De Overval (1962)

Zo zagen we het graag, in 1962 : een sobere bijna documentaire film over een heldendaad van een groepje verzetsmensen. De film had de zegen van Lou de Jong, die geloof ik net de Nipkovschijf had gekregen voor de serie De Bezetting, waar massaal naar gekeken was.

Hoofdrolspeler was Rob de Vries, de vader van Edwin de Vries (die soms heel erg op hem lijkt). De Vries had zelf actief in het verzet gezeten, en was uit de gevangenis ontsnapt (Wolvenplein, Utrecht) - hij had alles mee voor de ingetogen maar heldhaftige hoofdrol. Verder zit iedereen er in : Piet Römer natuurlijk, Kees Brusse, Sacco van der Made, Yoka Berretty, en de van oorsprong duitse acteur Hans Culeman, die dan ook een overtuigende Duitser speelt.

Wie naar de film kijkt (en volgens mij is-ie nog steeds de moeite waard) zou de indruk kunnen krijgen dat Nederland voor een groot deel uit dappere verzetsmensen bestond tijdens de oorlog.

Dat is een prettige gedachte. Vandaar dat heel Nederland de film wilde zien. Binnen drie weken, lees ik in Hollands Hollywood van Henk van Gelder, waren er zo'n half miljoen kaartjes van verkocht !

Pas een aantal jaren later kwamen er films over het (soms) geklungel binnen het verzet - zoals Verstappens Pastorale '45. Een beetje een heldenfilm kon daarna niet meer. Misschien kun je De Bunker van Gerard Soeteman een uitzondering noemen.

De enige echte Nederlandse heldenfilm is Soldaat van Oranje.

't houdt ook geen pas om een heldenfilm te maken over het "geringe" Nederlandse verzet.

Simons Vestdijk boek Pastorale 1943 is dan ook veel "eerlijker". Maar een echte waarheidsgetrouwe overzichtsfilm over het Nederlandse gedrag is er nog steeds niet (zal ook wel niet verkopen)

Lijkt me lastig te definiëren.

daar ligt ook het probleem.

De film is een minutieus verslag van de gebeurtenissen van eind 1944 rondom de Overval.

Je ziet dat de overval tot in perfectie is voorbereid en uitgevoerd. Zo is het gebeurd, maar dit doet wel wat afbreuk aan de spanning in de film.

De film is welhaast documentair gefilmd. Degelijk werk, maar een filmischer aanpak zou de film goed hebben gedaan.

Ik kreeg onlangs een mail van waarin stond dat deze film 20 december, precies 41 jaar na de prémiere in Amsterdam, op dvd wordt uitgebracht.

De productie is tot stand gekomen in samenwerking met het Filmmuseum in Amsterdam en Omrop Fryslân te Leeuwarden en zou (voorlopig) alleen te koop zijn in de museumwinkels van het Verzetsmuseum Friesland/Fries Museum te Leeuwarden en het Filmmuseum te Amsterdam.

Degelijke oorlogsfilm die alleen een té gedocumenteerd beeld geeft van De Overval.

Hierdoor ontbreekt ook maar enige vorm van spanning.

Wat me opviel was het sterke acteerwerk en dat ik geen enkele dialoog onnatuurlijk vond klinken. Dat heb ik wel eens anders gehoord in zo'n oude films (ook in nieuwere films btw). Een film die vandaag de dag zeker nog mee kan. Ook mooi in beeld gebracht.

De dvd die vorig jaar december is uitgegeven door het filmmuseum heeft uitstekend beeld, alleen bevat het geluid een ruis en is het jammer dat de film niet in hoofstukken is opgedeeld. Wel een aardige extra: De documentaire De Kraak, erg interessant.

Bert Haanstra zou eerst de film gaan regisseren, maar hij had een heel andere film voor ogen. Hij had een romance in het script verwerkt, wat bij de echte verzetsstrijders in het verkeerde keelgat schoot. Zij wilden een zo nauwkaeurig mogelijk verslag van De Overval laten zien.

Ik weet niet hoeveel bezoekers deze film uiteindelijk trok, maar na een maand waren er al een miljoen kaartjes verkocht, zo was te zien in de documentaire.

***

Ik was enkele weken geleden in het Fries Museum in Leeuwarden, waar ik de dvd van deze film zag liggen. Ik had hem bijna daar aangeschaft, maar hij bleek me toch iets te duur af voor een film die ik waarschijnlijk toch niet erg goed zou vinden.

Gelukkig bood Quido uitkomst die deze film (uiteraard) in zijn bezit had.

Na dit stukje uit het wonderlijke leven van Gotti nu even over de film.

Leuk om eens gezien te hebben, maar al te hoogstaand was deze film niet. Het verhaal was niet al te interessant, omdat je toch wel weet hoe het af zal lopen. De bedoelde spanning in de film kan totaal niet voor echte spanning zorgen en het acteerwerk kwam nogal knullig en houterig over.

Toch is deze film best wel vermakelijk, omdat ik weinig "hoe lang duurt het nog" momenten had, wat vaak betekent dat een film dan vrij saai is. 3* en dan ben ik gul.

Voor mij is de film de moeite waard, zeker omdat die zo oud is. Goede voorbereiding is het halve werk is van toepassing bij De Overval. Leuk om die jonge gezichten te zien van Piet Römer, Cees Brusse, Sacco vd Made, Pieter Lutz en André vd Heuvel.

De Overval

De Overval wou ik al een tijdje hebben en nu toch eindelijk gekocht voor maar liefst 17.00 euro belachelijk! maar ja..

De overval is een erg leuke film voor tja Nederlandse filmliefhebbers. Ik vond het persoonlijk een leuke film.

Er zitten goeie scene's in deze film die niet zoals normaal in nederlandse films erg knullig zijn en ook soms ook echt spannend ( overval op het eind had spannende stukjes ).

Het acteer werk vond ik erg goed voornamelijk van Rob de Vries en Kees Brusse vond ook een leuke rol van Piet Romer die het toch erg goed doet. Leuk om de jonge Pieter Lutz te zien trouwens.

De sfeer vooral in deze film is erg mooi en somber en leeg zoals in de '''Docu'' ook word verteld door Piet Romer. Ook moet ik zeggen zitten er een aantal uiterst mooie shots in!Ik de film zelf niet echt een documaintare zoals veel mensen zeggen in de vorige recensie's.

Vind het gewoon een goeie geslaagde Nederlandse film voor 1962.

Een zeer verdiende 3*** 1/2 sterren

trouwens ben ik het nouw of lijkt Peter Paul Muller erg op Rob de Vries, kwa gezicht en kwa spraak leek hij er veel op vond ik.

Zeer Goeie Fim en Het Moeilijke Montage werk van het Nederlandse Filmmuseum 5 sterren*****

Zeer houterig allemaal, maar wel lekker puur: 3.00 (3.10)

En dat is toch waar veel oudere films het van moeten hebben, het tot het uiterste uitwerken van de basisbeginselen van het begrip film. Wilde camerastijlen, een hoog tempo, 'gladde' rollen en dialogen, zwaar onrealistische gebeurtenissen, special effects(!); allemaal elementen die oudere films vreemd zijn en zeker ook De Overval. Met weinig middelen wordt getracht een verhaal te vertellen en dat lukt zowaar heel aardig, zei het dat de degelijkheid er wel heel erg dik bovenop ligt. Het hoge 'documentaire-gehalte' zoals anderen hier beweren vindt ik eerlijk gezegd wel meevallen, het is eerder het lage tempo en de zeer geordende stijl van de film die daar lichtelijk toe verwijzen. Natuurlijk helpt het waargebeurde verhaal dan ook niet echt mee om van dat stempel af te komen.

Het verhaal steekt aardig in elkaar, wordt er nergens overhaast, maar worden de personages toch wat karig ingevuld naar mijn smaak. Met name de personages van Kramer en Bakker hadden gerust verder uitgediept mogen worden. De regie is zoals het oude films kenmerkt: realistisch. De balans is aardig, de voorbereiding op de kraak niet te lang of te kort en de kraak zelf, het hoogtepunt van de film, goed van lengte, zei het echter ietwat bleekjes qua uitwerking. Verder is het acteerwerk voornamelijk erg puur. Ik kan niet spreken van goed of slecht, het is gewoon zoals het vroeger was (zo komt het in elk geval over). Daarnaast zijn de dialogen het meest van de tijd voldoende overtuigend.

Cinematografisch is er helaas te weinig aan gedaan om er een sfeervolle prent van te maken. De film heeft een nogal 'koude' benadering en van dat imago geraakt prent naarmate deze vordert eigenlijk niet af. De opnamelocaties zijn daarnaast schaars en oogt de montage zo nu en dan behoorlijk amateuristisch. Toch weet regisseur Paul Rotha nog een paar aardige scenes uit de hoge hoed te toveren, ondanks de beperkte middelen. De film mag dan nogal grauw en afstandelijk overkomen, het maakt De Overval per definitie niet tot een wanproduct. Sowieso moet de film niet al te zwaar worden opgehangen aan de negatieve punten, simpelweg omdat men toen nauwelijks over kennis beschikte om de film beter tot zijn recht te laten komen. Het gemiddelde vindt ik echter toch wat aan de hoge kant, die wijst op een bovengemiddelde film en daar is eigenlijk geen moment sprake van, zowel verhaaltechnisch als filmtechnisch niet.

Script / Verhaal:................ 2,50

Acteerwerk:....................... 3,00

Regie / Speelduur:...........3,00

Realisme:......................... 4,00

Cinematografie:............... 3,00

Positie: 151/319

De Overval staat daarmee voor 'Nachtrit' en achter 'King Arthur'

In de bioscoop gezien destijds, en da's láááng geleden.

De beelden zijn me nog aardig bijgebleven.

Vooral Rob de Vries ook.

Ik moet de film misschien toch maar eens aanschaffen, maar liefst wanneer hij wat goedkoper te krijgen is.

Overigens vond ik Rob de Vries altijd dé acteur die geknipt zou zijn geweest om de rol van kapitein Rob te spelen, maar dan wel in een serieuzere film versie dan de recente kinderfilm.

Ondergewaardeerde film. Zéér degelijke Nederlandse oorlogsfilm, zeker voor zijn tijd.

Mooie onbekende Oorlogsfilm die ik niet kende.

Verhaal is goed en ook dat kende ik niet van de oorlog.

De acteurs zijn allemaal goed.

De montage was soms te donker en geluid hoor je af en toe ruis, maar wat wil je van een film uit 62.

Maar waarom zwart / wit ?

3,5 ster

Deze film heb ik in het verleden op tv gezien. Toen je de commercielen nog niet had, tv was wel wat anders dan nu. Of het echt zo'n onbekende film is, is dus maar de vraag. En indien wel, dan denk ik gezien de mening t.o.v. de Nederlandse film in het algemeen op deze site, deze dan wel onbekend zal blijven.

Volgens mij had je in 1962 in Nederland nog niet veel kleurenfilms, vaak veel te duur en anders is het wel om het in documentaire-stijl te houden.

Hopelijk heb je hier wat aan. Anders moet iemand anders dit maar corrigeren / aanvullen.

Gr. Dick

@Dick2008

Bedankt voor je uitleg is me nu wel duidelijk waarom.

De overval is niet zomaar een mooi verhaaltje over het verzet. Het is waar gebeurd en dit is zonder opsmuk verfilmd. De gevangene om wie het ging heb ik persoonlijk gekend en die zou ook niet aan een 'sensatiefilm' hebben meegewerkt. Hij wordt goed vertolkt door Kees Brusse. Rob de Vries speelt ook fantastisch want het waren in die tijd niet de meest spraakzame types.

Ik vond het toen en nog steeds een dijk van een film die het juist in zwart/wit heel goed doet.

Vanavond voor 't eerst weer eens gezien,sinds 1962 (!)

Nog beter dan ik 'm in herinnering had.

Hoe aangenaam om zo'n ingetogen spel van Nederlandse acteurs en actrices te zien, en zo'n sobere vormgeving, zonder de sfeer daarbij tekort te doen.

Ik denk ook dat deze film in zwart-wit beter over komt dan hij het in kleur gedaan zou hebben.

De spanning is voortdurend aanwezig, op een niet overtrokken manier.

Prima acteerwerk van Rob De Vries, en een indrukwekkende Hans Culeman (als Duitser Grundmann)

En verder nog een hele rij van kleinere, goed gespeelde, rollen.

De enige die mij een beetje stoort is Kees Brusse.

Maar ik heb niets met zijn acteerstijl.

Dat nadenkelijke, wijfelende, dat er nét te dik op ligt.

Afbreuk aan de film doet het verder niet.

Deze mag voor mij in de top 10 van beste Nederlandse films.

Prachtige still

Mooi om een oude film te bekijken,toch goed gemaakt voor die tijd,en allemaal goede acteurs of eigenlijk toneelspelers vind ik eigenlijk,maar dat was normaal voor die tijd denk ik!!

3 sterren

schindler's list was ook zwart-wit

Een dramatisch, sober en onopgesmukt verslag van een historische overval, een van de meest spectaculaire, levensgevaarlijke en brutale verzetsdaden uit de tweede wereldoorlog door de Nederlandse ondergrondse in leeuwarden. Het scenario werd geschreven door de historicus Dr. Lou de Jong.

Geen zin in de discussie of deze film nu representatief was voor het verzet. Natuurlijk was het dat niet, al dachten ze daar in 1966 anders over. Bovendien wisselt de opvatting over de geschiedenis zo ongeveer iedere twintig jaar. Ik blijf het nog steeds een dijk van een film vinden: spannend, meeslepend en boeiend tot het eind, ook al ken je honderd keer de afloop.

Bovendien is het natuurlijk een feest om naar al die acteerkanonnen van destijds te kijken: de veel te vroeg overleden Rob de Vries, Piet Römer, Hans Tiemeijer, Joka Beretty en natuurlijk Kees Brusse, die ook een deel van de regie deed. Strak gemaakt, Sober van beeld, zonder veel zijlijnen die afleiden. Hooguit misschien een tikje traag in het eerste deel, maar dat verhoogt ook wel de spanning. Een film die na bijna een halve eeuw vrijwel niets van zijn kracht heeft verloren. Dat is toch een hele prestatie.

De film vroeger ooit eens gezien in het Verzetsmuseum in Leeuwarden, toen vond ik het nog wel indrukwekkend, maar nu, jaren later, is het aardige er wel wat vanaf.

Het is meer het diepe respect, voor het feit dat dit verhaal op waarheid berust, dan de feitelijke film wat mij intrigeert.

Je zal de moed hebben gehad om zoiets te doen.

Wat je vaak hoort en hoorde dat het verzet in Nederland niet veel voorstelde, ontkracht deze film. En deze gebeurtenis.

Niet niks om zoiets te durven. En te organiseren. De film maakt dat ook mooi duidelijk, vind ik. Yoka Berretty die half Friesland doorfietst om berichten over te brengen bijvoorbeeld.

Daarnaast is zo'n film leuk, vind ik dan, om bekende gezichten in jongere jaren te zien.

Dat is nu. Nu we al weer heel lang in vrijheid leven en de oorlog ook alweer heel lang geleden is. Maar niet toen deze film gemaakt werd. Toen 4 en 5 mei nog een andere betekenis hadden.

Knappe verfilming voor die tijd. Draagt natuurlijk de tijdstempel (55 jaar !) maar daar stapt ge eigenlijk gemakkelijk overheen, al komt het eerste gedeelte met de voorbereidingen tot de overval realistischer over dan de eigenlijke overval zelf, die toch echt verwonderlijk rustig verloopt.

Niettemin, verrassend genietbaar en keurig vertolkt.