Dood Water (1934)

Morgen is het de 75ste verjaardag van de Afsluitdijk. De digitale geschiedenis-zender van de VPRO besteedt daar aandacht aan, en zond vandaag o.a. deze film uit [het Filmmuseum heeft blijkbaar wat samenwerkingsbanden met de digitale zenders van de publieke omroep...].

Het camerawerk is inderdaad prachtig, er worden wat prachtige plaatjes geschoten, vooral van mensen gefilmd van beneden met veel lucht, of juist tesamen met het water wat een golvend en 'schitterend' (als in glinsterend) effect geeft. En natuurlijk veel close-ups van sprekende gezichten in schaduwrijke omgevingen. Alleen al het diepgerimpelde gelaat van hoofdrolspeler Musch met felblauwe ogen doet veel denken aan de stille cinema, net zoals een hallucinerende (ik wor gin boer) scene daar ook naar verwijst. Dood Water is niet voor niets een van de eerste gesproken films uit onze vaderlandse geschiedenis.

Volendam in the picture, geen Jan Smit en palingpop, wel 'Daar was laatst een meisje loos', 'In Holland staat een huis' en de all-time classic 'Lang zal hij leven', en nog meer oer-Hollandse gezelligheid.

Opmerkelijk: hoofdpersoon is Oom Willem. De regisseur is de vader van Edwin Rutten en die kennen we allemaal als.... inderdaad. 3,5*, een bezichtiging waard naar mijn mening.

Een nederlandse klassieker van de bovenste plank. behoorlijk artsy en serieus ten opzichte van andere nederlandse films uit die tijd (zoals De Jantjes). De film haalde naar het schijnt zijn faam alleen bij de critici, en niet zozeer bij het publiek.

De film opent met een lofzang over de afsluitdijk, waarna het verhaal start. De film is voornamelijk bizar gemonteerd. Ik moest aan Eisenstein denken: snel, contrastvol, en veel close-ups van gezicten, maar ook van objecten. Het verhaal is behoorlijk karig, maar daar merk je eigenlijk niet zoveel van aangezien de audiovisuele ervaring het geheel naar een hoger niveau tilt. Iets wat een goede film doet: beeldtaal creeeren.

Ook thematisch is de film Eisenstein like: propaganda. Al is het alleen al door de opening waarin in geuren en kleuren de epische grootsheid van de afsluitdijk wordt bezongen.

Dus voornamelijk een aanrader voor de filmwetenschapper en liefhebber van de wat meer artsyfilm. Ik vond m in ieder geval. Top. een pareltje waarvan ik blij ben dat ik hem heb gevonden!

De film begint wel heel bijzonder als een documentaire met een animatie over de bouw van de afsluitdijk, ondersteund door een soort van opera met de beschrijving van de bouw. Daarna begint de speelfilm over een aantal Volendammervissers en hun leven na de afsluitdijk als het water niet zout en niet zoet is, waardoor alle vis sterft. Bovendien wordt het viswater ook nog eens bedreigd door alle inpolderingsplannen. Er volgt een dramatisch verhaal wat erg matig wordt uitgewerkt en waar je er zelf maar een hoop moet bij verzinnen. Maar het is bovenal allemaal wel heel erg saai en nauwelijks door te komen. Al zijn er ook artistieke filmopnames en bijzondere montages. En gezien de leeftijd is het wel een bijzondere film. Interessant om eens gezien te hebben, maar niet echt voor herhaling vatbaar.