Tanja: Up in Arms (2023)

Vanaf 31 augustus 2023 in de bioscoop (Cinema Delicatessen)

Docu over beruchte guerrillastrijder uit Holland boeit, maar blijft een ‘Tanja Nijmeijer voor dummies’ - ad.nl

Tanja Nijmeijer was amper 20 toen ze besloot haar geboortedorp Denekamp te verlaten om Engels te geven in Colombia. Daar werkte ze aan haar Spaans door veel televisie te kijken. Het nieuws werd gedomineerd door de strijd tussen de overheidsmilities en het rebellenleger van Mono Jojoy. Na zich te hebben verdiept in de ideologieën die deze tweestrijd deden ontstaan, besloot ze zich aan te sluiten bij Farc. Ze kreeg wereldwijde bekendheid door de publicatie van haar dagboek, dat ze had achtergelaten toen het Colombiaanse leger haar kamp op het spoor kwam, en door een optreden als vertaler tijdens een wereldwijd uitgezonden verhoor van drie gegijzelde Amerikanen. Haar levensverhaal is zonder meer fascinerend, maar deze documentaire is technisch een puinhoop. De geluidsmontage is bij vlagen ronduit slecht, met onvolledige zinnen of zinnen die duidelijk aan elkaar zijn gelast; Tanja spreekt de ene keer Nederlands, de andere keer Engels in twee afzonderlijke interviews waarvan de chronologie onduidelijk is; de archiefbeelden zijn vaak maar lukraak ingezet, met weinig of onvoldoende duiding. Ideale materie voor een speelfilm, want dit verhaal verdient het (veel) beter verteld te worden.

Ja, ik zal wel Jan met de Korte Achternaam zijn die niet van alles op de hoogte is.

De naam Tanja Nijmeijer kwam als eerste in mijn aandacht een jaar of twintig geleden, ik deed er lacherig om. Een FARC-strijdster hier uit de achtertuin. Nee, waarom er eerst gedaan werd of ze uit Groningen komt ontgaat me, voor mij was de Denekampse roots direct duidelijk.

Nou ja, veel meer deed het me niet, hoewel ik wel ietsje van de situatie daar op de hoogte was, maar lang niet genoeg om de stap van Tanja te begrijpen. Niet om de stap te accepteren. Zowel de groep FARC als de gelijkwaardige groepen Tupac Amaru en Sendera Luminosa (spelfouten vergeef ze me), had ik al gezien.

Maar dit was dus iets anders. Tanja uit Denekamp. Je las er iets over, en later las je er nooit meer over. Maar het bleef me wel boeien. Gelukkig dan deze film. Voor de kenners en de luitjes die heel diep willen gaan, is dit niet interessant. Voor de mensen die een hiaat in hun herinnering willen stoppen: kijken.

Hup Tanja!

Goede documentaire over Tanja Nijmeijer, de Nederlandse jonge vrouw die lid werd van de marxistische guerilla- of terreurbeweging FARC in Colombia, waarin Tanja in hoge mate zelf haar verhaal vertelt. Ze was idealistisch maar ook naïef: toen ze haar dorp in Nederland was ontvlucht door Engelse les te geven in Colombia, raakte ze politiek geëngageerd en wilde ze iets aan de onderdrukking van de boeren in Colombia doen hetgeen vanwege de oorlog die er woedde alleen lukte door zelf aan de gewapende strijd mee te doen. De strijd en de corruptie binnen de FARC werden een desillusie, al werd ze persoonlijk een beroemdheid die als zodanig de vredesbesprekingen namens FARC voerde waarna nota bene iemand uit de guerilla-beweging gekozen werd tot president. Tanja was lid geworden van FARC uit politieke overtuiging en niet vanwege het avontuur maar haar verhaal is spannend omdat een Nederlands meisje in een guerillabeweging in de jungle voor de toeschouwer juist wel een avontuur is.

Mooie documentaire, wat zal ze straks terugkijken op haar leven als ze bejaard mag worden.