Liefde Is Aardappelen (2017)

Persoonlijke, aangrijpende en prachtig geconstrueerde documentaire van Aliona van der Horst, dochter van een Nederlandse vader en een Russische moeder. Aliona's moeder raakte kort geleden verlamd en is haar spraakvermogen vrijwel volledig kwijtgeraakt. Wanneer Aliona's zus komt te overlijden erft Aliona een deel van het ouderlijk huis waar haar moeder en haar 5 zussen opgroeiden. Daar ontmoet zij haar neef en nicht met wie ze het huis opruimt en daardoor een sluier weet op te lichten over het verleden van haar Russische familie. De belangrijkste vondst is een serie brieven die Aliona's moeder schreef aan haar zus waarin ze schrijft over herinneringen die ze lang heeft weten te verdringen en die Aliona aanzetten om navraag te doen, onder anderen bij Tante Liza (de oudste zus van haar moeder) en, tevergeefs, bij de jongste zus die duidelijk geen prijs stelt op verder contact. De tegenstelling tussen de brieven van Aliona's moeder en de getuigenis van Tante Liza, die haar jeugd omschrijft als 'heel gewoon' en zich 'niet kan herinneren' dat er sprake was verhongering, wordt bijzonder pijnlijk wanneer Aliona haar tante confronteert met een geluidsopname van 20 jaar geleden waarin haar grootmoeder de trieste waarheid van hun leven onder Stalin onthult. Van der Horst zet een onthutsend beeld neer van een zwijgcultuur die zelfs 65 jaar na de dood van Stalin niet alleen de sporen heeft nagelaten bij diegenen die opgroeiden onder zijn schrikbewind, maar ook grote invloed heeft op de volgende generaties. Het zijn echter de grandioze animaties van Simone Massi, waarin Van der Horst probeert een schets te geven van het leven in Rusland ten tijde van Stalin en de rol die haar moeder (gemakkelijk te herkennen aan een rood hoofddoek) daarin speelde, die een onuitwisbare indruk achterlaten. De animatie die aansluit op de Hongersnood van 1933 is een mini-meesterwerk binnen deze meesterlijke documentaire die je niet licht zult vergeten.