloekte heren nog nietsvermoedend tennis spelen op hun cruiseschip .

Een locatie dierbaar reeds aan de schilders van de negentiende eeuw en niet minder aan de regisseurs van de vroege twintigste, ook de zgn. poëtisch realisten. Niet dat ik deze film zeker narratief daartoe wil rekenen, maar toch is het door die locaties voor Duvivier reeds een voorproefje op wat later zou komen : pepe le moko dus. Al zitten we nu niet in Algerije maar in Marokko, daar vrijwel geheel opgenomen en dus een dure productie voor die tijd. Af en toe is dit bijna antropologische cinema, tuurlijk het is staged maar die bizarre ceremonies waarbij godsdienstwaanzinnigen zichzelf in de fik steken of met bijlen toe takelen wellicht niet...voorloper van Pasolini zelfs : we zien hier doodleuk naakte kindertjes en masse, zelfs FF van reeds uitgerijpte jonge deernes. Zou je nu niet meer moeten proberen, lijkt me. We zitten hier trouwens in volle middeleeuwen, met straatbeelden uit Fez- meer bepaald de kasbah- als in 1001 nacht met "echte" blinden, melaatsen, kreupelen, zwervers, bedelaars en ander pittoresk volk. Er is ook nog een sequentie - proto VVV spotje bijna- tussen de antieke ruines van Volubilis.

Dat dan de interessantere aspecten van de film die narratief niets meer is dan een ouwerwets mystery met zeer dik opgelegde komische elementen, het slot is zelfs pure slapstick. 5 kleine negertjes- of liever bleekscheetjes- die dus schijnbaar 1 voor 1 uit de weg worden geruimd conform de vloek van een blinde sjamaan , en wel in de door hem voorspelde volgorde...wordt allemaal jolig gebracht en spannend is het volstrekt niet, je ziet de clou al van mijlenver aankomen. Wat ook niet helpt is het belachelijke procédé om de zgn. Engelse protagonisten met een bizar knauwaccent te laten spreken, volstrekt ridicuul. De synopsis klopt trouwens niet : het is helemaal niet oompje Bauer die voor zijn leven moet vrezen, maar playboy Lefebvre die het met Bauers nicht doet en met le Vigan als enige is overgebleven van de 5. Het slot zou dan weer aan PLM kunnen doen denken, als het niet tot pure slapstick was ontaard dan toch.

Enfin, teveel vroege talkie onhebbelijkheden om het geheel genietbaar te maken , maar heeft voor jaren 30 Franse cinema buffs toch visueel wel e.e.a. te bieden,. Ik heb geen torrents met fansubs kunnen vinden, ligt hopelijk aan mij maar misschien hebben de fansubbers het opgegeven vanwege de slechte staat van de geluidsband. De DVD bevat geen anderstalige onderschriften.