Zwei Staatsanwälte (2025)

De eerdere films Krotkaya en Donbass van Loznitsa vond ik erg goed maar deze vind ik erg tegenvallen. Het idee van de film is wel interessant: in de Sovjet-Unie van Stalin met z’n zuivering van politieke vijanden kun je je als inspecteur maar beter gedeisd houden want je weet niet wie vriend en wie vijand is omdat de contrarevolutionairen die de macht hebben overgenomen nog steeds handelen uit naam van de communistische ideologie en de wet. Dat geeft een spannende, paranoïde sfeer maar de film is ontzettend traag zodat er maar heel weinig gebeurt: het idee van de film is maar amper voldoende voor een korte film en zeker niet voor een lange film. Alleen in het midden krijgt de film even wat kleur op de wangen als de hoofdpersoon een verhaal wordt verteld in een treinwagon vol armoedige, wat bizar ogende figuren.

Ik ben bang dat Loznitsa zijn politieke boodschap te belangrijk vond om het ook kort te houden (of hij heeft de bureaucreatie van de Sovjet-Unie invoelbaar willen maken door de kijker net zo te laten wachten als de hoofdpersoon telkens moet wachten): de film staat misschien voor de nieuwe autoritaire leiders die hun staatsgreep tegen de democratie plegen in naam van de democratie en de wijze waarop in de film politieke gevangenen worden aangepakt (marteling waardoor men bekent en anders sterft op een ‘natuurlijke wijze’ zoals een hartaanval) doet onwillekeurig denken aan het lot van Navalny. Maar erg overtuigend is het allemaal niet.

In 1937 slaagt een oude man [Ivgeny Terletsky] erin een in bloed geschreven noodkreet van politiek gevangene Stepniak [Aleksandr Filippenko] uit de gevangenis te smokkelen. De pas afgestudeerde, kersverse lokale openbare aanklager Korneyev [Alexander Kuznetsov] neemt de zaak serieus op. Maar hij heeft al zijn geduld en doorzettingsvermogen nodig; eerst om Stepniak te kunnen spreken, daarna om de zaak aanhangig te maken bij openbaar aanklager Vyshinsky [Anatoliy Beliy]. Het bewust lage tempo benadrukt de vertragingstechnieken van de betrokken autoriteiten. Dat stelt je geduld op de proef, maar zorgt ook voor onderkoelde humor, vooral in de wachtkamer van de openbaar aanklager. Kleurrijke ondersteunende personages zorgen voor leven in de brouwerij in deze toneelmatige, maar boeiende reconstructie van bureaucratie in een repressieve en corrupte dictatuur.