White Noise (2018)

niethie, is dit niet gewoon een langere versie van Atlas (2013)? Synopsis is in principe hetzelfde en in de trailer van Atlas zie ik exact hetzelfde rijdende shot van Noorse bomen en huizen als in White Noise. O en de vrouw/het shot op de poster van Atlas zit ook in White Noise. Volgens de kopjes is het materiaal ook allemaal voor 2014 geschoten. En hier is te zien dat de film in 2016 al heeft gedraaid. Vijf minuten verschil in speeltijd ten opzichte van wat het IFFR aangeeft (hij duurde inderdaad - minstens - vier uur), maar zal denk ik wel dezelfde cut zijn.

Bizarre collage/essayistische opening trouwens met veel klassieke filmbeelden in de slechtste YT-kwaliteit. Om vervolgens die opening te eindigen met een razende montage waarin lichamen(?) verschijnen. Ik vond de nihilistische vrouwelijke voice-overs in de rest van de film wel erg sterk werken. Blijkbaar heeft D'Agata zich voor eerder werk al door Bataille laten inspireren. Qua beelden en geluidsband doet het vooral denken Grandrieux' experimentele drieluik. En ook wat aan Pedro Costa en in het verlengde van Grandrieux filmmakers als Amiel Courtin-Wilson en Scott Barley (de buitenshots).

Ergens aan het eind van 2013 liep ik 's avonds met een vriend door een supermarkt in Amsterdam, gewoon even vluchtig om nog wat snacks en frisdrank op te pikken voor onder de filmmarathon die we die nacht zouden gaan houden. En plots, zonder enige waarschuwing voelde ik allemaal rare flitsen in mijn hoofd, brak het zweet me uit, begon alles voor mijn ogen te draaien en viel ik, voor ik me kon bedenken wat me overkwam, flauw. Ik werd wakker in diezelfde supermarkt met allemaal vreemde mensen om me heen die hun stem tegen me verheven en wat aan me liepen te schudden om me er weer bij te krijgen. Ik was totaal verbouwereerd en tegen de tijd dat de ambulance was gearriveerd, verstijft van angst. Nog geen uur later echter verliet ik het ziekenhuis alweer, er was niets verontrustends in mijn bloed en op scans te zien geweest waardoor het volgens de veels te drukke arts wel iets psychosomatisch moest zijn geweest, en vervolgde we onze route alsof er niets was gebeurd met alleen wat spier en hoofdpijn die eraan deed herinneren. Ik sliep in die tijd niet al te best, het was hartje winter en ik had, bleek later, een te laag Vitamine D gehalte waardoor ik er in de dagen erna niet al te zwaar meer aan getilt heb en me liet mee slepen door de drukte en gezelligheid van de feestdagen. Tot zo even vlak voor de kerst met het gehele gezin inkopen deden, toen ik, alweer zonder enige waarschuwing, een soortgelijk gevoel over me heen kreeg. De TL-verlichting leek opeens tien keer zo fel, mijn benen voelde aan als gekookte spaghetti, het leek alsof een grote hand mijn hart fijn kneep en ik had heel sterk de drang mijn karretje te laten staan en daar zo snel mogenlijk vandaan te gaan. Na nog wat vergelijkbare incidenten in kort tijdberstek en een toenemende hypochondrie, heb ik er met mijn huisarts over gesproken die me vertelde dat het om zogenaamde paniekaanvallen ging die meestal een gevolg zijn van een trauma of een opeenstapeling van stressmomenten. Van dit laatste was dat afgelopen jaar zeker sprake geweest met veel ziekte, psychische ongemakken en andere nare spelingen van het lot, binnen mijn familie. Het was dus niet zo vreemd dat het daar bij mij toen zo tot uiting is gekomen.

We zijn nu iets dan vijf jaar verder, in mijn omgeving is het redelijk stabiel gebleven maar die angst aanvallen zijn bij mij altijd blijven hangen. Ik heb van alles geprobeerd ze het hoofd te bieden: van therapie, sport, dagboeken schrijven, mezelf er aan blootstellen tot voor mij totaal abstracte hulpmiddelen als meditatie, EDMR en uiteindelijk zelfs medicatie. En ondanks dat dat wel het een en ander verbeterd in mijn bewustzijn van lichaam en geest lukt het me maar niet er vanaf te komen. In welke vormen en maten het zich sinds het begin al bij me gemanifesteerd heeft is niet eenvoudig samen te vatten. Het werkt bij mij zo dat ik me in een periode waar ze heel veel opspelen ik me niet voor kan stellen dat het ooit weer beter zal gaan, en het me in betere tijden een mysterie is dat iets me ooit zo sterk onder de duim heeft gehad. En zo schakelt het alsof het een lieve lust is van zwart naar wit, terwijl een middenweg soms met geen mogelijkheid te vinden is. Er zijn momenten dat, met name in deze tijd van het jaar, het mijn wereld heel klein maakt. Ik moet mezelf dan echt bij elkaar vegen om iets te durven doen. Alleen de deur uitgaan betekend dan al duizelingen, een verlammend vermoeid hoofd alsof ik in een grote plastic bubbel zit, hevig zweten, hyperventileren en allerlei andere vage, niet altijd te verklaren sensaties. Ik verafschuw druktes en grote groepen, ondanks dat ik altijd graag naar festivals ging. Ben veel van mijn zelfstandigheid verloren en het zorgt zo nu en dan ook voor aardig sombere stemmingen waar ik veel van het plezier verlies in het het uitoefenen van mijn hobby's, waaronder ook in het filmkijken. De keren dat ik bloed heb laten prikken omdat ik me maar niet voor kon stellen dat mijn geest mijn lichaam zo in de maling nam, zijn niet meer op twee handen te tellen, en telkens kwam er weer een zelfde frustrerende uitslag, waarop ik op een gegeven moment heb moeten concluderen dat je beter alle botten in je lijf kunt breken dan zolang hiermee rond te moeten lopen.

Afin, zulk soort ellende, maar dan verhonderdvoudigt. De ongemakkelijkheid die jullie waarschijnlijk hebben gevoelt bij het lezen van het bovenstaande stuk en het mij kost om dit op een openbaar forum te durven plaatsen, is vergelijkbaar met het gevoel dat je ervaart als je de verhalen van de vrouwen in deze film hoort. Verhalen, in dit geval over seksuele uitbuiting, verwaarlozing of de leegte en het onvermogen iets te voelen, compleet uitgewoond, zichzelf een leeg omhulsel wanend dat enkel nog bevrediging vind bij een shot heroine. Veels te persoonlijk, met een stokje porrend in een open wond, en daardoor eigenlijk niet voor een ieders oog en oor. Een razende, monsterlijke tsunami van ellendige angstige overpeinzingen en menselijk leed die de vergankelijkheid en fragiliteit van ons bestaan perfect vat. Het ene moment kun je je heerlijk voelen, een wereld ervaren die je toelacht, kietelt en omhelst, om de dag erop zich weer tegen je te keren, een zielig, mijmerend hoopje mens achterlatend. De aanwezigheid van meelevende mensen is essentieel, maar het is en blijft jou strijd, niemand zal het ooit zo kunnen begrijpen en voelen als jij dat op dat moment doet, en dat maakt het toch misschien wel het eenzaamste gevoel denkbaar. En White Noise was voor mij ruim vier uur lang ''dat''. Een filmische mokerslag die je murw slaat met alles dat niet mooi is aan deze wereld, net zolang tot je niet anders kunt dan de schoonheid ervan te zien omdat verdrinken nou eenmaal nooit een optie is en hetgeen aan de oppervlak juist zoveel mooier is als je ook deze kant van het geheel hebt leren kennen.