Leaning into the Wind: Andy Goldsworthy (2017)

Dit is een documentaire over de kunstenaar Andy Goldsworth en zijn werk. Kenmerkend voor zijn kunst is dat hij met de natuur werkt waardoor zijn kunst ook niet in een museum zal passen: het zijn werken in de natuur die daardoor ook veranderen en bij uitstek op film kunnen worden vastgelegd. Het is moeilijk om zijn kunst nader te duiden: hij herordent de elementen in de natuur tot verbijsterende werken, hij worstelt met de tijdelijkheid van het permanente en het permanente van het tijdelijke maar zeker ook onderzoekt hij de interactie tussen mens en natuur waarbij de natuur wordt vermenselijkt en de mens vernatuurd. De titel slaat naar het streven van Andy als kunstenaar: het bewerkstelligen van een kort evenwicht (tussen mens en natuur?) tussen al het vallen c.q. een moment dat even helder is alvorens alles weer tot chaos vervalt.

Al met al biedt de film een prima alternatief aan een bezoek aan een tentoonstelling van een hedendaags kunstenaar.

Het is prettig om een kunstenaar te horen die zijn drijfveren en inspiraties kan uitdrukken zonder pretentieus te zijn. Andy Goldsworthy is gefascineerd door de natuur en wordt gedreven door een behoefte om zijn sporen na te laten op de plaatsen waar hij is geweest en waar hij van houdt. Soms doet hij dat op simpele wijze, bijvoorbeeld door tijdens een regenbui languit op een stoep te gaan liggen en zo zijn silhouet achter te laten, maar ook door de natuur op een kunstmatige manier te arrangeren. We zien hem op één van zijn favoriete plekken: een ogenschijnlijk doodnormaal stroompje waar een oude boom jaren geleden is omgevallen. Hier keert hij jaarlijks terug om een nieuw spoor achter te laten en de resultaten zijn simpel qua uitvoering, maar blinken uit door een combinatie van creativiteit en geduld. Zo zien we bijvoorbeeld hoe een kunstwerk met natte blaadjes door een stevige wind wordt verwoest. Goldsworthy heeft ook een vreemde obsessie met bomen en struikgewas, een motief in deze film dat een paar keer voor amusante momenten zorgt. Maar wat deze documentaire werkelijk boven het gemiddelde uit doet steken is de manier waarop Thomas Riedelsheimer (die regie, camerawerk en montage voor zijn rekening nam) het werk van Goldsworthy dusdanig in beeld weet te brengen dat je constant het idee heb dat je naar een nieuw kunstwerk zit te kijken. Dat levert weliswaar een fragmentarische documentaire op, maar wel ééntje die er fantastisch uit ziet.