Úsvit (2023)

Aan de betrekkelijke rust van een modelstadje, helemaal gebouwd rond een schoenenfabriek (Bata), kom abrupt een einde wanneer een tweeslachtig lijkje wordt gevonden op het fabriekscomplex. De algemene gedachte is dat antikapitalisten hierachter zitten om de fabriek in diskrediet te brengen. De vrouw van de directeur, tevens hoofd van de ziekenboeg, wil echter meer weten en begint een onderzoek. Het resulteert in een pakkend drama over traditioneel denken tegenover anders zijn met een knappe hoofdrol van Eliška Křenková als de hoogzwangere vrouw van de directeur.

In 1937 is Alois Haupt [Miloslav Köning] directeur van een fabriek die graag wil uitbreiden, maar daarvoor toestemming nodig heeft van “de grote baas” [Ladislav Hampl]. De vondst van het lichaam van een tweeslachtige baby op het fabrieksterrein probeert hij met hulp van Róbert [Milan Ondrik] discreet af te handelen. Zijn hoogzwangere echtgenote Helena [Eliska Krenková], die een medische opleiding volgde maar niet afrondde, doet met hulp van dokter Kubák verder onderzoek en ontdekt dat het goed mogelijk is dat deze baby gebaard is door een hermafrodiet die werkzaam is bij de fabriek. Zij wil de persoon in kwestie helpen, haar man wil die het liefst buitenwerken. Een meelevend drama over een onderbelicht aspect van de maatschappelijke discussie over genders en zowel vanuit wetenschappelijk als religieus oogpunt zeer overtuigend is. Hauptová is uitstekend, maar de film is dramatisch wat vlak.