Odna (1931)

Eind jaren '20 vonden de Russische machthebbers dat het eens afgelopen moest zijn met die kunstzinnige films die arbeider niet begreep. Kunst moest dicht bij de mensen staan zijn en de socialistische boodschap brengen op een herkenbare manier. Vandaar dat deze film niet meer gaat over een of andere historische gebeurtenis (Zoals Nieuw Babylon), maar over het Rusland van 1931. Toch is dit eigenlijk juist minder dik opgelegd propaganda dan die eerdere film. Een aantal stukjes waarin het socialisme de hemel ingeprezen wordt ten spijt, is dit veel meer een film over een vrouw die zich kwaadmaakt over onrecht en er wat aan doet. De onrechtvaardigen zijn de machthebbers in het dorpje.

Odna is vlotter dan Nieuw Babylon en in veel opzichten conventioneler en toegankelijker. Helaas missen de fraaie kapitalistische karikaturen uit die film hier ook. De muziek van Sjostakovitsj is vooral veel dynamischer. Er zijn achtergrondgeluiden en stemmen hoorbaar en de muziek gaat van snel (de stad) naar trager (het platte land). Is soms groots, dan weer sober.

Het is bijzonder jammer dat een stuk van deze film verloren is gegaan. En dat stuk is dan ook net het dramatische hoogtepunt van de film (een minuut of acht geloof ik). Dat wordt helaas alleen beschreven door een serie titelkaarten.

Voor mij blijven dit soort films nog steeds meer interessant dan dat ze echt flinke indruk op me maken. Te doorzichtig om me emotioneel te raken.

3.0*

Zoals gebruikelijk in de Sovjettijd ligt de historisch materialistische boodschap er dik bovenop. Jelena Jelena ziet er aanvankelijk tegenop om zo ver van huis te gaan werken, maar dan beseft ze dat ze niet egoïstisch mag zijn en zich in moet zetten voor het volk. In het Altajgebergte moet ze de strijd aangaan met de koelaks, rijke boeren die het gewone volk uitbuiten.

Het grootste deel is stom, maar er zitten een paar gesproken scènes in. De hamerende muziek van Sjostakovitsj wordt afgewisseld met liederen en zelfs wat Siberisch keelgezang. Het is opmerkelijk dat er in 1931 op locatie geschoten werd, in Leningrad maar vooral in het Altajgebergte. Sjamanisme komt er ook in voor, met een totemdier als relikwie. Helaas is een deel verloren gegaan.