Crash (1996)

Dit drama met vreemd onderwerp kan door Cronenberg niet naar een hoger plan worden getild. De film kent alles behalve erotische momenten, die waarschijnlijk wel zo bedoeld zijn. Gemiddeld.

Liever niet. Geef mij maar de Cronenberg van vroeger, de Cronenberg met de intelligente scenario's en de complexe psychologische ondertoon in plaats van de huidige Cronenberg die zich aan de mainstream cinema "bezondigt".

Geen verhaal? Beter opletten in het vervolg. Of meer moeite doen, want het verhaal is niet zo voor de hand liggend als in een doorsnee voorgekauwde oscarwinnaar. Het zal er wel mee te maken hebben dat veel zaken zich op de achtergrond afspelen zonder rechtstreeks een verklaring mee te krijgen. Wie echter moeite doet om naast het fragmentarische karakter van de film te kijken en enige affiniteit heeft met psychologie zal gauw merken dat Crash een film is over seksuele afwijking, of parafilie zoals dat in het vakjargon omschreven wordt.

Crash is gebaseerd op een boek uit de jaren '70. Via via is Cronenberg op het project gezet, al heeft hij hiervoor aanvankelijk gepast omdat hij totaal geen voeling kreeg met de materie. Na een herlezing jaren later heeft hij plots de klik gemaakt en heeft hij besloten om de film toch te gaan draaien. Het is een vreemde en bevreemdende film geworden over een seksuele afwijking, zijnde het opgewonden geraken van auto-ongelukken. In se is dit een doorgedreven vorm van fetisjisme, iets wat anno 2009 amper nog taboe is dankzij het Internet. Maar destijds werd Crash met gemengde gevoelens onthaald en werd hij zelfs op bepaalde plaatsen geweerd wegens de expliciete en controversiële inhoud. In zijn kruistocht tegen deze film had één criticus het zelfs in z'n hoofd gekregen om de film te veroordelen omdat hij seks met gehandicapten zou vergoelijken, iets wat volgens hem een walgelijke daad was. Het duurde uiteraard niet lang voor hij een storm aan kritiek over zich heen kreeg van de doelgroep die hij hiermee beledigd had. Sterker nog, de zogenaamde "kreupelen" loofden Cronenberg zelfs omdat hij erin geslaagd was om personen met een handicap voor te stellen als seksuele wezens.

Die specifieke kritiek was trouwens een onrechtstreeks gevolg van de gekende stijl van Cronenberg, de bodyhorror. In Crash werd dit concept echter ietwat anders ingevuld, in die zin dat niet zozeer anatomische anomalieën centraal stonden, maar wel de de fusie tussen mens en machine met een sterke nadruk op de seksuele spanning die deze fusie genereerde. En hoewel die seksuele spanning permanent aanwezig is, kent de fusie die daarvoor zorgt een vrij brave invulling. Braaf tegenover Cronenbergs gekende bodyhorror, maar ook braaf tegenover pakweg Japanse cyberpunkfilms die op dit vlak de registers nog een stuk verder hebben opengetrokken. Hetgeen natuurlijk niet belet dat aan de basis van Crash een erg vertederend verhaal ligt over seksuele identiteit en de zoektocht daarnaartoe. Een uiterst menselijk proces dat spijtig genoeg nog op veel onbegrip stuit.

Het zal wel toeval zijn, maar ik heb enkele dagen geleden nog de nieuwe Vlaamse film SM-rechter gezien en beide films vertonen bijzonder sterke parallellen met elkaar. Op het vlak van seksuele afwijkingen, het zoeken naar de seksuele identiteit, maar evenzeer op het vlak van een verwrongen relatie waarin man en vrouw opnieuw naar elkaar toegroeien na de ontdekking van en overgave aan die "nieuwe" identiteit. En dat is de mooie essentie van deze film, Crash in een notendop.

Ik moet toegeven dat ik tijdens het kijken van deze film aanvankelijk teleurgesteld was in Cronenbergs benadering van deze thematiek. Het is moeilijk er de vinger op te leggen en te verklaren waarom precies. Te afstandelijk misschien? Wat ik wel weet is dat Crash pas achteraf op me is beginnen inwerken en dat ik pas achteraf begreep wat er allemaal gaande was onder de oppervlakte. Iets wat ik heel vaak heb met een film van zijn hand. Het zijn films die bulken van psychologie vermengd met een psychoseksuele ondertoon en dit palet heel ruim bestrijken. Hoe meer je erover begint na te denken, hoe beter ze worden.

100% mee eens, met beide stellingen.

Verschrikkelijke film.
We zien anderhalf uur een aantal mensen die opgewonden geraken na het zien en bewust nemen van crashes. Na een half uur had ik het al gezien en ik moest me voortslepen naar het einde. Het thema van sexuele afwijking is misschien wel leuk voor een film, maar niet voor deze.
De minste van Cronenberg tot nu toe voor mij.

Ik weet niet zo goed wat te vinden van deze Cronenberg. Fascinerende en bevreemdende thematiek, af en toe zelfs verontrustend, maar over het algemeen en achteraf gezien een koude en afstandelijke film. Nou is Cronenberg sowieso niet het type regisseur die doorzichtige en makkelijk te interpreteren films maakt, maar ik denk dat ik hier wel erg ver van het onderwerp af sta om er maar enige binding mee te hebben. De personages waren mij te afstandelijk en hun afwijking beroerde mij helemaal nergens. Ook puur op psychologisch vlak bood Crash weinig uitdaging. Het is de audiovisuele aanpak die ik hier best kon waarderen. De score is minimalistisch en effectief en afzonderlijke scènes erg de moeite waard, met als uitschieter de scène in de wasstraat. Geweldig hoe het geluid van de machines hier dient als begeleidende muziek, haast. Nee, ik weet niet veel te maken van deze Crash en geef dan ook de meest neutrale stem die je kan geven: 3*

Het kan best dat er van alles met deze film bedoeld en beoogd wordt, en het kan best dat dat er ook allemaal inzit voor sommigen, maar voor mij in elk geval niet: ik zag constant hetzelfde soort scènes en ik begreep geen bal van de beweegredenen van een van de personages; daarom reeg ik ook geen greintje sympathie voor ze, en kon eigenlijk alles wat ze deden me gestolen worden. Wel een paar mooi geschoten scènes, en een prachtige soundtrack.

Kapot metaalgenot!

Ik vond hem bijzonder vermakelijk. James Spader is altijd smullen. Ook in Secretary en Boston legal mag ie zo'n sexueel ingewikkeld persoon spelen. Ik ken geen enkele acteur die dat zo aanstekelijk doet.

Fascinerende film van Cronenberg, natuurlijk geen spek voor ieders bek. Zaken als opbouw, verhaal en karakteruitdieping moeten allemaal wijken in deze afstandelijke, degoutante studie van seksuele afwijkingen. Op een zeer interessante manier wordt er in vraag gesteld wat de grenzen zijn van pornografie en de daarmee gepaard gaande sensatiezucht. Daarnaast is Crash ook een lichtjes ontroerende vertelling over onzekere outsiders die op zoek zijn naar hun (seksuele) identiteit. De opzet lijkt nogal absurd, maar door de schaarse dialogen en de totale afwezigheid van motieven, wordt de geloofwaardigheid toch behouden. Ook kudos voor Howard Shore, die een enorm naargeestige, sobere score aflevert.

Cronenberg kennende gaat er ook heel wat ranzigheid mee gepaard en de film stuitte indertijd op enorm veel onbegrip. Leden van de Italiaanse pers gingen zelfs zover om te eisen dat Cronenberg z'n Special Jury Award van Cannes moest afstaan. Totale bullshit, aangezien het gedrag van de personages allesbehalve wordt goedgepraat. Verban dan liever is een film als Bad Boys II, waar de protagonisten ook geil worden van auto-ongelukken (en andere mensonterende toestanden), maar waar het thema verheerlijkt wordt in plaats van objectief geregistreerd.

Inmiddels al een paar keer herzien maar mijn eerste mening over deze film blijft mij nog altijd bij. Ongelofelijk hoe mijn filmsmaak geëvolueerd is en ook mijn visie op seks (zowel in real life als in films). Zo vijf jaar later vind ik dit één van de beste films ooit gemaakt. Go figure .


Gisteren weer eens herzien. Blijft echt werkelijk een prachtige film. De broeierige sfeer is grandioos, het gegeven over onzekere adults op zoek naar een seksuele identiteit is intrigerend en beklijvend en daarom heen creëert Cronenberg iets mystieks. Het acteerwerk ook magnifiek. Ik vind dit toch op afstand de beste Cronenberg, ook totaal anders dan zijn overige werk en wel één van zijn ontoegankelijkste werk. Je moet wel je best willen doen voor de personages, want hun motieven, zijn zoals yeyo al aangaf, ontbreken volledig. Maar als je je best doet, weten deze outsiders de juiste snaar te raken.


De body horror thematiek wordt vervangen door die van psychisch ongemak, maar d.m.v. voelbaarheid, erg sterk. Toch wel één van mijn favoriete directors, aan geen enkele regisseur meer 5* toegekend dan D.C. Ik heb het te lang stil gehouden rond deze magistrale regisseur, van de week maar eens Scanners, Dead Ringers en Spider kijken.

Right. Oké. Hmm. Best wel een ''aparte'' film / ervaring deze Crash. En dat is helaas niet altijd even positief bedoeld. Kwa o.a. sfeer en muziek zit het wel goed met deze prent, maar helaas ontspoort de film regelmatig en doen veel scénes in de opbouw naar het einde toe nogal onnozel aan.

Zo zal het vast niet de bedoeling geweest zijn dat ik hartelijk heb moeten lachen om het einde waar Spader vrouwlief Unger op een gevaarlijke manier van de weg afbeukt. Daarnaast kon ik gewoon weinig met de personages en hun seksuele obsessie m.b.t. de gevaarlijke auto-perikelen. Redelijk, matig.

Misschien zit er een idee achter deze film. Helaas door de hele opzet, zal deze nooit echt verkend worden. Het is niet meer dan een opstapeling van soft porn seksscènes die op den duur behoorlijk beginnen te vervelen. De soundtrack is aardig en de avondscénes zijn sfeervol, maar daar blijft het ook bij.

Met een slappe, semi-erotische, lachwekkende tracklist en een foute titel á la 'Sexproof' was het ook niet meer dan dat geweest, een softporn filmpje.

Doe mij maar Cronenberg a la Videodrome, ExistenZ, The Fly en Naked Lunch.

Boeiende film.

Een puntje van kritiek: er had op visueel vlak wat meer gedaan kunnen worden met dat fetisjisme voor het mechanische. In tegenstelling tot de inhoud bleef het op visueel vlak namelijk een beetje standaard.

Ik miste het keihard scheurend, beukend, crashend metaal, dat zo fel glanst dat het haast pijn doet aan de ogen. Met andere woorden: keiharde autosex - in close-up natuurlijk!!!

Dat afstandelijke is uiteraard een keuze, maar ik dacht steeds dat het op een andere manier indrukwekkender en nog lichamelijker geweest zou zijn.

Wel complimenten voor de score van Howard Shore - schitterend!

Crash is geen gemakkelijke film, dat werd me al snel duidelijk.

Maar het onderwerp en de karakters fascineerden me enorm. Vooral Vaughan was zeer onvoorspelbaar en ontwikkelde zich tot een ware psychopaat. Het acteren gebeurde overigens heel statisch en de mysterie droop van alle karakters af. Ik had vaak geen idee wat er in hun omging, of waarom ze bepaalde dingen deden. Maar dat was niet storend, alles paste perfect in het vreemde verhaal.

Visueel was het erg deprimerend. Wat ook goed paste bij de film. Persoonlijk vond ik de shots op het balkon van James samen met zijn vrouw/vriendin erg mooi. Elke keer zag je de snelweg op de achtergrond en kon je voorzichtig concluderen dat ze daar naar toe staarde en fantaseerden. De vele erotische scenes hielpen ook mee aan het deprimerende karakter. We spreken niet over liefde maar over lust en het vervullen van diepe verlangens. Ik vond de erotische stukken zeker niet storend en juist doordat ze redelijk heftig waren gaf het de film een zware lading.

De film heeft me niet diep van binnen geraakt maar ik heb wel gefascineerd ernaar lopen kijken. Ben benieuwd naar de rest van Cronenberg.

*4,0

True

Een film over mensen met een fetisj voor auto ongelukken klinkt eerder als een flauwe grap, maar Cronenberg overtreft hiermee wel zijn eigen controverse. Een serieus bizar seksistisch filmpje en een duidelijke aanklacht tegen de ramptoeristen. 4*