Songs of Repression (2020)

Weinig bijzondere documentaire waarin oudere mensen vertellen over de sekte van de leider Schäfer waarin ze hebben gezeten. Lijfstraffen en seksueel misbruik waren aan de orde van de dag, hetgeen contrasteert met het paradijselijke landschap in dit deel van Chili en met het vrolijke samenzingen als de grote hobby van de gemeenchap (waarnaar de titel verwijst). Toen Schäfer werd gearresteerd en de gemeenschap uit elkaar viel waren de hiërarchen (leiders onder Schäfer) wel zo slim om een vergevingsceremonie te organiseren in de hoop dat hun misdaden niet meer worden opgerakeld. Velen trokken weg en/of worstelen met het verleden, maar sommigen bleven en staan nog steeds achter de waarden van orde, tucht en eerlijkheid die Schäfer hen heeft geleerd en zelfs achter Pinochet met wie Schäfer samenwerkte en voor wie zijn kolonie vele politieke gevangenen heeft gemarteld en vermoord.

De documentaire wil waarschijnlijk de vraag opwerpen of men zo’n systematisch geweld wel kan vergeven en vergeten zoals de nazaten die er nog zitten wensen, maar eigenlijk voegt de documentaire weinig toe aan de paar zinnen die ik hierboven geef als samenvatting en leert men van bv. Wikipedia veel meer en in kortere tijd over deze kolonie (bv. dat Schäfer z´n evangelische sekte in 1961 naar Chili verhuisde om de beschuldigingen van pedofilie in Duitsland te ontvluchten en dat nota bene Josef Mengele aanwezig was in zijn sekte in Chili die aldus een vluchtplaats werd voor nazi’s die op hun beurt de regering van Pinochet onder meer racisme en marteltechnieken leerden).

Een kleine tien jaar geleden gaf de Brits-Amerikaanse regisseur Joshua Oppenheimer ons historische denken over trauma en herinnering een impuls met zijn verbijsterende The Act of Killing (2012). Dat zijn visionaire aanpak ook andere filmmakers inspireert, bewijst het door Oppenheimer geproduceerde Songs of Repression.

Aan de Chileense voet van het Andesgebergte volgen de generaties van Duitse immigranten elkaar al ongeveer een halve eeuw op. In 1961 stichtte de geboren Duitser Paul Schäfer er de nederzetting Colonia Dignidad, die later werd omgedoopt tot Villa Baviera. Mede door de afgelegen ligging en de dwingende autoriteit van Schäfer kon dit bescheiden baken van de Duitse diaspora uitgroeien tot een religieuze sekte waarin seksueel misbruik aan de orde van de dag was. Na de geslaagde staatsgreep (1973) van Augusto Pinochet werd Colonia Dignidad door het nieuwe gezag gebruikt als detentiekamp voor politieke gevangenen. De Duitse regisseur Florian Gallenberger maakte over deze schrijnende geschiedenis de (helaas weinig subtiele) speelfilm Colonia (2015).

Volledige recensie