Bovary (2021)

Eerst was er: Gustave Flaubert – een boek.

Toen: Michael De Cock en Carme Portacell – een theaterversie.

Uiteindelijk, door toedoen van covid: Jaco Van Dormael – een film van een toneelstuk van een boek, een adaptatie van een adaptatie die niet kon en mocht opgevoerd worden.

In dat geadapteer verliest Van Dormael alleszins de essentie niet uit het oog. Hij beperkt zich al helemaal niet tot de vierde wand van de scène, wel integendeel: met zijn cinematografie tracht hij de personages beter en completer te laten zien, voor zover ze al niet uitgekleed zijn dankzij de uitstekende persoonsregie van De Cock en Portacell, die op hun beurt Flauberts talige dissectie tot op het naakte bot erg nauwgezet gelezen hebben.

Terug naar Van Dormael, die niet zozeer laat zien wat op het toneel te zien zou zijn geweest, maar via zijn medium juist een eigen visie opdringt, met name: de afstand tussen de personages. Het is alsof Emma en Charles elkaar niet of nauwelijks aanschouwen, althans niet echt. Ze spelen rollen voor elkaar – hij die voor haar boven zichzelf uit tracht te stijgen (en gedoemd is tot falen), zij die een onmogelijke maskerade probeert vol te houden (en al even gedoemd is tot een minstens even noodlottig falen). Hoe zij elkaar nodig hebben en tegelijk naast elkaar bestaan – hij haar antipode van het verlangen, zij zijn illustere illusie van stimulerende echtgenote – openbaart Van Dormael pijnlijk. Soms indirect, soms frontaal, soms als door een waas, soms…

Geschoten in amper vijf dagen is het geen legendarische cinema, maar wel een lovenswaardige transpositie, overigens ongemeen indringend vertolkt door de immer briljante Koen De Sutter en een invoelbare Maaike Neuville.

Wie vergeten was hoe afgrondelijk de menselijke drift, het bandeloos de passie, hoe blind de verliefdheid: ziedaar, ‘Bovary’.

3,5*