The Russian Woodpecker (2015)

Aardige documentaire van de exentriek ogende maar sympathieke regisseur/verteller/kunstenaar Gracia. Zijn lef om verbanden te leggen tussen de ramp in Tsjernobyl, een nabij gelegen radarstation tot en met de Krimcrisis, werd zeer gewaardeerd door diverse critici.

Persoonlijk vond ik zijn verhaal niet helemaal vlekkeloos, bij vlagen suggestief, maar in ieder geval uitdagend/prikkelend zoals een docu hoort te zijn.

En er word ons een blik gegund in een werelddeel waar we normaliter niet al te veel van komen te weten. Russen en Oekraïners zijn hier echte mensen van vlees en bloed, en dat is ook wel zo prettig om eens te zien.

Fedor Alexandrovich is een eigenzinnige kunstenaar en activist die als kind Tsjernobyl moest ontvluchten na de ramp met de kernreactor aldaar en kunst gebruikt om kritiek te leveren op het Russische regime en Poetins pogingen om Oekraïne in te lijven. Hij keert terug naar Tsjernobyl en beklimt de enorme Duga-2 radartoren die zich net buiten Tsjernobyl bevindt. Is er een verband tussen deze toren de geheimzinnige radiogolven van 10Hz (die op de radio klonken als een specht)? En is er een direct verband te leggen met de kernramp aldaar? Alexandrovich bezoekt een indrukwekkende lijst aan hoogwaardigheidsbekleders en trekt zijn eigen conclusies. Die conclusies zijn niet waterdicht maar toch zien we hoe Alexandrovich een oogopslag of een bepaalde lichaamsleiding ziet als een bevestiging van zijn theorie. Iedere kijker dient zelf te bepalen in hoeverre die lezing juist is, maar Gracia toont ons hoe een samenzweringstheorie tot stand komt en hoe die theorie kan uitgroeien tot een obsessie. Fascinerend.