Zerkalo (1975)

Heerlijk dedain, ik geniet van jou.

Niks dedain!

Als ik een van mijn favo films uitleen, krijg ik de dvd na 6 maanden ongezien weer terug!! En deathproof lukt wel. Ik voel me wel eens eenzaam! Gelukkig kan jij wel van mij genieten!?

Dedain is soms onvermijdelijk hoor.

En ik heb gelukkig mijn vrienden op moviemeter.nl nog. 1 jaar geleden was ik nog de enige die Zerkalo op 1 in de top 10 had , nu zijn we met z'n drieen, welkom !

Solyaris was de eerste film waarvan ik ineens nog steeds beelden voor me zag de volgende dag. Tot ik Zerkalo zag gister en nu ben ik al vandaag de hele dag zoet, met vooral dit beeld: de vrouw die met haar kopje aan de tafel zit.

Het was een zware zit (mede door oncomfortabele stoel) maar het is wel intrigerend.

Gisternacht voor het eerst een film van Andrei Tarkovsky gezien, Offret. Letterlijk zwaar onder de indruk, ga ze allemaal bekijken. Ik begrijp wel wat jawaka bedoelt met het niet laten zien aan vrienden. De mooiste films geven mij het gevoel ook altijd speciaal voor mij gemaakt te zijn. Onzin natuurlijk, er zijn hier toch ook filmliefhebbers die niet blind zijn en zo heb ik nog wel een paar vrienden ook. Ik zal nog laten weten hoe deze film me bevalt.

Weer een erg geslaagde film van Tarkovsky. Ik vind het altijd erg lastig om een stukje over zijn films te schrijven aangezien hij beeldend heel direct het gevoel aanspreekt en een vertaling van deze beleving vrijwel altijd in het niet valt bij de platte verwoording van de ervaring. Ook bij Zerkalo is dit het geval. Met een montage die constant qua creativiteit in beweging is en schitterende moving-shots wordt er weer een stukje filmmagie op het scherm getovert. Geweldige film.

Help!

Ik ben de commentaren vanaf pagina 1 beginnen lezen, maar geef toe dat ik na pagina 2 gestopt ben. Want ik voel me een vreemde eend in de bijt, en deze Zerkalo maakt me duidelijk dat ik lang niet vatbaar ben voor elke filmklassieker (ik had het onlangs ook met 'L'année Dernière à Marienbad' - waarbij ik een vijftal keer dacht/hoopte dat de film zou eindigen, maar waar ik wel compleet verbluft was door de visuele schoonheid en opgewekte sfeer - , maar dat was van een verteerbaarder niveau dan bij deze Tarkovsky). Ik las hier dat Tarkovsky niet veel moest weten van symboliek en dat je zijn films puur moet ondergaan zonder naar onderliggende verbanden op zoek te gaan. Dat wist ik niet, en misschien spruit hier wel een deel van mijn frustratie uit voort aangezien ik zowel als onbewust op zoek ging naar onderliggende verbanden tussen het "hoopje" scènes. Zoals ik dus met David Lynch doe: genieten van de rit, maar stiekem toch aan het puzzelen slaan.

Puzzelen bij een Tarkovskyfilm is dus blijkbaar nog frustrerender dan te puzzelen bij een Lynchfilm (wegens niet eens wenselijk/gevraagd). Komt hierbij ook dat ik eigenlijk niet echt genoot van de film, Zerkalo zoog me allesbehalve op. Op sommige momenten ziet de film er mooi uit en intrigeert hij, maar tijdens het merendeel van de scènes zat ik er gewoon maar gefrustreerd naar te kijken zonder dat mijn emoties het overnamen van mijn ratio.

Ik kan alleen maar zeggen dat ik wel begrijp dat Tarkovsky allicht een goed doordachte film gemaakt heeft en niet zomaar her en der iets bij elkaar gegooid heeft. Voor het werk dat aan de basis lag heb ik respect. Maar helaas pakt Zerkalo me voorlopig niet en dat vind ik zowel frustrerend als jammer, gezien de vele positieve reacties hier. Voorlopig blijft het voor mij een bijzonder kille, afstandelijke film. Een film zonder al te veel schoonheid bovendien, in mijn ogen tenminste. Twijfelend tussen een 2,5* en een magere 3*, en ik geef eerlijk toe dat het de sociale verplichting is (maar toch ook wel de paar scènes die erg verzorgd oogden) die me doet neigen naar een magere 3*. En een herziening zit er voorlopig de eerste jaren niet in wat mij betreft... Na Solyaris weeral een Tarkovskyfilm die me niet wist te raken: jammer, maar helaas.

3*

Wat betreft symboliek: Tarkovsky vond het volgensmij maar niks als je makkelijk cultureel geaccepteerde symbolen in een film zou stoppen: á la de vogel betekent vrijheid.

Het is een autobiografische rit die heel fascinerend is en omgaat met herinneringen. Hoewel ik me kan voorstellen dat je niet altijd helemaal emotioneel gepakt werd, had ik dat ook af en toe. Maar sommige beelden/herinneringen in deze film zijn nu deel van mijn eigen geheugen en dat vind ik al een hele prestatie op zich.

Een herziening over een jaar ofzo is misschien wel op z'n plek.

Ik had de film ontleend in de lokale bibliotheek. In plaats van hem vandaag terug te brengen, heb ik besloten hem nog even bij te houden in de hoop hem nog eens te bekijken in de loop van deze week. Hij fascineert me gewoon en hoop dat ik met de nieuwe kennis de film beter kan appreciëren, ook al acht ik de kans groot dat hij me opnieuw zal frustreren

Dan eindelijk eens een echte Tarkovsky gezien.

Pure magie, meer beeldpoëzie dan een speelfilm. Ik begreep weinig van het verhaal, pas nadien de achterflap gelezen. Veel van de tekst/poëzie ontging me, omdat dat via de ondertiteling niet werkt. Maar daar gaat het hier ook niet om.

Tarkovsky brengt alles tot leven, de bomen, de lucht, de muren, de ruimte, alles zindert en vibreert, alles is bezield, vol energie vol betekenis.

Die hele discussie over wel of niet symbolisch, Ik denk dat Tarkovsky zei dat hij niks met symbolisme an sich had, omdat alles een diepere laag heeft, alles kan symbolisch werken, maar symbolisme is daarvoor een te eng begrip.

Hier is een beeld- én- geluid -tovenaar aan het werk geweest. Want ook het geluid is magisch. Ongekend, dat hij deze film in de Sovjet-unie heeft kunnen maken en niet in de Goelag is beland! Deze film maakt je vrij. Moet je voorstellen wat voor inpact dit had in de CCCP van midden jaren '70. Respect!!!

Een grote inspirator voor filmmakers, zie bv Antichristvan Lars Von Trier.

Mijn 4e Tarkovsky, deze Zerkalo. Aan het verhaal is geen touw vast te knopen, niet voor mij in ieder geval, maar dat had ik wel verwacht. Maar... er valt genoeg te genieten.

Schitterende cinematografie en sterke muziek - vaak ook mooi ingezet. Tarkovsky speelt op een prachtige manier met beeld en geluid en doet je (een klein beetje) in een trip belanden, zoals vaker bij z'n films; voor zover ik ze zag in ieder geval.

Maar weer kom ik helaas niet verder dan drie sterren bij een 1e kijkbeurt voor een Tarkovsky, maar ook weer is deze 1e kijkbeurt een uitnodiging voor de herziening.

Na Stalker mijn tweede Tarkovsky en ik voel me net Bassie: ik snap het wel, maar ik begrijp het niet. Het voelt in ieder geval heel erg intiem aan, maar ook incoherent waarbij het ook niet helpt dat er dubbelrollen zijn. In ieder geval zorgt dat ervoor dat de film meer tot herziening uitnodigt dan Stalker doet, dat toch veel rechtlijniger is. Al vrees ik dat ander werk van Tarkovsky eerder aan bod zal komen.

Visueel zaten er mooie momenten in, het water dat langs de muren loopt, het huis in de wind, de gordijnen, wat allemaal monochromatische scènes zijn. Het zijn vooral dit soort scènes waarnaar ik op zoek ben, en waarvan het me niet zou verbazen als ze tot inspiratiebron voor Tenshi no Tamago van Oshii hebben gediend. Erg fijn, maar helaas houdt het wat visuele magie betreft bij die scènes op. Voor de rest nog een paar aardige beelden, maar net als bij Stalker valt het op dat er aan visuele kracht verloren wordt zodra er in kleur geschoten wordt, wat jammer is. Wat de archiefbeelden in de film doen, is me helemaal een raadsel. De soundtrack was redelijk tot goed. Soms aardige geluidseffecten, en de muziek was klassiek wat ik erg prettig vond, al was de geluidskwaliteit van Bach op het einde wel erg brak.

Uiteindelijk blijf ik met het gevoel dat er audiovisueel nog veel meer uit te halen viel, maar dat de regisseur te vroeg tevreden was. Wat plot betreft heb ik gewoon een herziening nodig. In afwachting daarvan zet ik laag in. 2,5*.

Jammer

Ik heb Stalker onlangs gezien, en die film vond ik gewoonweg top. Maar wie hier een 2de Stalker verwacht komt van een bescheiden jacht thuis

Het leek me eigenlijk een interessante film te worden. De beschrijving klinkt interessant, maar de uitwerking lijkt nergens op

Je kan er niet omheen. De film is veel te ingewikkeld gemaakt. Ik heb het al bij Memento gezegd (wat een vergelijking!), maar een regisseur moet er alles aan doen om het verhaal zo makkelijk mogelijk over te brengen. Opzettelijk obstructies zijn voor mij dan ook een doorn in het oog. En je kan er niet omheen; de fragmentarische manier van vertellen verpest gewoon alles.

Ik had al mijn hoop dan maar gezet op een samenhangend einde, alwaar de puzzelstukjes in mekaar zouden vallen. Mooi niet. Hoe verder de film vorderde, hoe minder optimistisch ik werd.

Een interessante aspect in een film vind ik (hoe cliché het ook is) WO2. Maar wie emotionele of aangrijpende getuigenissen en gebeurtenissen verwacht uit het leven van de hoofdpersoon is er ook aan voor de moeite. Een paar klankloze beelden uit het stoffige sovjetarchief waar op krakkemikkige wijze geluid onder gezet wordt (Er stapt 20 man door een rivier, en het lijkt alsof 1 iemand door een plasje stapt).

Hier en daar zijn er nog wat beelden tussen gegooid van een jongen die gewoon wat rond loopt. Geen oorlog te zien.

Een 2de punt waar je misschien kan naar uitkijken zijn de gedichten. Maar deze zijn eigenlijk totaal ongepast en irrelevant in de film. Kon Tarkovsky senior niet gewoon een dichtbundel uitbrengen in plaats van screenplay in de film van zijn zoon op te eisen?

De scène's afzonderlijk zijn natuurlijk wel sterk. Ze bevatten weer een zeker grauwheid, al was Stalker een pak grauwer en sfeervoller.

Ook de acteerprestaties zijn zeer overtuigend. Van de kleine jochies tot de oude dametjes. Allen spelen zij uitzonderlijk goed.

Daar ligt het dus allemaal niet aan.

2,0* En eigenlijk is dat al te veel.

PS: Is dat een deel van de opnameapparatuur, die schaduw links bovenaan bij de eerste scéne?

Ik ken deze film niet, maar waarom zou je een tweede Stalker verwachten? De omschrijving lijkt er totaal niet op.

Tja, dit is natuurlijk puur subjectief. Vervang 'je' maar door 'ik', want er zijn hier erg veel mensen die hier wel iets mee kunnen. O, en een regisseur moet natuurlijk helemaal niks.

'The return', 'The Piano tuner of earthquakes', 'Blade runner', 'Clean, shaven' en pak-hem-beet driekwart van het oeuvre van David Lynch halen nu juist hun kracht uit het ongrijpbare, uit datgene wat nu net niet uitgelegd wordt.

Het is een voorrecht om als kijker de leemtes te mogen invullen en zo tot eigen (en eigenzinnige) interpretaties te komen, geen vloek.

Ik Doe Moeilijk schreef:

(quote)

Ik ga deze op een bordje schilderen!

Met een nickname als de jouwe verwondert dat me niet

Een voorproefje zonder "opzettelijke obstructies": spiegel in een spiegel

Van alle regisseurs die mij fascineren is Tarkovsky waarschijnlijk degene wiens films bij mij het laagste scoren. Ik heb hem best hoog aangeschreven staan, maar alleen Stalker behoort tot mijn favoriete films, met een beoordeling van een 4,5*. Bij de rest van de films werd ik niet direct enorm gepakt, maar was ik wel geïntrigeerd en heb ik ook wel de indruk dat een herziening wonderen kan doen. Tarkovsky is voor mij de regisseur bij uitstek waarvoor ik in de stemming moet zijn. Ik heb de meeste via de MovieMeter pakketservice gezien en hoewel ik de pakketservice geweldige vind ik Tarkovsky niet zo geschikt om zomaar in een week geforceerd te moeten kijken.

Deze introductie schrijf ik voor het contrast met mijn kijkervaring van Zerkalo. Deze keek ik namelijk toen ik in de stemming was voor Tarkovsky, los van de pakketservice. Net als de meeste Tarkovsky's levert het weer geen echt hoge score op, zelfs een onvoldoende dit keer (de stem van Andrei Rublev moet ik verhogen, die blijft toch wel sterk hangen). Helaas is er een verschil met mijn ervaring van Zerkalo ten opzichte van de andere Tarkovsky's. Ik was dit keer namelijk helemaal niet geïntrigeerd. De grootste verrassing kwam toen ik me in de tweede helft erop betrapte dat mijn houding richting de film zo goed als compleet apathisch was.

Ik heb op het internet opgezocht hoe andere mensen deze film ervaren hebben. Ik kwam vooral veel lovende woorden tegen, zoals te verwachten viel van een film die in de top 100 van They Shoot Pictures staat. Ik kwam zelfs een bericht tegen die beweerde dat dit dé film is die de ervaring van Het Leven vangt. Nota bene de tweede film die ik in korte tijd zie waar zo'n onmogelijk predikaat aan geplakt wordt, na Au Hasard Balthazar. Ook die Bresson wist mij niet helemaal te pakken. Betekend dit dat ik geen onderdeel uitmaak van Het Leven of geen Leven heb? De twee films lijken nauwelijks op elkaar, maar ze hebben voor mij de belangrijke overeenkomst dat ze allebei totaal humorloos zijn, terwijl ik de indruk heb dat humor veel te vinden is in Het Leven. Maar ik dwaal af en het wordt wat flauw zo. Wat ik probeer te zeggen is eigenlijk dat ik misschien nog nooit zo sterk bij een film het gevoel heb gehad dat er een gigantische muur staat tussen mij en de film. Dat ik Zerkalo niet begrijp is niet zozeer het probleem, ik was er op voorbereid dat er geen begrijpelijk verhaal in zat en ik had me er op ingesteld om de film gewoon over me te laten komen. Ook had ik al snel in de gaten dat het om herrinneringen draait.

Het probleem was de vraag: wat moet ik met deze herrinneringen en beelden? Ze zeggen me heel weinig over het algemeen. Natuurlijk leveren ze associaties op, maar alle beelden roepen onvermijdelijk associaties op. Hier maakte ik geen associaties die ook daadwerkelijk boeiend waren. Van te veel momenten had ik gewoon geen idee wat Tarkovsky ermee wilde uitdrukken, momenten die me verveelden en simpelweg niet aanspraken. Bijvoorbeeld die scène waarin de moeder druk door een drukkerij loopt, zichtbaar aangeslagen door iets. Vervolgens gaat ze spelling van een tekst controleren en uiteindelijk geeft ze aan iemand toe dat een woord haar dwars zat, maar wij als kijker krijgen niet mee wat dit woord was. Wat moet ik met een scène als deze? Dat ik het mysterieuze woord niet te horen kreeg was niet eens zozeer het grote probleem, al had het de scène wellicht kunnen redden. De vraag is hier: wat is er boeiend aan een vrouw zenuwachtig te zien rond rennen zonder ook maar één hint te geven van wat haar probleem is? Haar een spellingcheck zien doen is ook niet bijzonder boeiend. De hele film was me misschien iets te obscuur. Veel losstaande scènes die vooral bestaan en verder weinig doen. Tarkovsky geeft me bijzonder weinig om mee te werken. Ik vraag niet om een verhaal, maar om, tja, iets. Nu zag ik gebeurtenissen die ik niet kon plaatsen, mensen die ik niet leerde kennen, emoties die ik niet begreep, enzovoorts. Voor sommige mensen betekend Zerkalo duidelijk de wereld, voor mij betekende het niets, vrij letterlijk. Ik kan me ook moeilijk voorstellen dat een herziening daarbij helpt.

Ik wil verder niet zeggen dat het complete rommel is. Ik kan moeilijk ontkennen dat het allemaal knap geschoten is. Tarkovsky kon waarschijnlijk schitterende beelden filmen met zijn ogen dicht en hij is een meester van geluid. Respect voor de scène met wuivende gras (kennelijk gedaan met helikopters) of die waar een vogel precies op het hoofd van het jongetje land. Dit waren korte hoogtepunten voor mij. Toch ben ik ook over de visuele aspecten niet zo enthousiast als over andere Tarkovisky's. Het bleef vaak vooral een bewondering voor de technische kant van de cinematografie en niet zozeer voor wat er daadwerkelijk te zien was.

Het verbaast me nog enigzins dat deze zo hoog scoort op zowel MovieMeter als IMDB. Niet dat ik verwachtte dat hij een onvoldoende zou halen of dat ik mijn ervaring gelijkstel met die van iedereen, maar ontoegankelijke films als deze krijgen bijna altijd wel een groot aantal sterke tegenstanders. Kennelijk spreekt dit een groter publiek aan dan je op het eerste gezicht zou verwachten. Tijd voor een Hollywoodremake?

2*

Mooie persoonlijke kritiek...helaas niet positief. Maar wel oprecht. Misschien is Tree of Life een soort remake... Nee deze film is niet te remaken...gelukkig.

Voor wie is deze spiegel oorspronkelijk bedoeld? Toen deze film werd gemaakt bestond USSR nog en het communisme was het totalitaire systeem dat heerste. Religie was taboe en censuur heerste. Tarkovksy als spiritueel geinteresseerde mens moest daar mee omgaan. Om zo'n extreem controlerend systeem te ontglippen...en stiekem te bekritiseren vergt een radicale vorm. Voor mij gaat de film over (mis)communicatie en het onzegbare. Vandaar veel aandacht voor literatuur, droom en herinnering en vooral sfeer. Over onderkoelde humor gesproken: de titel De Spiegel is volgens mij ook ironsich...mensen kijken het liefst naar films waarmee men zich kan identifiseren. Maar door de opzet van de film lijkt de spiegel hier gebroken. De kijker moet de scherven, zeker nu, bijelkaar vegen.

De eerste 'scherf' van de stotterende jongen zei me bij de eerste kijkbeurt totaal niks....maar toen o.a. bovenstaande in mijn achterhoofd begon te dagen begon de film te leven. Die jongen lijkt te staan, bewust onnadrukkelijk om censuur te ontduiken, voor de onmondig gemaakte Russische mens die op bevel het systeem moet napraten..... Vandaar ook het jongetje (van dat vogeltje) dat een bevel anders uitvoert omdat hij de uitdrukking anders interpreteert. Poëzie speelt dan ook een belangrijke rol. Maar ook persoonlijke misverstanden, irritaites, herinneringen bepalen de sfeer. Reflectie dus..

Vergeet niet dat Tarkovksy belang had bij zijn zwijgen zeker zolang het communisme heerste....

Als Rus die klem zat in het systeem moet deze film diep onder de huid gekropen zijn....

Als je Zerkalo analyseert dan heb je weinig keuze dan het filmwerk, het raadsel, de persoonlijke expressie, te waarderen. Natuurlijk is het een knap, origineel, authentiek kunstwerk. Als je afgaat op de beleving van Zerkalo, is het een vervelende film die structuur lijkt te missen. Tarkovsky mocht de kijker wel wat meer tegemoet komen want eigenlijk wordt er niets duidelijk. Rekening gehouden met het feit dat het door de censuur van de Sovjet-Unie moest en dat daardoor hier en daar wat maatschappijkritische visies verhuld moesten worden, kun je Zerkalo weer de hemel in prijzen, hoe Tarkovsky zo subtiel te werk is gegaan. Maar dat maakt het ook niet leuker om de film te kijken. Bij het kijken kreeg ik wel een idee wat voor psychologische thema's hij behandelde, maar voelde helemaal niet de behoefte om dieper te graven. Het maakt me niet uit hoe artistiek of diepgaand het is, ik vind niet dat je het kunt maken om allerlei losse scènes zonder herkenbare structuur achter elkaar te plaatsen, en dan hier en daar mooie klassieke muziek draaien en een een of ander gedicht voor te dragen. Natuurlijk is het niet verkeerd om een verhaal op een andere manier te vertellen, integendeel, maar hier kon ik helemaal niets mee. Ongetwijfeld een diep persoonlijk werk waar hij heel erg veel heeft ingelegd, maar ik heb echt geen zin om er in te duiken. Voor een buitenstaander totaal niet prikkelend of innoverend. Geprezen cineast of niet, ik kon helemaal niets met deze Tarkovsky en ik heb ook weinig zin om nog een andere film van hem op te zetten.

AddictedToMovies schrijft:

Dat is helemaal jou keuze, natuurlijk. Maar Tarkovki's 'Stalker' en 'Nostalghia' zijn visueel zo nodig nog mooier en, hoewel ze allebei ook raadselachtig zijn, zijn ze minder 'vaag' (bij gebrek aan een betere term.

Dus je zou nog een voorzichtige poging kunnen wagen...

Oh, vandaar die geniepige microfoon op de achtergrond.

Het zal me niet verbazen dat die microfoon bewust als een soort knipoog bedoeld was. Ik kan me niet voorstellen dat Tarkovsky dit over het hoofd gezien heeft. Tarkovsky ensceneringen waren zeer perfectionistisch opgezet. Die stotterende jongen draagt ook een soort badge of insigne...hij lijkt me iets van een communistische jongerenclub. Misschien is er een kenner die daar meer van weet....

Verder lijkt het een tv programma te zijn...dat maakt het extra curieus. En er is sprake van een soort hypnotische seance...

Deze film is de beste anti-ideologie film die er maar kan zijn: kijk in de spiegel en denk (reflecteer) kritisch en bovenal voel.... Iedere te ver doorgevoerde interpretatie neigt naar ideologisering...

Het onzegbare dus.

Voorlopig heb ik er weinig zin in, maar ik zal hem niet voor de rest van mijn leven ontlopen hoor. Stalker moet ik uiteindelijk wel eens zien natuurlijk. Ik kan me overigens prima vinden in TOR's stuk.

Zerkalo lag al jaren te wachten op een kijkbeurt, maar naarmate de jaren verstreken kreeg ik er steeds minder zin in. Nu ben ik gedwongen door het Tipspel toch de film gaan kijken en dat was helaas geen succes.

Tarkovsky neemt in deze film veel te veel hooi op z'n vork. Zware muziek, moeilijke gedichten, dubbelrollen, droom sequenties, nietszeggende archiefbeelden, een niet-chronologische vertelstructuur en de totale afwezigheid van een plot maken dit werk voor mij niet te behappen. Ik ben best wat zware films gewend, maar ik moet toch minstens weten waar het over gaat. En dat is bij Zerkalo geen moment het geval geweest.

De enige zaken die er voor mij positief uitsprongen was de soms prachtige klassieke muziek (vooral Bach) en bij vlagen ook het camerawerk. Sommige droombeelden zijn mooi vormgegeven en zorgden ervoor dat ik de film in ieder geval heb uitgekeken. Niettemin begon ik halverwege op de klok te kijken en ik was dan ook blij toen het afgelopen was.

Deze twee positieve aspecten zorgen voor 2**, want verder haalt Zerkalo het niet bij Solyaris of Stalker.

Als je gedwongen voelt om te gaan kijken, ondanks de toenemende tegenzin, dan neem je als kijker direct al zelf teveel hooi op je vork...Wat een idioot idee om film op die manier te benaderen.

Mijn 2e Tarkovsky en ook Zerkalo was en is overtuigend, nog net geen meesterwerk als Stalker, maar het komt in de buurt. Een structureel plot ontbreekt volledig in deze film en er komt een warrig geheel van niet-chronologische fragmenten op ons af waardoor het ook even duurt voordat je in de gaten hebt waar de film over gaat. (komt ook vooral door de dubbelpersonen) Na een tijdje werd dus duidelijk welk personage wie was.

Wat opvalt aan deze film - en ook aan Stalker - is de ongelovelijke magische werking van de combinatie beeld en geluid. Druppels hebben nog nooit zo mooi geklonken, deuren die mooi kraken etc. Het beeld is ook prachtig, voor de oorlog zien we nog grauwe en donkere beelden, om na de oorlog veel kleur te zien. (mooie symboliek ook, die wel vaker in de film te vinden is) De muziek is uitstekend uitgekozen en vooral de klassieke stukken werken magisch in de film.

Het verhaal speelt zich eigenlijk af rond de vervaagde herinneringen van de stervende Alexei die zijn ex - zo lijkt het - niet meer kan onderscheiden van zijn moeder. Zo komen we op het dubbelpersonage van de goed spelende Margarita Terekhova. Hij heeft een slechte band met zijn moeder en ook met zijn ex. (wellicht symbolisch gezien zijn herinneringen) Hij probeert een band om te bouwen met zijn zoontje aangezien hij in zijn jeugd zijn vader lang heeft moeten missen. Ook dit gaat moeizaam aangezien zijn zoon al net als zijn vader begint te worden, iets wat zijn moeder niet kan verkroppen. Uiteindelijk komen we dan tot het eind waar herinnering en het hedendaagse een worden en we tot een prachtige sterfbed scene komen waar hij het vogeltje nog steeds heeft en waar we zijn laatste herinnering zien.

Mijn favoriete momenten zijn wel in het begin wanneer de dokter langs is geweest en er een prachtig gedicht word verteld met in het beeld de huilende moeder, wanneer de moeder de haan slacht - waar ze ook wel erg eng kijkt - en met het daarop volgende gedicht. De eindscene blijft nog het mooist

De titel zou je ook op verschillende manieren kunnen zien. Ik zie het vooral als de 2 kanten van de wereld, en dan vooral de Sovjet-wereld. De spiegel biedt een mooie kant (is bijv. te zien aan het vogeltje dat Andrei volkomen lijkt te vertrouwen) en de duistere kant. (bijv. de oorlogsbeelden) Dat laatste is ook zeker een hoogtepunt van de film. De mooie afwisseling tussen de keiharde realiteit van de wereld doormiddel van de oorlogsbeelden en het opgroeien en verwerken van slechte relaties in die wereld. Ook de gedichten zijn zo ongelovelijk mooi, op een prachtige toon verteld, mooie teksten en in mijn beleving erg kritisch op de maatschappij van toen. Knap ook dat Tarkovsky zo subtiel nog maatschappijkritiek kan toepassen in deze film, zeker in de toenmalige Sovjet-Unie en zijn censuur.

Toch krijgt de film (nog) net geen 4,5*. Het mist net het gevoel wat ik bij Stalker had, maar misschien verandert dat nog bij een herziening. (iets wat ik met Stalker ook had)