Bronenosets Potyomkin (1925)

Interessant om eens te zien, maar toch een beetje teleurstellend. Het ligt er wel erg dik bovenop dat dit pure propaganda is en dat vond ik toch storend. Veel realistisch ogende beelden, maar dan zie ik toch liever de expressionistische films uit die tijd.

Beetje hetzelfde als bijv. Sunrise, leuk eens te zien, zitten hele leuke dingen in, maar als geheel valt het nogal tegen.

Een tamelijk heroisch gebeuren met bij vlagen geweldige shots (de scenes bij de trappen zijn behoorlijk geniaal, net als die scene met het mist boven het water). Lang niet altijd even interessant om te volgen, maar gelukkig duurt het ook weer niet te lang dat het irritant wordt.

2.5*

This is a battleship, show some respect for yourself and your men on the Potemkin

Ik was eigenlijk al tijden benieuwd naar Eisensteins Battleship Potemkin maar ik vond hem nooit in de gewone winkels en op het internet kostte hij al gemakkelijk 20€. Gelukkig bracht de zender Arte een oplossing door de film uit te zenden, al was het dan wel met Franse subs.

Dat was dan ook de reden waarom het een tijd heeft geduurd voor ik effectief aan de film begon. Nu is het gelukkig een silent film, die nooit echt een snel verhaal bevatten, maar om een film te volgen met Russische bordjes die worden vertaald is toch vrij moeilijk. Mijn Frans op zich is gelukkig dan wel weer redelijk waardoor ik toch het merendeel van de film heb kunnen meepakken. De film op zich is ingedeeld in 5 hoofdstukken waar het ene hoofdstuk soms een pak interessanter is dan het andere. Persoonlijke favoriet is toch de magnifieke trappenscène die later door DePalma werd gebruikt voor zijn epos, The Untouchables. Het probleem dat ik alleen heb bij silent films is dat ik me nooit echt zo goed kan in leven de personages en het bijhorende verhaal maar Battleship Potemkin is één van de weinige films die daar heel dicht bij komt. Ik heb eigenlijk geen idee waarom maar door de hoofdstukken bleef de film me eigenlijk heel de tijd boeien, alhoewel ik door de Franse ondertiteling sommige zaken niet al te goed meekreeg.

Ik vind het altijd moeilijk om de cast te beoordelen in dit soort films. Eigenlijk moet je als acteur niet veel doen dan wat over the top gaan met je gezichtsuitdrukkingen. Zo ook in Battleship Potemkin maar storen doet het allemaal niet. Het idee van Eisenstein om geen echte acteurs in te huren maar amateurs die gewoon leken op officiers of andere matrozen paste dan wel goed in de film. Ik zeg het nog eens, bij dit soort films moet je geen fantastische acteurs casten.

De reden waarom Battleship Potemkin wordt gezien als een filmklassieker is niet voor zijn acteurs en ook niet voor zijn verhaal maar voor de montage. Althans dat is toch wat ik had gehoord en met dit in het achterhoofd stelt Eisenstein toch wat teleur. Oké, je moet de film natuurlijk in zijn tijdsbeeld zien en in 1925 zal het vast allemaal zeer vernieuwend zijn geweest maar heden ten dage voelt het allemaal serieus achterhaald aan. Dat neemt niet weg dat ik niet kon genieten van de snelle montage en de flitsende beelden maar toch krijg ik het gevoel dat ik de film niet ten volle kan waarderen juist doordat het allemaal later verschillende keren is nagedaan. Gelukkig duurt de film ook niet te lang want vaak beginnen silent films mij nogal snel te vervelen.

Interessante film om eens een keer te hebben gezien maar in mijn ogen niet koopwaardig. Misschien als ik hem ooit nog eens zie met verstaanbare ondertitels dat mijn stem omhoog gaat maar voor nu krijgt Eisenstein een dikke voldoende.

3.5*

Daar ben ik het helemaal niet mee eens. Sterker nog: de montage van Potemkin is beter dan veel hedendaagse films.
Eisenstein was een enorme vernieuwer en de die eerste aan de hand van beeldtaal (vooral montage) een emotionele reactie wou (en kon) oproepen. Dit werkte en is van invloed op vrijwel elke hedendaagse film. Zelfs een nieuwsuitzending zou anders zijn zonder Eisenstein.

Joseph Goebbels (minister van propaganda onder Hitler, de politieke idealen van het nazisme botsen met die van het communisme): "a marvellous film without equal in the cinema ... anyone who had no firm political conviction could become a Bolshevik after seeing the film."

Een voorbeeld (ooit gelezen): als er een reportage wordt gemaakt over rellen tussen oproerpolitie en krakers die vanop de daken stenen gooien, kan de camera de gevoelens van de kijker helemaal sturen. Als de cameraman achter de agenten staat, die de stenen die op je afkomen afweren, beschermt de politie de kijker als het ware, en ga je als kijker meespannen met de politie, niet met die gekken die stenen gooien. Maar als de camera bij de krakers staat, en je die agenten met hun schilden en wapens op je ziet afkomen, ga je meespannen met die arme krakers, die enkel uit wanhoop stenen gooien. Eisenstein, zie je.

En als je dan nog bedenkt dat hij dit allemaal handmatig deed (datwaren filmrollen van kilometers lang), en dat op zijn zesentwintigste....

Verder wel leuk dat je je mening duidelijk toelicht en beargumenteert!

Ik kan me gerust wel voorstellen dat het een enorme vernieuwer was, dat ontken ik ook niet maar in mijn ogen is hij gewoon voorbijgestreefd door andere regisseurs later. Het is zoals ik daarstraks al zei: ik kan het gewoon niet ten volle waarderen. Dat hij dit met de hand deed op zijn 26e is inderdaad wel erg knap.

Bedankt voor het compliment trouwens

Nadat ik onlangs de The Man with the Movie Camera (1929) zag, was ik nogal onder de indruk van het hele visuele gebeuren. Sowieso beschikken Russische films vaak over een prachtige cinematografie en Bronenosets Potyomkin kan daarvan de trotse grondlegger genoemd worden!

Ik moest wel even in de film komen. Nadat we enkele beelden gezien hebben, gaat het scherm steeds even op zwart waarna vertaalt wordt wat er zich precies afspeelt op de beelden. Dit voelt vaak wat loos aan, aangezien het allemaal niet heel complex is wat er zich afspeelt op het schip. Gelukkig beginnen er steeds grotere gaten te gapen tussen beelden en uitleg, waardoor ik steeds beter in de film kwam.

Het hoofdstuk: De trappen van Odessa, is niet alleen dankzij de klassieke wandelwagenscene het meest interessant, maar ook dankzij de energieke manier waarop Eisenstein een volksoproer gade weet te slaan. De andere hoofdstukken zijn ook boeiend genoeg, waarbij veel te genieten viel op het visuele vlak. De muziek was ook best fraai eigenlijk. 3,5*

Hier allemaal duidelijk te bekijken:
Klik

Revolution is war. Of all the wars known in history it is the only lawful, rightful, just, and truly great war...

Genoteerd als nummer 10 in de top 1000 van TSPDT. Dat belooft toch wel wat.
Vanwege de korte speelduur is deze film zeker goed te doen. De film wordt nergens saai en langdradig. Jammer genoeg ook, op de beroemde trappenscène na, nergens echt hoogstaand. Tegen het einde aan wordt het wel spannend, maar het einde vond ik een beetje een anti-climax en een gemiste kans.
De trappenscène is erg aangrijpend en zeker één van de betere scènes aller tijden. De beklemmende sfeer tijdens die scène is onbeschrijfelijk. Vooral wanneer de kinderwagen naar beneden rolt. Je weet dat het gaat gebeuren, maar diep van binnen hoop je toch van niet.

Voor de rest zeker geen onaardige film, maar jammer genoeg niet de topper die ik verwacht had. Wel denk ik dat ik deze film na (meerdere) herkijk(en) beter ga vinden.

3,5*

Waar heb je deze film gekocht Chevy?

Volgens mij moet je die vraag anders stellen.
nl. Hoe ben je aan deze film gekomen?

Oke dan vraag ik het zo. Hoe ben je aan deze film gekomen, want ik zou hem toch ook wel graag willen zien

Het zal ongetwijfeld een revolutionaire film zijn geweest (over een revolutionair onderwerp), maar het is mij toch net een tandje te oud. Er zitten prachtige elementen in (muziek die wordt ondersteund door het schudden van kettingen om een industriele, materiele sfeer te versterken en de soms prachtige zwart-wit beelden die zo scherp van contrast zijn dat er louter silhouetten overblijven) maar het geheel kon me niet genoeg boeien. Ik heb er bewondering voor dat men dit 85 jaar geleden al op deze wijze in beeld kon brengen.Maar daar blijft het bij. Soms vond ik de 'wanhoop' en 'paniek' die werd getracht uit te beelden zelfs een beetje lachwekkend en dat gaat dan toch ten koste van mijn beleving. Kort en goed: in zijn tijdsbeeld goed, heden ten dage sterk verouderd.

Meesterlijk! Ik neem mijn pet diep af voor Eisenstein. Hij weet de kijker zo op te zwepen en mee te nemen dat zelfs na 85 jaar haar kracht nog niet verloren is! Dit is een klasse propagandafilm. Hoe hij afrekent met de christen (briljant gedaan met het kruis) en de kapitalist, en de revolutie verheerlijkt. Wij tegen de genadeloze monsters roept deze film uit. Er zijn genoeg memorabele momenten met als hoogtepunt de beroemde en beruchte trappenscène, ik stond er met open mond naar te kijken. Maar ook het opblazen van het operahuis en het mooie einde waren zeer overtuigend. Het politieke doel heeft hij briljant verwerkt in de spannende film.

Naast deze kant van de film, moet ik natuurlijk de andere belichten, die misschien nog wel belangrijker en briljanter is; filmtechnisch is dit echt een hoogstandje, die de grond legt voor alle films die zullen komen en zijn tijdgenoten ver vooruit was. De experimenten van de regisseur zijn goed te zien met het heen en weer wisselen van shots, de denkstappen van de regisseur kun je gewoon volgen. Het monteerwerk is gewoon magistraal. Maar er zitten ook een aantal fraaie shots tussen, wat absoluut niet verkeerd is voor 1925. Bij een stomme film ontkom je natuurlijk niet aan overacting, maar ik moet zeggen dat ik het acteerwerk toch erg overtuigend vond. Zelfs eenmalige shots van huilende moeders en oma's zagen er echt uit.

De grote fout die ik nu maak is natuurlijk dat ik het politieke en filmtechnische los van elkaar beschrijf. Het een was niet mogelijk zonder het ander. Door het monteerwerk is het zo meeslepend en overdonderend, en kan het politieke doel bereikt worden. Het begint met leuke spelingen waar iemand met zijn hoofd het schommelen van de matrassen volgt tot een enorme spanningsopbouw met een gigantische climax: de trappenscène. Eisenstein levert met Bronenosets Potyomkin een prachtig tijdsdocument, die zowel politiek als filmtechnisch meesterlijk is.

4,5*

Goeie review. Goed geschreven, ben het ook helemaal met je eens!
Ook al til ik iets zwaarder aan het feit dat het propaganda is (heb iets tegen films gebruikt als pamflet of films met een morele boodschap).

Films met een morele boodschap, vind ik toch heel wat anders dan propaganda.

Tuurlijk mag dat wel. Deze film is audiovisueel overdonderend, ontzettend belangrijk en gewoon briljant - iets waar ik veel waarde aan hecht - maar inhoudelijk verwerpelijk.

Niet dat ik nu zo'n tegenstander van het communisme ben (zou hun ideeëngoed zeker niet verwerpelijk noemen), gewoon om het feit dat ik het hele idee van propaganda verwerpelijk vind. Ik haat het als mensen me iets willen opdringen via film, literatuur, muziek...
Kunst is bedoeld om je over iets te laten nadenken of je ergens te raken, niet om je een mening in te planten.

Ik vind het trouwens wel een meesterlijk werkstuk hoor. Die montage, die muziek, dat tempo, die koppen, die belichting... magnifiek. Maar dat betekent niet dat ik niet kritisch tegenover de inhoud mag staan.

Ik vind het een belediging voor mijn intelligentie als een film me een boodschap wil inplanten. Net alsof ik niet voor mezelf kan denken, mijn eigen ideeën niet kan vormen.

Vind je irréversible daarom ook een slechte film?

Bovendien is dat juist het verschil tussen een film met een morele boodschap en propaganda. Bij propaganda wordt er getracht jou een bepaalde gedachtegang in te sturen. Een morele boodschap is gewoon een wijze les en je bent vrij ermee te doen wat je wilt.

"Tijd maakt alles kapot" is toch geen morele boodschap ? (Ligt er wel vervelend dik op.)
Verder heb ik hem nooit helemaal gezien. Ook geen behoefte aan, het is absoluut niet mijn type film. Ook zo'n film die je dingen door je strot ramt.

Het zit al in het woord: "Wijze LES". Waarden van die filmmakers worden gepresenteerd als een waarheid.

In mijn ogen moet een film vragen stellen, geen vragen beantwoorden.

Jep, een film die (maatschappij)kritiek geeft, kan ontzettend interessant zijn. Films met morele boodschappen daarentegen zijn meestal vervelend.

Als je propaganda irritant vind, kan ik dat begrijpen. Maar er zijn genoeg films die een mooie boodschap hebben. Een (morele) boodschap is i.m.o. ook niet iets waar je je aan kunt storen. Tenzij het er dik bovenop gelegd wordt.

Voorbeelden genoeg waar ik me mateloos erger aan dergelijke zedenlesjes.

Denk bijvoorbeeld aan de boodschap die films als Apocalypse Now en Platoon laten zien. Dat de oorlog zo krankzinnig is. Lijkt me toch niet echt een boodschap waar je je aan kunt storen. Of je nou voor of tegen de oorlog bent.

Vond dit trouwens een beter bericht, dus heb het mijne maar verwijderd.

Een anti-oorlogsboodschap is nog net iets anders. Morele boodschappen hebben eerder betrekking op normen en waarden van individuen.

Oorlog is juist het beste voorbeeld als het gaat om normen en waarden.

Maar bij welke film heb jij je dan enorm gestoord aan de boodschap?

"Oorlog is krankzinnig". Dat is toch geen boodschap?
In ieder geval zeker geen morele kwesties.
Het zijn gewoon films die wat tonen, niet proberen de kijker een idee in te planten.