Secrets of the Neanderthals (2024)

Wat hebben we geleerd vandaag? Niks! Zelfs het Neanderthal in Duitsland is niet tersprake gekomen. Onvolledige documentaire: de meeste vindplaatsen zijn nog altijd in Europa gevonden. Ze hadden beter de documentaire de 'Shanidar Cave' genoemd. Dan nog de archeoloog die vertelt: 'De neanderthaler was groot van lichaamslengte, en door de ijstijd waren er veel bossen verdwenen, daarom kon de neanderthaler zich niet meer verstoppen in de bossen bij de jacht op het wild, en daarom is hij uitgestorven bij gebrek aan voedsel.'. Hahaha.

Ik vond deze documentaire bijzonder interessant - we hebben allemaal zo'n beetje in ons hoofd dat de Neanderthalers weinig meer waren dan rechtop lopende apen, maar dat blijkt toch vrij ver van de werkelijkheid te staan. Zo leefden ze bijvoorbeeld niet alleen in het dal van de Neander, maar verspreid over heel Europa en Klein-Azie, zijn er allerlei raadselachtige aanwijzingen van rituelen en samenlevingsvormen, ze hadden voor die tijd behoorlijk ingewikkelde technieken tot hun beschikking, en waren er over lange tijd contacten met de 'gewone' H. Sapiens tot en met kruisingen tussen de soorten aan toe, en bepaald niet sporadisch - wij hier hebben allemaal nog tussen 1-4% Neanderthaler-DNA in ons. Nogal afwijkend van wat in mijn tijd op school verteld werd - dat het een geheel andere soort was. Misschien loopt vooral Nederland wat achter in de wetenschap op dit gebied - het viel me op dat een van de relevante artikelen op de wikipedia in 14 talen beschikbaar is, maar niet in het Nederlands. Tsja, ik heb wel vaker de indruk dat Nederlanders waarmaken waar de Neanderthalers de naam van hebben.

Extra leuk ook door de prettige stem van Patrick Stewart om het geheel aan elkaar te praten. Eigenlijk alleen daarom al de moeite.

De Shanidargrot in Irak, de grotten nabij het Franse Bruniquel en het grottencomplex Gorham op Gibraltar leverden nieuwe inzichten op over het leven van de Neanderthalers. De bevindingen zijn zonder meer interessant en de vakkundigheid van de geïnterviewden staat buiten kijf. Het grote probleem is dat veel wetenschappers (waaronder de Nederlandse tweelingbroers Adrie en Alfons Kennis) met zo’n zwaar accent spreken, dat het lastig is om ze serieus te nemen. Als anglofiel ben ik daar mogelijk gevoeliger voor dan de meesten, maar commentator Sir Patrick Stewart klinkt alsof hij ernstig ziek is en/of op zijn laatste benen loopt!