Les Mains Sales (1951)

Wat zie ik, nog geen vlijmscherpe observaties van de existentialisme buffs voor een verfilming van existentialistische auteur Sartres gelijknamige stuk door auteurs Rivers en Berriau ? Misschien komt het omdat de existentialisme buffs hier eerder Camus en Heidegger buffs zijn...al schreef die laatste weinig stukken geloof ik.

Sartre wat meer zoals de gekende klassieker uit 48 , die 3 jaar later tot film werd bewerkt en waarvoor hij zelf het scenario schreef. De regisseurs - weet niet wie wat deed- zullen niet te veel bellen doen rinkelen bij cinefielen, waren vooral werkzaam in het theater en die Berriau produceerde de meeste van Sartres toneelwerken . Ze verloochenen hun afkomst hier niet : duidelijk verfilmd toneel, sober geensceneerd en met de nadruk op de boodschap via de dialogen. Didactisch opgezet, geen sfeervolle mooifilmerij. Een Lehrstück bijna. Hoewel je gezien het bouwjaar, inhoud en strekking een noir zou mogen verwachten is dat hier- ten overvloede- volstrekt niet aan de orde.

Behalve een Lehrstück ook een allegorie op de commie resistance in Frankrijk tijdens de oorlog, en een verhuld commentaar op de gebruikelijke "wat te doen " vraag na die oorlog, waarin de auteur zijn gekende visie op de politiek geeft. Een Sartre die zich zelf in die oorlog schijnbaar erg verdienstelijk maakte voor het verzet door koffie te slurpen in rive gauche café's . Gelukkig compenseerde hij door na 44 alsnog een verzetsheld op papier te worden.

De inhoud is ongetwijfeld algemeen gekend : overbodige mens Hugo engageert zich in het fictieve Illyrië door zich aan te sluiten bij het communistische verzet, en krijgt als missie het liquideren van Hoederer mee. Die zou rogue zijn gegaan en heulen met reactionaire, burgerlijke krachten. Vol goede moed gaat Hugo undercover als secretaris van Hoederer, ontdekt dat deze niet zo'n salaud is als hij hoopte en dat een moord plegen even iets anders is dan je tanden poetsen. Bovendien is Hugo zo onverstandig om zijn onnozele vriendinnetje Jessica mee te nemen naar de verblijfplaats van Hoederer op het land, met verrassende en catastrofale gevolgen...

Hoe het allemaal afloopt zal verder wel gekend zijn, en zoals te verwachten viel heeft de film een flashbackstructuur die op weinig verrassende wijze is uitgewerkt. Zowel visueel als formeel geen toeters of bellen hier, en opgenomen in een dorpje even buiten de studio's. Het gaat dus om de boodschap, en - wat me eigenlijk nooit eerder was opgevallen- die zouden we later heel veel terug zien komen in de late sixties en seventies politieke srillers over terroristische/ verzetsgroeperingen, tijdens welk conflict of regime dan ook *. Maar dat is invloed teruggaande op het stuk natuurlijk, niet de film die volgens mij nooit erg gekend is geweest.

In de hoofdrollen hebben we Gelin als Hugo en Sartreregular Brasseur als Hoederer , weinig mis mee verder al mag het duidelijk zijn dat het acteerwerk anno nu wat maniëristisch overkomt. Rest van de cast meest toneelspelers met een marginale rol in de cinemageschiedenis.

Zoals jullie weten heb ik als neo- positivist zelf verder weinig met dit soort existentialistisch geneuzel , voor de liefhebbers is er echter sinds kort de Franse DVD van Rene Chateau die uiteraard als rip kan worden gedownload met fansubs. Ik kan me niet voorstellen dat de existentialisme buffs die niet voorbij hebben zien komen, maar vermoedelijk is voor hen deze bewerking te "schools " .

* : Zoals gekend maakte auteur Elio Petri in de seventies voor de RAI een teeveeverfilming van het stuk, met ene Marcello Mastroianni als Hoederer/