Agatha's Almanac (2025)

Prachtig karakter, en mooi en liefdevol portret. 4* voelt te weinig

Dat de film is gemaakt door een multimedia-kunstenares, maakte me hoopvol dat de film er interessant uitziet in artistieke zin maar dat was ijdele hoop: we zien praktisch alleen een oud vrouwtje bezig in haar enorme moestuin terwijl die vertelt over haar leven maar vooral over de moestuin. Behalve fruit en groente verzamelt ze ook andere spullen waar ze met ductape opschrijft wat het is. Interessant is het allemaal niet. Aan het eind zegt ze tegen de filmmaakster, die haar nichtje is, dat ze op haar oma lijkt die ook zo creatief was en van niets iets kon maken, maar ik heb eigenlijk niet kunnen ontdekken wat ze van het ‘niets’ (de getoonde klusjes in en rond het huis) heeft gemaakt. De film is misschien leuk voor mensen die zelf een moestuin hebben of misschien resoneert zo’n leven als dat van de oude vrouw met vrouwen in het algemeen vanwege een diep vrouwelijk instinct zoals toen de mens nog jager-verzamelaar was de man joeg en de vrouw verzamelde. Maar bij mij resoneerde niets en ik was bijzonder blij toen de film afgelopen was.

Over een periode van 5 jaar portretteerde Amalie Atkins haar tante Agatha, die zelfvoorzienend leeft op een perceel ver buiten de stad waar ze een appartement heeft. Als een mengelmoes van Klazien uit Zalk en Rob ‘Eigen Tuin’ Verlinden toont en vertelt ze hoe ze met huis- tuin- en keukenmiddelen haar oogst beschermt tegen de natuurlijke vijanden. Tussendoor licht ze een tipje van de sluier op over haar familiegeschiedenis, maar dat doet ze duidelijk met enige tegenzin. Agatha en haar levensstijl wekken interesse en bewondering op en Atkins maakt op amusante wijze gebruik van haar ervaring als beeldend kunstenaar om het visueel interessanter te maken. Door het gebrek aan persoonlijke diepgang taant de interesse naar een uurtje.

Amalie Atkins maakt een documentaire over haar oude tante Agatha Bock, die ergens in de buurt van Winnipeg op de oude familieboerderij een moestuin onderhoudt. Het zijn een soort rustige zomeravondbespiegeling op leven in en met de seizoenen en over ouder worden en zo. Ik heb niet zoveel met tuinieren (dat constante bukken! Ik kreeg al rugpijn en zwarte sneeuw van het kijken) en ook niet met dat soort nadruk op de kleine dingen van het leven. Het was dan ook niet mijn keuze, maar van een vriend, die meer van dat soort dingen houdt. Die was ook veel gecharmeerder van die havermoutdocu van vorig jaar. Het leek ook wel op die Nederlandse docuhit van een aantal jaar terug, Het is een schone dag geweest. (Oké, die blijkt uit 1993, dus een beetje ruime definitie van 'een aantal jaar terug' aanhouden.)

Het zag er wel bij vlagen mooi uit, met veel gouden uur zomerlicht op wat 16mm film leek, maar dat is misschien wel goed nagedaan op digitale video; IMDb heeft geen technische info.

(Gezien in FilmHallen)

Heerlijk dat de film veel in het midden laat eigenlijk. Agatha lijkt het zo te willen, maar daardoor is de film gewoon een klein portret van iemand die we niet helemaal leren kennen, maar die op haar eigen manier leeft. In sommige opzichten is ze erg rechtlijnig, vaak is het ook erg sober. Ze lijkt alles te bewaren, maar heeft tegelijk eigenlijk weinig bagage. Pas tegen het einde van de film komen we erachter dat ze naaste de boerderij ook een appartement in de stad heeft. Het hoe en waarom daarvan blijft onbeantwoord. Grootste toegevoegde waarde is dat de film op 16mm geschoten is. Met veel mooie stilleven-achtige shots en schitterende kleuren. Alsof haar nichtje de regisseur met Agatha op zoek gaat naar de schoonheid van het alledaagse.